૪. એકમૂલસુત્તવણ્ણના

૪૪. પતિટ્ઠટ્ઠેન અવિજ્જાસઙ્ખાતં એકં મૂલં એતિસ્સાતિ એકમૂલા. તં એકમૂલં. યથા સંયોજનીયેસુ અસ્સાદાનુપસ્સનાવસેન તણ્હાસમુપ્પાદો, એવં તણ્હાભિભવવસેન અનવબોધોતિ અવિજ્જા તણ્હાય મૂલં, તણ્હા ચ અવિજ્જાય મૂલં. અયઞ્હિ નયો ઉપનિસ્સયતાવસેન વુત્તો, સહજાતવસેન ચાયં અઞ્ઞમઞ્ઞં મૂલભાવો પાકટોયેવ. ઇધ પન ઇમિસ્સં ગાથાયં અધિપ્પેતા ‘‘એકમૂલ’’ન્તિ સા તણ્હા. તત્થ યા ભવતણ્હા, સા સસ્સતદિટ્ઠિવસેન આવટ્ટતિ પરિવત્તતિ, વિભવતણ્હા ઉચ્છેદદિટ્ઠિવસેન, એવં દ્વિરાવટ્ટં. સહજાતકોટિયાતિ સહજાતકોટિયાપિ, પગેવ સમ્મુય્હં આપન્નસ્સ પન વત્તમાનાય તણ્હાય બલવભાવેન મલીનતા સિયા. ઉપનિસ્સયકોટિયાતિ ઉપનિસ્સયકોટિયાવ સહજાતકોટિયા અસમ્ભવતો. પત્થરણટ્ઠાનાતિ વિત્થતા હુત્વા પવત્તિટ્ઠાનભૂમિ. તેનાહ ‘‘તેસુ સા પત્થરતી’’તિ. સમુદ્દનટ્ઠેન સમુદ્દો. ઉત્તરિતું અસક્કુણેય્યતાય પતાય અલં પરિયત્તોતિ પાતાલો, અયં પન પાતાલો વિયાતિ પાતાલો. તેનાહ ‘‘અપ્પતિટ્ઠટ્ઠેના’’તિ. અગાધગમ્ભીરતાયાતિ અત્થો.

એકમૂલસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.