ભિક્ખુવિભઙ્ગો

પારાજિકકથા

પઠમપારાજિકકથા

૬. તિવિધે તિલમત્તમ્પિ, મગ્ગે સેવનચેતનો;

અઙ્ગજાતં પવેસેન્તો, અલ્લોકાસે પરાજિતો.

૭. પવેસનં પવિટ્ઠં વા, ઠિતમુદ્ધરણમ્પિ વા;

સસિક્ખો સાદિયન્તો સો, ઠપેત્વા કિરિયં ચુતો.

૮. સન્થતેનઙ્ગજાતેન, સન્થતં વા અસન્થતં;

મગ્ગં પન પવેસેન્તો, તથેવાસન્થતેન ચ.

૯. ઉપાદિન્નેનુપાદિન્ને, અનુપાદિન્નકેન વા;

ઘટ્ટિતે અનુપાદિન્ને, સચે સાદિયતેત્થ સો.

૧૦. હોતિ પારાજિકક્ખેત્તે, પવિટ્ઠે તુ પરાજિતો;

ખેત્તે થુલ્લચ્ચયં તસ્સ, દુક્કટઞ્ચ વિનિદ્દિસે.

૧૧. મતે અક્ખાયિતે ચાપિ, યેભુય્યક્ખાયિતેપિ ચ;

મેથુનં પટિસેવન્તો, હોતિ પારાજિકો નરો.

૧૨. યેભુય્યક્ખાયિતે ચાપિ, ઉપડ્ઢક્ખાયિતેપિ ચ;

હોતિ થુલ્લચ્ચયાપત્તિ, સેસે આપત્તિ દુક્કટં.

૧૩. નિમિત્તમત્તં સેસેત્વા, ખાયિતેપિ સરીરકે;

નિમિત્તે મેથુનં તસ્મિં, સેવતોપિ પરાજયો.

૧૪. ઉદ્ધુમાતાદિસમ્પત્તે, સબ્બત્થાપિ ચ દુક્કટં;

ખાયિતાક્ખાયિતં નામ, સબ્બં મતસરીરકે.

૧૫. છિન્દિત્વા પન તચ્છેત્વા, નિમિત્તુપ્પાટિતે પન;

વણસઙ્ખેપતો તસ્મિં, સેવં થુલ્લચ્ચયં ફુસે.

૧૬. તતો મેથુનરાગેન, પતિતાય નિમિત્તતો;

તાયં ઉપક્કમન્તસ્સ, દુક્કટં મંસપેસિયં.

૧૭. નખપિટ્ઠિપ્પમાણેપિ, મંસે ન્હારુમ્હિ વા સતિ;

મેથુનં પટિસેવન્તો, જીવમાને પરાજિતો.

૧૮. કણ્ણચ્છિદ્દક્ખિનાસાસુ, વત્થિકોસે વણેસુ વા;

અઙ્ગજાતં પવેસેન્તો, રાગા થુલ્લચ્ચયં ફુસે.

૧૯. અવસેસસરીરસ્મિં, ઉપકચ્છૂરુકાદિસુ;

વસા મેથુનરાગસ્સ, સેવમાનસ્સ દુક્કટં.

૨૦. અસ્સગોમહિસાદીનં, ઓટ્ઠગદ્રભદન્તિનં;

નાસાસુ વત્થિકોસેસુ, સેવં થુલ્લચ્ચયં ફુસે.

૨૧. તથા સબ્બતિરચ્છાનં, અક્ખિકણ્ણવણેસુપિ;

અવસેસસરીરેસુ, સેવમાનસ્સ દુક્કટં.

૨૨. તેસં અલ્લસરીરેસુ, મતાનં સેવતો પન;

તિવિધાપિ સિયાપત્તિ, ખેત્તસ્મિં તિવિધે સતિ.

૨૩. બહિ મેથુનરાગેન, નિમિત્તં ઇત્થિયા પન;

નિમિત્તેન છુપન્તસ્સ, તસ્સ થુલ્લચ્ચયં સિયા.

