૩. ઉદાયિવગ્ગો

૧-૨. બોધાયસુત્તાદિવણ્ણના

૨૦૨-૨૦૩. કિત્તકેન નુ ખો કારણેન બુજ્ઝનકઅઙ્ગા નામ વુચ્ચન્તિ બુજ્ઝનકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અઙ્ગાતિ વત્તબ્બતં લભન્તિ. મિસ્સકબોજ્ઝઙ્ગા કથિતા સહવિપસ્સના મગ્ગબોજ્ઝઙ્ગા કથિતાતિ કત્વા. ધમ્મપરિચ્છેદો કથિતો ગણનામત્તેન પરિચ્છિન્દિત્વા વુત્તત્તા ન ભૂમન્તરપરિચ્છેદો, વિપસ્સનાદિપરિચ્છેદો વા.

૩-૫. ઠાનિયસુત્તાદિવણ્ણના

૨૦૪-૨૦૬. કામરાગેન ગધિતબ્બટ્ઠાનભૂતા કામરાગટ્ઠાનિયાતિ આહ ‘‘આરમ્મણધમ્માન’’ન્તિ. ‘‘મનસિકારબહુલીકારા’’તિ વુત્તત્તા ‘‘આરમ્મણેનેવ કથિત’’ન્તિ વુત્તં. વુત્તપરિચ્છેદોતિ એતેન ન કેવલં આરમ્મણવસેનેવ, અથ ખો ઉપનિસ્સયવસેનપેત્થ અત્થો લબ્ભતીતિ દસ્સેતિ. પઠમવગ્ગસ્સ હિ દુતિયે સુત્તે ઉપનિસ્સયવસેનેવ અત્થો દસ્સિતો. મિસ્સકબોજ્ઝઙ્ગા કથિતા અવિભાગેનેવ કથિતત્તા. અપરિહાનિયેતિ તીહિ સિક્ખાહિ અપરિહાનાવહે.

૬-૭. તણ્હક્ખયસુત્તાદિવણ્ણના

૨૦૭-૨૦૮. ‘‘સો મં પુચ્છિસ્સતી’’તિ અધિપ્પાયેન ભગવતા ઓસાપિતદેસનં. પત્થટત્તા ભાવનાપારિપૂરિયા વિત્થારિતં ગતત્તા. મહન્તભાવન્તિ ભાવનાવસેનેવ મહત્તં ગતત્તા. તતો એવ વડ્ઢિપ્પમાણા. નીવરણવિગમે સમ્ભવતો પચ્ચયતો બ્યાપાદો વિગતો હોતીતિ આહ – ‘‘નીવરણાનં દૂરીભાવેન બ્યાપાદવિરહિતત્તા’’તિ. તણ્હામૂલકન્તિ તણ્હાપચ્ચયં. યઞ્હિ તણ્હાસહગતં અસહગતમ્પિ તણ્હં ઉપનિસ્સાય નિપ્ફન્નં, સબ્બં તં તણ્હામૂલકં. પહીયતિ અનુપ્પાદપ્પહાનેન. તણ્હાદીનંયેવ ખયા, ન તેસં સઙ્ખારાનં ખયા. એતેહિ તણ્હક્ખયાદિપદેહિ.

૮. નિબ્બેધભાગિયસુત્તવણ્ણના

૨૦૯. નિબ્બિજ્ઝન્તીતિ નિબ્બેધા, નિબ્બિજ્ઝનધમ્મા ધમ્મવિનયાદયો, તપ્પરિયાપન્નતાય નિબ્બેધભાગે ગતો નિબ્બેધભાગિયો, તં નિબ્બેધભાગિયં. તેનાહ ‘‘નિબ્બિજ્ઝનકોટ્ઠાસિય’’ન્તિ. ભાવેત્વા ઠિતેન ચિત્તેન. વિપસ્સનામગ્ગમ્પિ ગહેત્વા ‘‘મગ્ગબોજ્ઝઙ્ગા મિસ્સકા’’તિ વુત્તા. તેહીતિ બોજ્ઝઙ્ગેહિ ભાવિતં ચિત્તં. તે વા બોજ્ઝઙ્ગે ભાવેત્વા ઠિતં ચિત્તં નામ ફલચિત્તં, તસ્મા નિબ્બત્તિતલોકુત્તરમેવ. તમ્પીતિ ફલચિત્તમ્પિ મગ્ગાનન્તરતાય મગ્ગનિસ્સિતં કત્વા મિસ્સકમેવ કથેતું વટ્ટતિ ‘‘બોધાય સંવત્તન્તી’’તિ વુત્તત્તા.

૯. એકધમ્મસુત્તવણ્ણના

૨૧૦. સંયોજનસઙ્ખાતા વિનિબન્ધાતિ કામરાગાદિસંયોજનસઞ્ઞિતા બન્ધના. પરિનિટ્ઠપેત્વા ગહણાતિ ગિલિત્વા વિય પરિનિટ્ઠપેત્વા ગહણાકારા.

૧૦. ઉદાયિસુત્તવણ્ણના

૨૧૧. બહુકતં વુચ્ચતિ બહુકારો બહુમાનો, નત્થિ એતસ્સ બહુકતન્તિ અબહુકતો, અકતબહુમાનો. ધમ્મો ઉપ્પજ્જમાનો ઉક્કુજ્જન્તો વિય નિરુજ્ઝમાનો અવકુજ્જન્તો વિય હોતીતિ વુત્તં ‘‘ઉક્કુજ્જં વુચ્ચતિ ઉદયો, અવકુજ્જં વયો’’તિ. પરિવત્તેન્તોતિ અનિચ્ચાતિપિ દુક્ખાતિપિ અનત્તાતિપિ. ‘‘એસો હિ તે ઉદાયિ મગ્ગો પટિલદ્ધો, યો તે…પે… તથત્તાય ઉપનેસ્સતી’’તિ પરિયોસાને ભગવતો વચનઞ્ચેત્થ સાધકં દટ્ઠબ્બં. તેન તેનાકારેન વિહરન્તન્તિ યેન સમ્મસનાકારેન વિપસ્સનાવિહારેન વિહરન્તં. તથાભાવાયાતિ ખીણાસવભાવપચ્ચવેક્ખણાય. તેનાહ – ‘‘ખીણા જાતીતિ…પે… તં દસ્સેન્તો એવમાહા’’તિ.

ઉદાયિવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.