૨. રાજકારામવગ્ગો

૧. સહસ્સભિક્ખુનિસઙ્ઘસુત્તવણ્ણના

૧૦૦૭. ધમ્મિકત્તા દેસવાસીહિ અનુકમ્પિતો રાજાતિ રાજકો, તસ્સ આરામો રાજકારામો, તસ્મિં. ભૂમિસીસં સેટ્ઠપ્પદેસો, યત્થ વસન્તો લાભગ્ગયસગ્ગપ્પત્તો હોતીતિ તેસં અધિપ્પાયો.

વારાપેહીતિ પટિસેધેહિ. યુજ્ઝાપેતુન્તિ કલહં કારાપેતું. પુન આગચ્છન્તાતિ અપરસ્મિં સંવચ્છરે આગચ્છન્તા. ઉબ્બટ્ટેત્વાતિ મહતી વીચિયો ઉબ્બટ્ટેત્વા. યથા તસ્સ સકલમેવ રટ્ઠં એકોદકીભૂતં હોતિ, એવં કત્વા સમુદ્દમેવ જાતં. તેન વુત્તં ‘‘સમુદ્દમેવ અકંસૂ’’તિ.

ઇસીનમન્તરં કત્વાતિ ઇસીનં કારણં કત્વા, ઇસીનં હેતૂતિ અત્થો, ઇસીનં વા અન્તરભેદં કત્વા. તથા લોકે કોલાહલસ્સ પત્થટતં વિભાવેન્તો ભગવા ‘‘મે સુત’’ન્તિ આહ પચ્ચક્ખતો જાનમ્પિ. ઉચ્છિન્નોતિ કુલચ્છેદેન ઉચ્છિન્નો. ન કેવલં સયમેવ, અથ ખો સહ રટ્ઠેહિ. વિભવન્તિ વિનાસં ઉપગતો.

તં સન્ધાયેતં વુત્તન્તિ તં યથાવુત્તં પસેનદિના કોસલરાજેન કારિતં વિહારં સન્ધાય એતં ‘‘રાજકારામે’’તિ વુત્તં.

૨-૩. બ્રાહ્મણસુત્તાદિવણ્ણના

૧૦૦૮-૯. ઉદયગામિનિન્તિ આરમ્ભતો પટ્ઠાય સમ્પત્તિઆવહં.

૪. દુગ્ગતિભયસુત્તવણ્ણના

૧૦૧૦. દુટ્ઠા ગતિ નિપ્ફત્તિ દુગ્ગતિ, દુગ્ગતભાવો દાલિદ્દિયં, તદેવ ભયં, તં સબ્બં અનવસેસં વા દુગ્ગતિભયં દલિદ્દભયં. સમ્મદેવ અતિક્કન્તોતિ સમતિક્કન્તો.

૬. પઠમમિત્તામચ્ચસુત્તવણ્ણના

૧૦૧૨. વોહારમિત્તાતિ તંતંદાનગ્ગહણવસેન વોહારકા મિત્તા. આમન્તનપટિમન્તનઇરિયાપથાદીસુપીતિ આલાપસલ્લાપગમનનિસજ્જાદિઅત્થસંવિધાનાદીસુ. એકતો પવત્તકિચ્ચાતિ સહ પવત્તકત્તબ્બા. અમા સહ ભવન્તીતિ અમચ્ચા. ‘‘અમ્હાકં ઇમે’’તિ ઞાયન્તીતિ ઞાતી, આવાહવિવાહસમ્બદ્ધા. તેનાહ ‘‘સસ્સુસસુરપક્ખિકા’’તિ. યોનિસમ્બન્ધા વા સાલોહિતા. તેનાહ ‘‘ભાતિભગિનિમાતુલાદયો’’તિ.

૭. દુતિયમિત્તામચ્ચસુત્તવણ્ણના

૧૦૧૩. કિસ્મિઞ્ચિ કસ્સચિ ચ તથા તથા ઉપ્પન્નસ્સ પસાદસ્સ અઞ્ઞથાભાવો પસાદઞ્ઞથત્તં. ભૂતસઙ્ઘાતસ્સ ઘનઆદિકસ્સ અઞ્ઞથાભાવો ભાવઞ્ઞથત્તં. નિરયાદિગતિઅન્તરઉપપત્તિ ગતિઅઞ્ઞથત્તં. સભાવધમ્માનં કક્ખળફુસનાદિલક્ખણસ્સ અઞ્ઞથાભાવો લક્ખણઞ્ઞથત્તં. ‘‘ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતી’’તિ એવં વુત્તં અઞ્ઞથત્તં વિપરિણામઞ્ઞથત્તં. લક્ખણઞ્ઞથત્તં ન લબ્ભતિ. તેનાહ ‘‘લક્ખણં પન ન વિગચ્છતી’’તિ, સેસં લબ્ભતીતિ. પથવીધાતુયાતિ સસમ્ભારપથવીધાતુયા. આપોધાતુયાતિ એત્થાપિ એસેવ નયો. પુરિમભાવોતિ ઘનકઠિનભાવો. ભાવઞ્ઞથત્તં રસઞ્ઞથત્તસભાવો. ગતિઅઞ્ઞથત્તં ઉગ્ગતૂપપત્તિ. તેનાહ ‘‘તઞ્હિ અરિયસાવકસ્સ નત્થી’’તિ. પસાદઞ્ઞથત્તમ્પિ નત્થિયેવ અરિયસાવકસ્સ.

રાજકારામવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.