૨૪. કાયસંસગ્ગરાગેન, નિમિત્તેન મુખેન વા;

નિમિત્તં ઇત્થિયા તસ્સ, છુપતો ગરુકં સિયા.

૨૫. તથેવોભયરાગેન, નિમિત્તં પુરિસસ્સપિ;

નિમિત્તેન છુપન્તસ્સ, હોતિ આપત્તિ દુક્કટં.

૨૬. નિમિત્તેન નિમિત્તં તુ, તિરચ્છાનગતિત્થિયા;

થુલ્લચ્ચયં છુપન્તસ્સ, હોતિ મેથુનરાગતો.

૨૭. કાયસંસગ્ગરાગેન, તિરચ્છાનગતિત્થિયા;

નિમિત્તેન નિમિત્તસ્સ, છુપને દુક્કટં મતં.

૨૮. અઙ્ગજાતં પવેસેત્વા, તમાવટ્ટકતે મુખે;

તત્થાકાસગતં કત્વા, નીહરન્તસ્સ દુક્કટં.

૨૯. તથા ચતૂહિ પસ્સેહિ, ઇત્થિયા હેટ્ઠિમત્તલં;

અછુપન્તં પવેસેત્વા, નીહરન્તસ્સ દુક્કટં.

૩૦. ઉપ્પાટિતોટ્ઠમંસેસુ, બહિ નિક્ખન્તકેસુ વા;

દન્તેસુ વાયમન્તસ્સ, તસ્સ થુલ્લચ્ચયં સિયા.

૩૧. અટ્ઠિસઙ્ઘટ્ટનં કત્વા, મગ્ગે દુવિધરાગતો;

સુક્કે મુત્તેપિ વામુત્તે, વાયમન્તસ્સ દુક્કટં.

૩૨. ઇત્થિં મેથુનરાગેન, આલિઙ્ગન્તસ્સ દુક્કટં;

હત્થગ્ગાહપરામાસ-ચુમ્બનાદીસ્વયં નયો.

૩૩. અપદે અહયો મચ્છા, કપોતા દ્વિપદેપિ ચ;

ગોધા ચતુપ્પદે હેટ્ઠા, વત્થુ પારાજિકસ્સિમે.

૩૪. સેવેતુકામતાચિત્તં, મગ્ગે મગ્ગપ્પવેસનં;

ઇદમઙ્ગદ્વયં વુત્તં, પઠમન્તિમવત્થુનો.

૩૫. દુક્કટં પઠમસ્સેવ, સામન્તમિતિ વણ્ણિતં;

સેસાનં પન તિણ્ણમ્પિ, થુલ્લચ્ચયમુદીરિતં.

૩૬. ‘‘અનાપત્તી’’તિ ઞાતબ્બં, અજાનન્તસ્સ ભિક્ખુનો;

તથેવાસાદિયન્તસ્સ, જાનન્તસ્સાદિકમ્મિનો.

૩૭. વિનયે અનયૂપરમે પરમે;

સુજનસ્સ સુખાનયને નયને;

પટુ હોતિ પધાનરતો ન રતો;

ઇધ યો પન સારમતે રમતે.

૩૮. ઇમં હિતવિભાવનં ભાવનં;

અવેદિ સુરસમ્ભવં સમ્ભવં;

સ મારબળિસાસને સાસને;

સમો ભવતુપાલિના પાલિના.

ઇતિ વિનયવિનિચ્છયે પઠમપારાજિકકથા નિટ્ઠિતા.

દુતિયપારાજિકકથા

૩૯. આદિયન્તો હરન્તોવ-હરન્તો ઇરિયાપથં;

વિકોપેન્તો તથા ઠાના, ચાવેન્તોપિ પરાજિતો.

૪૦. તત્થ નાનેકભણ્ડાનં, પઞ્ચકાનં વસા પન;

અવહારા દસેવેતે, વિઞ્ઞાતબ્બા વિભાવિના.

