૧-૮. ચક્ખુસુત્તાદિવણ્ણના

૧૮૮-૧૯૫. એકવિહારીતિ ચતૂસુપિ ઇરિયાપથેસુ એકાકી હુત્વા વિહરન્તો. વિવેકટ્ઠોતિ વિવિત્તટ્ઠો, તેનાહ ‘‘નિસ્સદ્દો’’તિ. સતિયા અવિપ્પવસન્તોતિ સતિયા અવિપ્પવાસેન ઠિતો, સબ્બદા અવિજહનવસેન પવત્તો. આતાપીતિ વીરિયસમ્પન્નોતિ સબ્બસો કિલેસાનં આતાપનપરિતાપનવસેન પવત્તવીરિયસમઙ્ગીભૂતો. પહિતત્તોતિ તસ્મિં વિસેસાધિગમે પેસિતચિત્તો, તત્થ નિન્નો તપ્પબ્ભારોતિ અત્થો. હુત્વા અભાવાકારેનાતિ ઉપ્પત્તિતો પુબ્બે અવિજ્જમાનો પચ્ચયસમવાયેન હુત્વા ઉપ્પજ્જિત્વા ભઙ્ગુપરમસઙ્ખાતેન અભાવાકારેન. અનિચ્ચન્તિ નિચ્ચધુવતાભાવતો. ઉપ્પાદવયવન્તતાયાતિ ખણે ખણે ઉપ્પજ્જિત્વા નિરુજ્ઝનતો. તાવકાલિકતાયાતિ તઙ્ખણિકતાય. વિપરિણામકોટિયાતિ વિપરિણામવન્તતાય. ચક્ખુઞ્હિ ઉપાદાય વિકારાપજ્જનેન વિપરિણમન્તં વિનાસં પટિપીળં પાપુણાતિ. નિચ્ચપટિક્ખેપતોતિ નિચ્ચતાય પટિક્ખિપિતબ્બતો લેસમત્તસ્સપિ અનુપલબ્ભનતો. દુક્ખમનટ્ઠેનાતિ નિરન્તરદુક્ખતાય દુક્ખેન ખમિતબ્બતો. દુક્ખવત્થુકટ્ઠેનાતિ નાનપ્પકારદુક્ખાધિટ્ઠાનતો. સતતસમ્પીળનટ્ઠેનાતિ અભિણ્હતાપસભાવતો. સુખપટિક્ખેપેનાતિ સુખભાવસ્સ પટિક્ખિપિતબ્બતો. તણ્હાગાહો મમંકારભાવતો. માનગાહો અહંકારભાવતો. દિટ્ઠિગાહો ‘‘અત્તા મે’’તિ વિપલ્લાસભાવતો. વિરાગવસેનાતિ વિરાગગ્ગહણેન. તથા વિમુત્તિવસેનાતિ વિમુત્તિગ્ગહણેન.

પસાદાવ ગહિતા દ્વારભાવપ્પત્તસ્સ અધિપ્પેતત્તા. સમ્મસનચારચિત્તં દ્વારભૂતમનોતિ અધિપ્પાયો.

છટ્ઠે આરમ્મણે તેભૂમકધમ્મા સમ્મસનચારસ્સ અધિપ્પેતત્તા. યથા પઠમસુત્તે પઞ્ચ પસાદા ગહિતા, ન સસમ્ભારચક્ખુઆદયો, એવં તતિયસુત્તે ન પસાદવત્થુકચિત્તમેવ ગહિતં. ન તંસમ્પયુત્તા ધમ્મા. એવઞ્હિ અવધારણં સાત્થકં હોતિ અઞ્ઞથા તેન અપનેતબ્બસ્સ અભાવતો. સબ્બત્થાતિ સબ્બેસુ ચતુત્થસુત્તાદીસુ. જવનપ્પત્તાતિ જવનચિત્તસંયુત્તા.

ચક્ખુસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.