૮. પરોસહસ્સસુત્તવણ્ણના

૨૧૬. સહસ્સતો પરં અડ્ઢતેય્યભિક્ખુસતં તદા ભગવન્તં પયિરુપાસતીતિ આહ ‘‘પરોસહસ્સન્તિ અતિરેકસહસ્સ’’ન્તિ. નિબ્બાને કુતોચિ ભયં નત્થીતિ કુતોચિપિ કારણતો નિબ્બાને ભયં નત્થિ અસઙ્ખતભાવેન સબ્બસો ખેમત્તા. તેનાહ ભગવા – ‘‘ખેમઞ્ચ વો, ભિક્ખવે, ધમ્મં દેસેસ્સામિ ખેમગામિનિઞ્ચ પટિપદ’’ન્તિઆદિ (સં. નિ. ૪.૩૭૯-૪૦૮). ન કુતોચિ ભયં એતસ્મિં અધિગતેતિ અકુતોભયં, નિબ્બાનં. તેનાહ ‘‘નિબ્બાનપ્પત્તસ્સા’’તિઆદિ. વિપસ્સિતો પટ્ઠાયાતિ અમ્હાકં ભગવતો નામવસેન ઇસીનં સત્તમભાવદસ્સનત્થં વુત્તં. તે હિ તત્થ તત્થ સુત્તે બહુસો કિત્તિતા. ઇસીનન્તિ વા પચ્ચેકબુદ્ધસાવકબાહિરકઇસીનં સત્તમો ઉત્તરો સેટ્ઠોતિ અત્થો.

અટ્ઠુપ્પત્તિવસેનાતિ કારણસમુટ્ઠાનવસેન. તદસ્સ અટ્ઠુપ્પત્તિં વિભાવેતું ‘‘સઙ્ઘમજ્ઝે’’તિઆદિ વુત્તં. પટિભાનસમ્પન્નવાચાય અઞ્ઞે ઈસતિ અભિભવતીતિ વઙ્ગીસો. તેનાહ ‘‘પટિભાનસમ્પત્તિ’’ન્તિઆદિ.

કિલેસુમ્મુજ્જનસતાનીતિ રાગાદિકિલેસાનં રજ્જનદુસ્સનાદિનયેહિ સવિસયે અયોનિસો ઉટ્ઠાનાનિ. યદિ અનેકાનિ સતાનિ, અથ કસ્મા ‘‘ઉમ્મગ્ગપથ’’ન્તિ? વુત્તન્તિ આહ ‘‘વટ્ટપથત્તા પન પથ’’ન્તિ. રાગદોસમોહમાનદિટ્ઠિવસેન રાગખિલાદીનિ પઞ્ચખિલાનિ. વિભજન્તન્તિ વિભજનવસેન કથેન્તં. વિભજિત્વાતિ ઞાણેન વિવેચેત્વા.

અમતે અક્ખાતેતિ અમતાવહે ધમ્મે દેસિતે. ધમ્મસ્સ પસ્સિતારો સચ્ચસમ્પટિવેધેન. અસંહીરા દિટ્ઠિવાતેહિ.

અતિવિજ્ઝિત્વાતિ પટિવિજ્ઝિત્વા. અતિક્કમભૂતન્તિ અતિક્કમનટ્ઠેન ભૂતં. દસદ્ધાનન્તિ દસન્નં ઉપડ્ઢાનં. તેનાહ ‘‘પઞ્ચન્ન’’ન્તિ. જાનન્તેનાતિ ધમ્મસ્સ સુદુલ્લભતં જાનન્તેન.

પરોસહસ્સસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.