૨. ઉણ્ણાભબ્રાહ્મણસુત્તવણ્ણના

૫૧૨. અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સાતિ અઞ્ઞો અઞ્ઞસ્સ. ન પચ્ચનુભોતિ અત્તનો અવિસયભાવતો. ઇદાનિ તં અઞ્ઞવિસયતં અન્વયતો બ્યતિરેકતો વિભાવેતું ‘‘સચે હી’’તિઆદિ વુત્તં.

વિસયાનિ પટિસરન્તિ એત્થાતિ પટિસરણં. ઇન્દ્રિયવિઞ્ઞાણાનિ હિ અસતિપિ તાદિસે અધિપ્પાયે અત્તનો આરમ્મણસ્સ યાથાવતો સમ્પજાનનતો પવેદનવિજાનનાનિ કરોન્તાનિ વિય પવત્તન્તિ, તથા લોકસ્સ અઞ્ઞત્થ સિદ્ધિતો. તેનાહ ભગવા – ‘‘મનો પટિસરણં, મનોવ નેસં ગોચરવિસયં પચ્ચનુભોતી’’તિ મનોદ્વારિકજવનમનો હિ સવિસેસં મનોવિસયં પચ્ચનુભોતિ, પઞ્ચદ્વારિકજવનમનો મનનમત્તમેવ પચ્ચનુભવતિ. રજ્જનાદિગ્ગહણઞ્ચેત્થ નિદસ્સનમત્તં, તસ્મા સદ્દહનાદિપિ ગહિતમેવાતિ દટ્ઠબ્બં, પઞ્ચદ્વારપ્પવત્તિવસેન તથા વુત્તં. એકસ્મિં પન દ્વારેતિ ચક્ખુદ્વારે.

દુબ્બલભોજકાતિ અપ્પાનુભાવા રાજભોગ્ગા. આયન્તિ ભોગુપ્પત્તિટ્ઠાનં. યોત્તબન્ધાદિનિમિત્તં લદ્ધબ્બકહાપણો યોત્તકહાપણો. અદ્દુબન્ધાદિનિમિત્તં ગહેતબ્બકહાપણો અદ્દુકહાપણો. માઘાતઘોસનાય કતાય હિંસાનિમિત્તં ગહેતબ્બકહાપણો માપહારકહાપણો. તસ્સ પરિમાણં દસ્સેતું ‘‘અટ્ઠકહાપણો’’તિઆદિ વુત્તં. સતવત્થુકન્તિ સતકરીસવત્થુકં.

મગ્ગસતીતિ અરિયમગ્ગસતિ. ભાવનમનુયુઞ્જન્તસ્સ હિ જવનમનો ઉસ્સક્કિત્વાવ મગ્ગસતિં પટિસરતિ તપ્પરિયોસાનત્તા. તન્તિ નિબ્બાનં. સાતિ ફલવિમુત્તિ. પટિસરતિ અગ્ગમગ્ગસતિયા. ફલવિમુત્તિ નિબ્બાનન્તિ ઉભયં મગ્ગસ્સ સિદ્ધાયેવાતિ. આરમ્મણવસેન નત્થિ એતસ્સ પટિસરણન્તિ અપ્પટિસરણં અસઙ્ખતામતસ્સ સન્તિનિચ્ચસભાવત્તા. સયં પન સબ્બેસંયેવ અરિયાનં પટિસરણં. તેનાહ ‘‘નિબ્બાનં અરહતો ગતી’’તિ (પરિ. ૩૩૯). નિબ્બાનં અનુપવિટ્ઠં નિબ્બાનનિસ્સયત્તા. ન તતો પરં ગચ્છતિ ગતસ્સ અઞ્ઞસ્સ તાદિસસ્સ અભાવા. નિબ્બાનં પરિ સબ્બસો ઓસાનન્તિ નિબ્બાનપરિયોસાનં.

મૂલજાતા જાતમૂલા. તતો એવ પતિટ્ઠિતા. કા પનસ્સાતિ આહ ‘‘મગ્ગેન આગતસદ્ધા’’તિ. મગ્ગો દળ્હાય અસંહારિયસદ્ધાય મૂલં દિટ્ઠિસમ્પયુત્તાનિ ચેવ વિચિકિચ્છાચિત્તઞ્ચાતિ પઞ્ચ અકુસલચિત્તાનિ સમુચ્છેદવસેન પહીનાનિ. પઞ્ચ નીવરણાનીતિ એત્થ અપાયગમનીયાનિ પઠમમગ્ગેનેવ પહીનાનિ, ઇતરાનિ વિક્ખમ્ભનવસેન ઝાનેન પહીનાનીતિ પઞ્ચસુ ઓરમ્ભાગિયકિલેસસંયોજનેસુ એકદેસવિગમેનેવ બહિદ્ધાસંયોજનો વિય જાતોતિ વુત્તં ‘‘ઝાનઅનાગામિટ્ઠાને ઠિતો’’તિ. તેનાહ ‘‘સો અપરિહીન…પે… નિબ્બાયેય્યા’’તિ.