૪૧. સાહત્થાણત્તિકો ચેવ, નિસ્સગ્ગો અત્થસાધકો;

ધુરનિક્ખેપનઞ્ચાતિ, ઇદં સાહત્થપઞ્ચકં.

૪૨. પુબ્બસહપયોગો ચ, સંવિદાહરણમ્પિ ચ;

સઙ્કેતકમ્મં નેમિત્તં, પુબ્બયોગાદિપઞ્ચકં.

૪૩. થેય્યપસય્હપરિકપ્પ-પટિચ્છન્નકુસાદિકા;

અવહારા ઇમે પઞ્ચ, વેદિતબ્બાવ વિઞ્ઞુના.

૪૪. વત્થુકાલગ્ઘદેસે ચ, પરિભોગઞ્ચ પઞ્ચપિ;

ઞત્વા એતાનિ કાતબ્બો, પણ્ડિતેન વિનિચ્છયો.

૪૫. દુતિયં વાપિ કુદ્દાલં, પિટકં પરિયેસતો;

ગચ્છતો થેય્યચિત્તેન, દુક્કટં પુબ્બયોગતો.

૪૬. તત્થજાતકકટ્ઠં વા, લતં વા છિન્દતો પન;

દુક્કટં ઉભયત્થાપિ, વુત્તં સહપયોગતો.

૪૭. પથવિં ખણતો વાપિ, બ્યૂહતો પંસુમેવ વા;

આમસન્તસ્સ વા કુમ્ભિં, હોતિ આપત્તિ દુક્કટં.

૪૮. મુખે પાસં પવેસેત્વા, ખાણુકે બદ્ધકુમ્ભિયા;

બન્ધનાનં વસા ઞેય્યો, ઠાનભેદો વિજાનતા.

૪૯. દ્વે ઠાનાનિ પનેકસ્મિં, ખાણુકે બદ્ધકુમ્ભિયા;

વલયં રુક્ખમૂલસ્મિં, પવેસેત્વા કતાય વા.

૫૦. ઉદ્ધરન્તસ્સ ખાણું વા, છિન્દતો સઙ્ખલિમ્પિ વા;

થુલ્લચ્ચયં તતો કુમ્ભિં, ઠાના ચાવેતિ ચે ચુતો.

૫૧. પઠમં પન કુમ્ભિં વા, ઉદ્ધરિત્વા તથા પુન;

ઠાના ચાવેતિ ખાણું વા, સઙ્ખલિં વાપિ સો નયો.

૫૨. ઇતો ચિતો ચ ઘંસન્તો, મૂલે સારેતિ રક્ખતિ;

વલયં ખેગતં તત્થ, કરોન્તોવ પરાજિતો.

૫૩. જાતં છિન્દતિ ચે રુક્ખં, દુક્કટં કુમ્ભિમત્થકે;

સમીપે છિન્દતો તસ્સ, પાચિત્તિયમતત્થજં.

૫૪. અન્તોકુમ્ભિગતં ભણ્ડં, ફન્દાપેતિ સચે પન;

અપબ્યૂહેતિ તત્થેવ, તસ્સ થુલ્લચ્ચયં સિયા.

૫૫. હરન્તો કુમ્ભિયા ભણ્ડં, મુટ્ઠિં છિન્દતિ અત્તનો;

ભાજને વા ગતં કત્વા, હોતિ ભિક્ખુ પરાજિતો.

૫૬. હારં વા પન પામઙ્ગં, સુત્તારુળ્હં તુ કુમ્ભિયા;

ફન્દાપેતિ યથાવત્થું, ઠાના ચાવેતિ ચે ચુતો.

૫૭. સપ્પિઆદીસુ યં કિઞ્ચિ, પિવતો પાદપૂરણં;

એકેનેવ પયોગેન, પીતમત્તે પરાજયો.

