૮. કોસમ્બિયસુત્તવણ્ણના

૪૯૧. તસ્માતિ યસ્મા કોસમ્બરુક્ખવતી, તસ્મા નગરં કોસમ્બીતિસઙ્ખમગમાસિ. કુસમ્બસ્સ વા ઇસિનો નિવાસભૂમિ કોસમ્બી, તસ્સાવિદૂરે ભવત્તા નગરં કોસમ્બી.

ઘોસિતસેટ્ઠિના કારિતે આરામેતિ એત્થ કો ઘોસિતસેટ્ઠિ, કથઞ્ચાનેન આરામો કારિતોતિ અન્તોલીનાય ચોદનાય વિસ્સજ્જને સમુદાગમતો પટ્ઠાય ઘોસિતસેટ્ઠિં દસ્સેતું ‘‘અદ્દિલરટ્ઠં નામ અહોસી’’તિઆદિ આરદ્ધં. કેદારપરિચ્છિન્નન્તિ તત્થ તત્થ કેદારભૂમિયા પરિચ્છિન્નં. ગચ્છન્તોતિ કેદારપાળિયા ગચ્છન્તો. પહૂતપાયસન્તિ પહૂતતરં પાયસં, તં પન ગરુ સિનિદ્ધં અન્તરામગ્ગે અપ્પાહારતાય મન્દગહણિકો સમાનો જીરાપેતું નાસક્ખિ. તેનાહ ‘‘જીરાપેતું અસક્કોન્તો’’તિઆદિ. યસવતિ રૂપવતિ કુલઘરે નિબ્બત્તિ. ઘોસિતસેટ્ઠિ નામ જાતોતિ એવમેત્થ સઙ્ખેપેનેવ ઘોસિતસેટ્ઠિવત્થું કથેતિ, વિત્થારો પન ધમ્મપદવત્થુમ્હિ (ધ. પ. અટ્ઠ. ૧.સામાવતીવત્થુ) વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બો.

ઉપસંકપ્પનવસેનાતિ ઉપસઙ્કપ્પનનિયામેન. આહારપરિક્ખીણકાયસ્સાતિ આહારનિમિત્તપરિક્ખીણકાયસ્સ, આહારક્ખયેન પરિક્ખીણકાયસ્સાતિ અત્થો. સુઞ્ઞાગારેતિ જનવિવિત્તે ફાસુકટ્ઠાને.

કલહસ્સ પુબ્બભાગો ભણ્ડનં નામાતિ કલહસ્સ હેતુભૂતા પરિભાસા તંસદિસી ચ અનિટ્ઠકિરિયા ભણ્ડનં નામ. હત્થપરામાસાદિવસેનાતિ કુજ્ઝિત્વા અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ હત્થે ગહેત્વા પરામસનઅચ્ચન્તબન્ધનાદિવસેન. ‘‘અયં ધમ્મો’’તિઆદિના વિરુદ્ધવાદભૂતં આપન્નાતિ વિવાદાપન્ના. તેનાહ ‘‘વિરુદ્ધભૂત’’ન્તિઆદિ. મુખસન્નિસ્સિતતાય વાચા ઇધ ‘‘મુખ’’ન્તિ અધિપ્પેતાતિ આહ ‘‘મુખસત્તીહીતિ વાચાસત્તીહી’’તિ. સઞ્ઞત્તિન્તિ સઞ્ઞાપનં ‘‘અયં ધમ્મો, અયં વિનયો’’તિ સઞ્ઞાપેતબ્બતં. નિજ્ઝત્તિન્તિ યાથાવતો તસ્સ નિજ્ઝાનં. અટ્ઠકથાયં પન ‘‘સઞ્ઞત્તિવેવચનમેવેત’’ન્તિ વુત્તં.

સચે હોતિ દેસેસ્સામીતિ સુબ્બચતાય સિક્ખાકામતાય ચ આપત્તિં પસ્સિ. નત્થિ તે આપત્તીતિ અનાપત્તિપક્ખોપિ એત્થ સમ્ભવતીતિ અધિપ્પાયેનાહ. સા પનાપત્તિ એવ. તેનાહ – ‘‘તસ્સા આપત્તિયા અનાપત્તિદિટ્ઠિ અહોસી’’તિ.

