૧૩. ઝાનસંયુત્તં

૧. સમાધિમૂલકસમાપત્તિસુત્તવણ્ણના

૬૬૨. સમાધિકુસલોતિ સમાધિસ્મિં કુસલો. તયિદં સમાધિકોસલ્લત્તં સહ ઝાનઙ્ગયોગેન ચતુબ્બિધો ઝાનસમાધિ, તસ્મા તં તં વિભાગં જાનન્તસ્સ સિદ્ધં હોતીતિ આહ – ‘‘પઠમં ઝાન’’ન્તિઆદિ. તત્થ વિતક્કવિચારપીતિસુખેકગ્ગતાવસેન પઠમં પઞ્ચઙ્ગિકં, પીતિસુખેકગ્ગતાવસેન દુતિયં તિવઙ્ગિકં, સુખેકગ્ગતાવસેન તતિયં દુવઙ્ગિકં, ઉપેક્ખેકગ્ગતાવસેન ચતુત્થં દુવઙ્ગિકમેવાતિ એવં તસ્મિં તસ્મિં ઝાને તંતંઅઙ્ગાનં વવત્થાને કુસલો. સમાપત્તિકુસલોતિ સમાપજ્જને કુસલો. હાસેત્વાતિ તોસેત્વા. કલ્લં કત્વાતિ સમાધાનસ્સ પટિપક્ખધમ્માનં દૂરીકરણેન સહકારીકારણઞ્ચ સમાધાનેન સમાપજ્જને ચિત્તં સમત્થં કત્વા. સેસપદાનીતિ સેસા તયો કોટ્ઠાસા. તતિયાદીસુ નયેસુ અકુસલોપિ ઝાનત્થાય પટિપન્નત્તા ‘‘ઝાયીતેવા’’તિ વુત્તો.

સમાધિમૂલકસમાપત્તિસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨-૫૫. સમાધિમૂલકઠિતિસુત્તાદિવણ્ણના

૬૬૩-૭૧૬. દુતિયાદિસુત્તેસુ ઠિતિકુસલોતિ એત્થ અન્તોગધહેતુઅત્થો ઠિતિ-સદ્દો, તસ્મિઞ્ચ પન કુસલોતિ અત્થોતિ આહ – ‘‘ઝાનં ઠપેતું અકુસલો’’તિ. સત્તટ્ઠઅચ્છરામત્તન્તિ સત્તટ્ઠઅચ્છરામત્તં ખણં ઝાનં ઠપેતું ન સક્કોતિ અધિટ્ઠાનવસીભાવસ્સ અનિપ્ફાદિતત્તા. યથાપરિચ્છેદેન કાલેન વુટ્ઠાતું ન સક્કોતિ વુટ્ઠાનવસીભાવસ્સ અનિપ્ફાદિતત્તા. કલ્લં જાતં અસ્સાતિ કલ્લિતં, તસ્મિં કલ્લિતે કલ્લિતભાવેન કસિણારમ્મણેસુ ‘‘ઇદં નામ અસુકસ્સા’’તિ વિસયવસેન સમાપજ્જિતું અસક્કોન્તો ન સમાધિસ્મિં આરમ્મણકુસલો. ન સમાધિસ્મિં ગોચરકુસલોતિ સમાધિસ્મિં નિપ્ફાદિતબ્બે તસ્સ ગોચરે કમ્મટ્ઠાનસઞ્ઞિતે પવત્તિટ્ઠાને ભિક્ખાચારગોચરે ચ સતિસમ્પજઞ્ઞવિરહિતો અકુસલો. કેચિ પન ‘‘કમ્મટ્ઠાનગોચરો પઠમજ્ઝાનાદિકં, ‘એવં સમાપજ્જિતબ્બં, એવં બહુલીકાતબ્બ’ન્તિ અજાનન્તો તત્થ અકુસલો નામા’’તિ વદન્તિ. કમ્મટ્ઠાનં અભિનીહરિતુન્તિ કમ્મટ્ઠાનં વિસેસભાગિયતાય અભિનીહરિતું અકુસલો. સક્કચ્ચકારીતિ ચિત્તીકારી. સાતચ્ચકારીતિ નિયતકારી. સમાધિસ્સ ઉપકારકધમ્માતિ અપ્પનાકોસલ્લા. સમાપત્તિઆદીહીતિ આદિ-સદ્દેન સક્કચ્ચકારિપદાદીનંયેવ સઙ્ગહો દટ્ઠબ્બો ચતુક્કાનં વુત્તત્તા. તેનાહ ‘‘યોજેત્વા ચતુક્કા વુત્તા’’તિ. લોકિયજ્ઝાનવસેનેવ કથિતં ‘‘સમાધિકુસલો’’તિઆદિના નયેન દેસનાય પવત્તત્તા. ન હિ લોકુત્તરધમ્મેસુ અકોસલ્લં નામ લબ્ભતિ. યદિ અકોસલ્લં, ન કુસલસદ્દેન વિસેસિતબ્બતા સિયાતિ.

સમાધિમૂલકઠિતિસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ઝાનસંયુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

નિટ્ઠિતા ચ સારત્થપ્પકાસિનિયા

સંયુત્તનિકાય-અટ્ઠકથાય ખન્ધવગ્ગવણ્ણના.