૩. સપ્પુરિસધમ્મસુત્તવણ્ણના

૧૦૫. સપ્પુરિસધમ્મન્તિ સપ્પુરિસભાવકરં ધમ્મં. સો પન યસ્મા સપ્પુરિસાનં પવેણિકો ધમ્મો હોતિ. તસ્મા આહ – ‘‘સપ્પુરિસાનં ધમ્મ’’ન્તિ, એસ નયો અસપ્પુરિસધમ્મન્તિ એત્થાપિ. એવં પધાનં અનુટ્ઠાતબ્બઞ્ચ સપ્પુરિસધમ્મં આદિં કત્વા માતિકં ઠપેત્વા અયથાનુપુબ્બિયા નિદ્દિસન્તો ‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, અસપ્પુરિસધમ્મો’’તિઆદિમાહ. તથા પન નિદ્દિસન્તો ઉદાહરણપુબ્બકં હેતું દસ્સેતું, ‘‘યથા નામા’’તિઆદિ વુત્તં. તેન ઇચ્છિતબ્બપરિચ્ચાગપુબ્બકં ગહેતબ્બગ્ગહણં નામ ઞાયપટિપત્તિ, તસ્મા સપ્પુરિસધમ્મા સમ્પાદેતબ્બાતિ દીપેન્તો સત્થા અયથાનુપુબ્બિયા નિદ્ધારીયતીતિ ઇમમત્થં દસ્સેતિ. તથા અઞ્ઞત્થાપિ ‘‘અસેવના ચ બાલાનં, પણ્ડિતાનઞ્ચ સેવના’’તિ. એતદેવ હિ કુલદ્વયં ‘‘ઉચ્ચકુલ’’ન્તિ વુચ્ચતિ નિપ્પરિયાયતો. તથાહિ અન્તિમભવિકા બોધિસત્તા તત્થેવ પટિસન્ધિં ગણ્હન્તિ. સોતિ સામીચિપ્પટિપન્નો ભિક્ખુ. અન્તરં કરિત્વાતિ તં કારણં કત્વા. પટિપદા હિ વિઞ્ઞૂનં પૂજાય કારણં, ન ઉચ્ચકુલીનતા. મહાકુલાતિ વિપુલકુલા ઉપાદિતોદિતકુલસમ્પવત્તિકાતિ અત્થો.

૧૦૬. યસસદ્દો પરિવારવાચકો. યસસ્સીતિ ચ સાતિસયપરિવારવન્તતા વુચ્ચતીતિ આહ ‘‘પરિવારસમ્પન્નો’’તિ. આધિપતેય્યાભાવતો પરેસં ઉપરિનત્તિ એતેસં ઈસો ઈસનં ઇસ્સરિયન્તિ અક્ખાતબ્બાતિ અપ્પેસક્ખા. તેનાહ ‘‘અપ્પપરિવારા’’તિ. અભાવત્થો હિ ઇધ અપ્પ-સદ્દો.

૧૦૭. નવેવ ધુતઙ્ગાનિ આગતાનીતિ એત્થ યથા ઉક્કટ્ઠપંસુકૂલિકસ્સ તેચીવરિકતા સુકરા. એવં ઉક્કટ્ઠપિણ્ડપાતિકસ્સ સપદાનચારિકતા સુકરા. એકાસનિકસ્સ ચ પત્તપિણ્ડિકખલુપચ્છાભત્તિકતા સુકરા એવાતિ – ‘‘પંસુકૂલિકો હોતી’’તિઆદિવચનેનેવ પાળિયા અનાગતાનમ્પિ આગતભાવો વેદિતબ્બો પરિહરણસુકરતાય તેસમ્પિ સમાદાનસમ્ભવતો. તેનાહ ‘‘તેરસ હોન્તી’’તિ.

૧૦૮. કામતણ્હાદિકાય તાય તણ્હાય નિબ્બત્તાતિ તમ્મયા, પુથુજ્જના, પકતિભાવૂપગમનેન તેસં ભાવો તમ્મયતા, તપ્પટિક્ખેપતો અતમ્મયતા, નિત્તણ્હતા. તંયેવ કારણં કત્વાતિ પઠમજ્ઝાનેપિ તણ્હાપહાનંયેવ કારણં કત્વા. ચિત્તે ઉપ્પાદેત્વાતિ અતમ્મયતાપરિયાયેન વુત્તે તણ્હાય પટિપક્ખધમ્મે સમ્પાદેત્વા. ન મઞ્ઞતીતિ મઞ્ઞનાનં અરિયમગ્ગેન સબ્બસો સમુચ્છિન્નત્તા કિસ્મિઞ્ચિ ઓકાસે કામભવાદિકે કેનચિ વત્થુના હત્થિઅસ્સખેત્તવત્થાદિના પત્તચીવરવિહારપરિવેણાદિના ચ પુગ્ગલં ન મઞ્ઞતિ. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવ.

સપ્પુરિસધમ્મસુત્તવણ્ણનાય લીનત્થપ્પકાસના સમત્તા.