૪૯૨. કલહભણ્ડનવસેનાતિ કલહભણ્ડનસ્સ નિમિત્તવસેન. યથાનુસન્ધિનાવ ગતન્તિ કલહભણ્ડનાનં સારણીયધમ્મપટિપક્ખત્તા તદુપસમાવહા હેટ્ઠાદેસનાય અનુરૂપાવ ઉપરિદેસનાતિ યથાનુસન્ધિનાવ ઉપરિસુત્તદેસના પવત્તા. સરિતબ્બયુત્તાતિ અનુસ્સરણારહા. સબ્રહ્મચારીનન્તિ સહધમ્મિકાનં. પિયં પિયાયિતબ્બં કરોન્તીતિ પિયકરણા. ગરું ગરુટ્ઠાનિયં કરોન્તીતિ ગરુકરણા. સઙ્ગહણત્થાયાતિ સઙ્ગહવત્થુવિસેસભાવતો સબ્રહ્મચારીનં સઙ્ગણ્હનાય સંવત્તન્તીતિ સમ્બન્ધો. અવિવાદનત્થાયાતિ સઙ્ગહવત્થુભાવતો એવ ન વિવાદનાય. સતિ ચ અવિવાદનહેતુભૂતસઙ્ગાહણત્તે તેસં વસેન સબ્રહ્મચારીનં સમગ્ગભાવો ભેદાભાવો સિદ્ધોયેવાતિ આહ ‘‘સામગ્ગિયા’’તિઆદિ. મિજ્જતિ સિનિય્હતિ એતાયાતિ મેત્તા, મિત્તભાવો, મેત્તા એતસ્સ અત્થીતિ મેત્તં, કાયકમ્મં. તં પન યસ્મા મેત્તાસહગતચિત્તસમુટ્ઠાનં, તસ્મા વુત્તં ‘‘મેત્તચિત્તેન કત્તબ્બં કાયકમ્મ’’ન્તિ. ઇમાનિ મેત્તકાયકમ્માદીનિ ભિક્ખૂનં વસેન આગતાનિ પાઠે ભિક્ખૂહિ પચ્ચુપટ્ઠપેતબ્બતાવચનતો. ભિક્ખુગ્ગહણેનેવ ચેત્થ સેસસહધમ્મિકાનમ્પિ ગહણં દટ્ઠબ્બં. ભિક્ખુનો સબ્બમ્પિ અનવજ્જકાયકમ્મં આભિસમાચારિકકમ્મન્તોગધમેવાતિ આહ – ‘‘મેત્તચિત્તેન…પે… કાયકમ્મં નામા’’તિ. વત્તવસેન પવત્તિયમાના ચેતિયબોધીનં વન્દના મેત્તાસદિસીતિ કત્વા તદત્થાય ગમનં મેત્તં કાયકમ્મન્તિ વુત્તં. આદિ-સદ્દેન ચેતિયબોધિભિક્ખૂસુ વુત્તાવસેસઅપચાયનાદિં મેત્તાવસેન પવત્તં કાયિકં કિરિયં સઙ્ગણ્હાતિ.

તેપિટકમ્પિ બુદ્ધવચનં કથિયમાનન્તિ અધિપ્પાયો. તીણિ સુચરિતાનિ કાયવચીમનોસુચરિતાનિ. ચિન્તનન્તિ ઇમિના એવં ચિન્તનમત્તમ્પિ મેત્તં મનોકમ્મં, પગેવ વિધિપટિપન્ના ભાવનાતિ દસ્સેતિ.

સહાયભાવૂપગમનં તેસં પુરતો. તેસુ કરોન્તેસુયેવ હિ સહાયભાવૂપગમનં સમ્મુખા કાયકમ્મં નામ હોતિ. કેવલં ‘‘દેવો’’તિ અવત્વા ગુણેહિ થિરભાવજોતનં દેવત્થેરોતિ વચનં પગ્ગય્હ વચનં. મમત્તબોધનં વચનં મમાયનવચનં. એકન્તતિરોક્ખકસ્સ મનોકમ્મસ્સ સમ્મુખતા નામ વિઞ્ઞત્તિસમુટ્ઠાપનવસેનેવ હોતિ, તઞ્ચ ખો લોકે કાયકમ્મન્તિ પાકટં પઞ્ઞાતં હત્થવિકારાદિં અનામસિત્વા એવ દસ્સેન્તો ‘‘નયનાનિ ઉમ્મીલેત્વા’’તિ આહ. તથા હિ વચીભેદવસેન પવત્તિ ન ગહિતા.

