૩. ચુન્દસુત્તવણ્ણના

૩૭૯. પુબ્બે સાવત્થિતો વેળુવગામસ્સ ગતત્તા વુત્તં ‘‘આગતમગ્ગેનેવ પટિનિવત્તન્તો’’તિ. સત્તન્નન્તિ ઉપસેનો, રેવતો, ખદિરવનિયો, ચુન્દો, સમણુદ્દેસો અહન્તિ ચતુન્નં, ચાલા, ઉપચાલા, સીસૂપચાલાતિ, તિસ્સન્નન્તિ ઇમેસં સત્તન્નં અરહન્તાનં. નત્થિ નુ ખોતિ એત્થાપિ ‘‘ઓલોકેન્તો’’તિ આનેત્વા સમ્બન્ધો સીહાવલોકનઞાયેન. ભવિસ્સન્તિ મે વત્તારો હરિતું નાસક્ખીતિ સમ્બન્ધો. ઇદં દાનિ પચ્છિમદસ્સનન્તિ ભૂતકથનમત્તં, ન તત્થ સાલયતાદસ્સનં યથા તથાગતસ્સ વેસાલિયા નિક્ખમિત્વા નાગાપલોકિતં.

તસ્સ તસ્સ વિસેસસ્સ અધિટ્ઠાનવસેનેવ ઇદ્ધિભેદદસ્સનં ઇદ્ધિવિકુબ્બનં. સીહસ્સ વિજમ્ભનાદિવસેન કીળિત્વા નાદસદિસી અયં ધમ્મકથાતિ વુત્તં ‘‘સીહવિકીળિતો ધમ્મપરિયાયો’’તિ. ગમનકાલો મય્હન્તીતિ એત્થ ઇતિ-સદ્દો પરિસમાપને. તેન થેરેન યથારમ્ભસ્સ વચનપબન્ધસ્સ સમાપિતભાવં જોતેતિ. એસ નયો સેસેસુપિ એદિસેસુ સબ્બટ્ઠાનેસુ. યુગન્ધરાદયો પરિભણ્ડપબ્બતાતિ વેદિતબ્બા. એકપ્પહારેનેવાતિ એકપ્પહારેન ઇવ. સ્વાયં ઇવ-સદ્દો ન સક્કોમીતિ એત્થ આનેત્વા સમ્બન્ધિતબ્બો.

પટિપાદેસ્સામીતિ ઠિતકાયં પટિપાદેસ્સામિ. પત્થનાકાલે અનોમદસ્સિસ્સ ભગવતો વચનસુતાનુસારેન ઞાણેન દિટ્ઠમત્તતં સન્ધાય ‘‘તં પઠમદસ્સન’’ન્તિ વુત્તં. ધારેતું અસક્કોન્તી ગુણસારં. એસ મગ્ગોતિ એસો જાતાનં સત્તાનં મરણનિટ્ઠિતો પન્થો. પુનપિ એવંભાવિનો નામ સઙ્ખારાતિ સઙ્ખારા નામ એવંભાવિનો, મરણપરિયોસાનાતિ અત્થો. એત્તકન્તિ એત્તકં કાલં. સઙ્કડ્ઢિત્વા સંહરિત્વા. મુખં પિધાયાતિ મુખં છાદેત્વા. અગ્ઘિકસતાનીતિ મકુળઙ્કુરચેતિયસતાનિ.

પુરિમદિવસેતિ અતીતદિવસે. યસ્મા ધમ્મસેનાપતિનો અરહત્તપ્પત્તદિવસેયેવ સત્થુ સાવકસન્નિપાતો અહોસિ, તસ્મા ‘‘પૂરિતસાવકસન્નિપાતો એસ ભિક્ખૂ’’તિ વુત્તં. પઞ્ચ જાતિસતાનીતિ ભુમ્મત્થે, અચ્ચન્તસંયોગે વા ઉપયોગવચનં.

કળોપિહત્થોતિ વિલીવમયભાજનહત્થો. ‘‘ચમ્મમયભાજનહત્થો’’તિ ચ વદન્તિ. પુરન્તરેતિ નગરમજ્ઝે. વનેતિ અરઞ્ઞે.

ઓસક્કનાકારવિરહિતોતિ ધમ્મદેસનાય સઙ્કોચહેતુવિરહિતો. વિસારદોતિ સારદવિરહિતો. ધમ્મોજન્તિ ધમ્મરસં, ઓજવન્તં દેસનાધમ્મન્તિ અત્થો. ધમ્મભોગન્તિ ધમ્મપરિભોગં, પરેહિ સદ્ધિં સંવિભજનવસેન પવત્તં ધમ્મસમ્ભોગન્તિ દેસનાધમ્મમેવ વદતિ. તેન વુત્તં ‘‘ઉભયેનપિ ધમ્મપરિભોગોવ કથિતો’’તિ.

પિયાયિતબ્બતો પિયેહિ. મનસ્સ વડ્ઢનતો મનાપેહિ. જાતિયાતિ ખત્તિયાદિજાતિયા. નાનાભાવો અસહભાવો વિસુંભાવો. અઞ્ઞથાભાવો અઞ્ઞથત્તં. સરીરન્તિ રૂપધમ્મકાયસઙ્ખાતં સરીરં. રૂપકાયે હિ ભિજ્જન્તે ભિજ્જન્તેવ. સો ભિજ્જેય્યાતિ સો મહન્તતરો ખન્ધો ભિજ્જેય્ય.

દક્ખિણદિસં ગતોતિ દક્ખિણદિસામુખે પવત્તો. મહાખન્ધો વિયાતિ મહન્તો સારવન્તો સાખાખન્ધો વિય. સાખખન્ધા હિ દિસાભિમુખપવત્તાકારા, મૂલખન્ધો પન ઉદ્ધમુગ્ગતો. સોળસન્નં પઞ્હાનન્તિ સોળસન્નં અપરાપરિયપવત્તનિયાનં અત્થાનં. ઞાતું ઇચ્છિતો હિ અત્થો પઞ્હો.