૨-૫૫. સમાધિમૂલકઠિતિસુત્તાદિવણ્ણના
૬૬૩-૭૧૬. દુતિયાદિસુત્તેસુ ઠિતિકુસલોતિ એત્થ અન્તોગધહેતુઅત્થો ઠિતિ-સદ્દો, તસ્મિઞ્ચ પન કુસલોતિ અત્થોતિ આહ – ‘‘ઝાનં ઠપેતું અકુસલો’’તિ. સત્તટ્ઠઅચ્છરામત્તન્તિ સત્તટ્ઠઅચ્છરામત્તં ખણં ઝાનં ઠપેતું ન સક્કોતિ અધિટ્ઠાનવસીભાવસ્સ અનિપ્ફાદિતત્તા. યથાપરિચ્છેદેન કાલેન વુટ્ઠાતું ન સક્કોતિ વુટ્ઠાનવસીભાવસ્સ અનિપ્ફાદિતત્તા. કલ્લં જાતં અસ્સાતિ કલ્લિતં, તસ્મિં કલ્લિતે કલ્લિતભાવેન કસિણારમ્મણેસુ ‘‘ઇદં નામ અસુકસ્સા’’તિ વિસયવસેન સમાપજ્જિતું અસક્કોન્તો ન સમાધિસ્મિં આરમ્મણકુસલો. ન સમાધિસ્મિં ગોચરકુસલોતિ સમાધિસ્મિં નિપ્ફાદિતબ્બે તસ્સ ગોચરે કમ્મટ્ઠાનસઞ્ઞિતે પવત્તિટ્ઠાને ભિક્ખાચારગોચરે ચ સતિસમ્પજઞ્ઞવિરહિતો અકુસલો. કેચિ પન ‘‘કમ્મટ્ઠાનગોચરો પઠમજ્ઝાનાદિકં, ‘એવં સમાપજ્જિતબ્બં, એવં બહુલીકાતબ્બ’ન્તિ અજાનન્તો તત્થ અકુસલો નામા’’તિ વદન્તિ. કમ્મટ્ઠાનં અભિનીહરિતુન્તિ કમ્મટ્ઠાનં વિસેસભાગિયતાય અભિનીહરિતું અકુસલો. સક્કચ્ચકારીતિ ચિત્તીકારી. સાતચ્ચકારીતિ નિયતકારી. સમાધિસ્સ ઉપકારકધમ્માતિ અપ્પનાકોસલ્લા. સમાપત્તિઆદીહીતિ આદિ-સદ્દેન સક્કચ્ચકારિપદાદીનંયેવ સઙ્ગહો દટ્ઠબ્બો ચતુક્કાનં વુત્તત્તા. તેનાહ ‘‘યોજેત્વા ચતુક્કા વુત્તા’’તિ. લોકિયજ્ઝાનવસેનેવ કથિતં ‘‘સમાધિકુસલો’’તિઆદિના નયેન દેસનાય પવત્તત્તા. ન હિ લોકુત્તરધમ્મેસુ અકોસલ્લં નામ લબ્ભતિ. યદિ અકોસલ્લં, ન કુસલસદ્દેન વિસેસિતબ્બતા સિયાતિ.
સમાધિમૂલકઠિતિસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
ઝાનસંયુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
નિટ્ઠિતા ચ સારત્થપ્પકાસિનિયા
સંયુત્તનિકાય-અટ્ઠકથાય ખન્ધવગ્ગવણ્ણના.