લદ્ધપચ્ચયા લબ્ભન્તીતિ લાભા, પરિસુદ્ધાગમના પચ્ચયા. ન સમ્મા ગય્હમાનાપિ ન ધમ્મલદ્ધા નામ ન હોન્તીતિ તપ્પટિસેધનત્થં પાળિયં ‘‘ધમ્મલદ્ધા’’તિ વુત્તં. દેય્યં દક્ખિણેય્યઞ્ચ અપ્પટિવિભત્તં કત્વા ભુઞ્જતીતિ અપ્પટિવિભત્તભોગી. તેનાહ ‘‘દ્વે પટિવિભત્તાનિ નામા’’તિઆદિ. ચિત્તેન વિભજનન્તિ એતેન – ‘‘ચિત્તુપ્પાદમત્તેનપિ વિભજનં પટિવિભત્તં નામ, પગેવ પયોગતો’’તિ દસ્સેતિ.

પટિગ્ગણ્હન્તોવ…પે… પસ્સતીતિ ઇમિના આગમનતો પટ્ઠાય સાધારણબુદ્ધિં ઉપટ્ઠાપેતિ. એવં હિસ્સ સાધારણભોગિતા સુકરા, સારણીયધમ્મો ચસ્સ સુપૂરો હોતિ. વત્તન્તિ સારણીયધમ્મપૂરણવત્તં.

દાતબ્બન્તિ અવસ્સં દાતબ્બં. અત્તનો પલિબોધવસેન સપલિબોધસ્સેવ પૂરેતું અસક્કુણેય્યત્તા ઓદિસ્સકદાનમ્પિસ્સ ન સબ્બત્થ વારિતન્તિ દસ્સેતું ‘‘તેન પના’’તિઆદિ વુત્તં. અદાતુમ્પીતિ પિ-સદ્દેન દુસ્સીલસ્સપિ અત્થિકસ્સ સતિ સમ્ભવે દાતબ્બન્તિ દસ્સેતિ. દાનઞ્હિ નામ કસ્સચિ ન નિવારિતં.

મહાગિરિગામો નામ નાગદીપપસ્સે એકો ગામો. સારણીયધમ્મો મે, ભન્તે, પૂરિતો…પે… પત્તગતં ન ખીયતીતિ આહ તેસં કુક્કુચ્ચવિનોદનત્થં. તં સુત્વા તેપિ થેરા ‘‘સારણીયધમ્મપૂરકો અય’’ન્તિ અબ્ભઞ્ઞંસુ. દહરકાલે એવ કિરેસ સારણીયધમ્મપૂરકો અહોસિ, તસ્સા ચ પટિપત્તિયા અવઞ્ઝભાવવિભાવનત્થં ‘‘એતે મય્હં પાપુણિસ્સન્તી’’તિ આહ.

અહં સારણીયધમ્મપૂરિકા, મમ પત્તપરિયાપન્નેનપિ સબ્બાપિમા ભિક્ખુનિયો યાપેસ્સન્તીતિ આહ ‘‘મા તુમ્હે તેસં ગતભાવં ચિન્તયિત્થા’’તિ.