૫૮. કત્વાવ ધુરનિક્ખેપં, પિવન્તસ્સ પુનપ્પુનં;

સકલમ્પિ ચ તં કુમ્ભિં, પિવતો ન પરાજયો.

૫૯. સચે ખિપતિ યં કિઞ્ચિ, ભણ્ડકં તેલકુમ્ભિયં;

તં પાદગ્ઘનકં તેલં, ધુવં પિવતિ તાવદે.

૬૦. હત્થતો મુત્તમત્તેવ, થેય્યચિત્તો વિનસ્સતિ;

આવિઞ્જેત્વાપિ વા કુમ્ભિં, તેલં ગાળેતિ ચે તથા.

૬૧. તેલસ્સાકિરણં ઞત્વા, ખિત્તં રિત્તાય કુમ્ભિયા;

પીતં તેલઞ્ચ તં ભણ્ડં, ઉદ્ધરન્તોવ ધંસિતો.

૬૨. તત્થેવ ભિન્દતો તેલં, છડ્ડેન્તસ્સ તથેવ ચ;

ઝાપેન્તસ્સ અભોગં વા, કરોન્તસ્સ ચ દુક્કટં.

ભૂમટ્ઠકથા.

૬૩. ઠપિતં પત્થરિત્વા ચ, સાટકત્થરણાદિકં;

વેઠેત્વા ઉદ્ધરન્તસ્સ, મુત્તે ઠાના પરાભવો.

૬૪. ઓરિમન્તેન વા ફુટ્ઠ-મોકાસં પારિમન્તતો;

પારાજિકમતિક્કન્તે, કડ્ઢતો ઉજુકમ્પિ વા.

થલટ્ઠકથા.

૬૫. પુરતો મુખતુણ્ડઞ્ચ, કલાપગ્ગઞ્ચ પચ્છતો;

દ્વીસુ પસ્સેસુ પક્ખન્તો, હેટ્ઠા પાદનખા તથા.

૬૬. ઉદ્ધઞ્ચાપિ સિખગ્ગન્તિ, ગગને ગચ્છતો પન;

મોરસ્સ છ પરિચ્છેદા, વેદિતબ્બા વિભાવિના.

૬૭. ભિક્ખુ ‘‘સસ્સામિકં મોરં, ગહેસ્સામી’’તિ ખેગતં;

હત્થં વાપિ પસારેતિ, પુરતો વાસ્સ તિટ્ઠતિ.

૬૮. મોરોપિ ગગને પક્ખે, ચારેતિ ન ચ ગચ્છતિ;

દુક્કટં ગમનચ્છેદે, આમસન્તસ્સ ચેવ તં.

૬૯. ઠાના મોરમમોચેન્તો, ફન્દાપેતિ સચે પન;

એવં ફન્દાપને તસ્સ, થુલ્લચ્ચયમુદીરિતં.

૭૦. અગ્ગહેત્વા ગહેત્વા વા, હત્થેન પન અત્તનો;

ઠાના ચાવેતિ ચે મોરં, સયં ઠાના ચુતો સિયા.

૭૧. ફુટ્ઠોકાસં મુખગ્ગેન, કલાપગ્ગેન વા પન;

કલાપગ્ગેન વા ફુટ્ઠં, મુખતુણ્ડેન ભિક્ખુ ચે.

૭૨. અતિક્કામેય્ય યો મોરં, ઠાના ચાવેતિ નામ સો;

એસેવ ચ નયો પાદ-સિખાપક્ખેસુ દીપિતો.

૭૩. ગગને પન ગચ્છન્તો, કરે મોરો નિલીયતિ;

તં કરેનેવ ચારેન્તો, ફન્દાપેતીતિ વુચ્ચતિ.

૭૪. સચે ગણ્હાતિ તં મોરં, ઇતરેન કરેન સો;

ચાવિતત્તા પન ઠાના, ભિક્ખુ ઠાના ચુતો સિયા.

૭૫. ઇતરં પન મોરસ્સ, ઉપનેતિ સચે કરં;