સત્તસુ આપત્તિક્ખન્ધેસુ આદિમ્હિ વા અન્તે વા, વેમજ્ઝેતિ ચ ઇદં ઉદ્દેસાગતપાળિવસેન વુત્તં. ન હિ અઞ્ઞો કોચિ આપત્તિક્ખન્ધાનં અનુક્કમો અત્થિ. પરિયન્તે છિન્નસાટકો વિયાતિ વત્થન્તે, દસન્તે વા છિન્નવત્થં વિય. ખણ્ડન્તિ ખણ્ડવન્તં, ખણ્ડિતં વા. છિદ્દન્તિ એત્થાપિ એસેવ નયો. વિસભાગવણ્ણેન ઉપડ્ઢં, તતિયભાગં વા સમ્ભિન્નવણ્ણં સબલં, વિસભાગવણ્ણેહેવ પન બિન્દૂહિ અન્તરન્તરા વિમિસ્સં કમ્માસં, અયં ઇમેસં વિસેસો. તણ્હાદાસબ્યતો મોચનવચનેનેવ તેસં સીલાનં વિવટ્ટુપનિસ્સયતમાહ. ભુજિસ્સભાવકરણતોતિ ઇમિના ભુજિસ્સકરાનિ ભુજિસ્સાનીતિ ઉત્તરપદલોપેનાયં નિદ્દેસોતિ દસ્સેતિ. અવિઞ્ઞૂનં અપ્પમાણતાય ‘‘વિઞ્ઞુપ્પસત્થાની’’તિ વુત્તં. તણ્હાદિટ્ઠીહિ અપરામટ્ઠત્તાતિ – ‘‘ઇમિનાહં સીલેન દેવો વા ભવિસ્સામિ દેવઞ્ઞતરો વા’’તિ તણ્હાપરામાસેન – ‘‘ઇમિનાહં સીલેન દેવો હુત્વા તત્થ નિચ્ચો ધુવો સસ્સતો ભવિસ્સામી’’તિ દિટ્ઠિપરામાસેન ચ અપરામટ્ઠત્તા. પરામટ્ઠુન્તિ ચોદેતું. સીલં નામ અવિપ્પટિસારાદિપારમ્પરિયેન યાવદેવ સમાધિસમ્પાદનત્થન્તિ આહ ‘‘સમાધિસંવત્તકાની’’તિ. સમાનભાવો સામઞ્ઞં, પરિપુણ્ણચતુપારિસુદ્ધિભાવેન મજ્ઝે ભિન્નસુવણ્ણસ્સ વિય ભેદાભાવતો સીલેન સામઞ્ઞં સીલસામઞ્ઞં, તં ગતો ઉપગતોતિ સીલસામઞ્ઞગતો. તેનાહ ‘‘સમાનભાવૂપગતસીલો’’તિ.

યાયં દિટ્ઠીતિ યા અયં દિટ્ઠિ મય્હઞ્ચેવ તુમ્હાકઞ્ચ પચ્ચક્ખભૂતા. ચતુસચ્ચદસ્સનટ્ઠેન દિટ્ઠિ, ‘‘સબ્બે સઙ્ખારા અનિચ્ચા, સબ્બે સઙ્ખારા દુક્ખા, સબ્બે ધમ્મા અનત્તા’’તિ, ‘‘સમ્માસમ્બુદ્ધો ભગવા, સ્વાખાતો ભગવતા ધમ્મો, સુપ્પટિપન્નો સઙ્ઘો’’તિ ચ દિટ્ઠિયા સામઞ્ઞં સમાનદિટ્ઠિભાવં. અગ્ગં ઇતરેસં સારણીયધમ્માનં પધાનભાવતો. એતસ્મિં સતિ સુખસિદ્ધિતો તેસં સઙ્ગાહિકં, તતો એવ તેસં સઙ્ઘાટનિકં ગોપાનસિયો અપરિપતન્તે કત્વા સઙ્ગણ્હાતિ ધારેતીતિ સઙ્ગાહિકં. સઙ્ઘાટન્તિ અગ્ગભાવેન સઙ્ઘાટભાવં. સઙ્ઘાટનં એતેસં અત્થીતિ સઙ્ઘાટનિકં, સઙ્ઘાટનિયન્તિ વા પાઠો, સઙ્ઘાટને નિયુત્તન્તિ વા સઙ્ઘાટનિકં, ક-કારસ્સ ય-કારં કત્વા સઙ્ઘાટનિયં. સામઞ્ઞતો એવ ગહિતત્તા નપુંસકનિદ્દેસો.

૪૯૩. પઠમમગ્ગસમ્માદિટ્ઠિપિ એવંસભાવા, અઞ્ઞમગ્ગસમ્માદિટ્ઠીસુ વત્તબ્બમેવ નત્થીતિ આહ ‘‘યાયં સોતાપત્તિમગ્ગદિટ્ઠી’’તિ. એત્તાવતાપીતિ એત્તકેનપિ રાગાદીસુ એકેકેન પરિયુટ્ઠિતચિત્તતાયપિ પરિયુટ્ઠિતચિત્તોયેવ નામ હોતિ, પગેવ દ્વીહિ, બહૂહિ વા પરિયુટ્ઠિતચિત્તતાય. સબ્બત્થાતિ સબ્બેસુ અટ્ઠસુપિ વારેસુ. સુટ્ઠુ ઠપિતન્તિ યથા મગ્ગભાવના ઉપરિ સચ્ચાભિસમ્બોધો હોતિ, એવં સમ્મા ઠપિતં. તેનાહ ‘‘સચ્ચાનં બોધાયા’’તિ. તં ઞાણન્તિ ‘‘નત્થિ ખો મે તં પરિયુટ્ઠાન’’ન્તિઆદિના પવત્તં પચ્ચવેક્ખણઞાણં. અરિયાનં હોતીતિ અરિયાનમેવ હોતિ. તેસઞ્હિ એકદેસતોપિ પહીનં વત્તબ્બતં અરહતિ. તેનાહ ‘‘ન પુથુજ્જનાન’’ન્તિ. અરિયન્તિ વુત્તં ‘‘અરિયેસુ જાત’’ન્તિ કત્વા. લોકુત્તરહેતુકતાય લોકુત્તરન્તિ વુત્તં. તેનેવાહ ‘‘યેસં પના’’તિઆદિ. તથા હિસ્સ પુથુજ્જનેહિ અસાધારણતા. તેનાહ ‘‘પુથુજ્જનાનં પન અભાવતો’’તિ. સબ્બવારેસૂતિ સબ્બેસુ ઇતરેસુ છસુ વારેસુ.

૪૯૪. પચ્ચત્તન્તિ પાટિયેક્કં અત્તનિ મમ ચિત્તેયેવ. તેનાહ ‘‘અત્તનો ચિત્તે’’તિ. ‘‘પચ્ચત્તં અત્તનો ચિત્તે નિબ્બુતિં કિલેસવૂપસમં લભામી’’તિ ઇમમત્થં ‘‘એસેવ નયો’’તિ ઇમિના અતિદિસતિ.

૪૯૫. તથારૂપાય દિટ્ઠિયાતિ ઇદં ‘‘યથારૂપાય દિટ્ઠિયા સમન્નાગતો’’તિ ઇમસ્સ અત્થસ્સ પચ્ચામસનન્તિ આહ ‘‘તથારૂપાય દિટ્ઠિયાતિ એવરૂપાય સોતાપત્તિમગ્ગદિટ્ઠિયા’’તિ.

૪૯૬. સભાવેનાતિ નિયતપઞ્ચસિક્ખાપદતાદિસભાવેન. સઙ્ઘકમ્મવસેનાતિ માનત્તચરિયાદિસઙ્ઘકમ્મવસેન. દહરોતિ બાલો. કુમારોતિ દારકો. યસ્મા દહરો ‘‘કુમારો’’તિ ચ ‘‘યુવા’’તિ ચ વુચ્ચતિ, તસ્મા મન્દોતિ વુત્તં. મન્દિન્દ્રિયતાય હિ મન્દો. તેનાહ ‘‘ચક્ખુસોતાદીનં મન્દતાયા’’તિ. એવમ્પિ યુવાવત્થાપિ કેચિ મન્દિન્દ્રિયા હોન્તીતિ તન્નિવત્તનત્થં ‘‘ઉત્તાનસેય્યકો’’તિ વુત્તં. યદિ ઉત્તાનસેય્યકો, કથમસ્સ અઙ્ગારક્કમનન્તિ? યથા તથા અઙ્ગારસ્સ ફુસનં ઇધ ‘‘અક્કમન’’ન્તિ અધિપ્પેતન્તિ આહ ‘‘ઇતો ચિતો ચા’’તિઆદિ. મનુસ્સાનન્તિ મહલ્લકમનુસ્સાનં. ન સીઘં હત્થો ઝાયતિ કથિનહત્થતાય. ખિપ્પં પટિસંહરતિ મુદુતલુણસરીરતાય. અધિવાસેતિ કિઞ્ચિ પયોજનં અપેક્ખિત્વા.

૪૯૭. ઉચ્ચાવચાનીતિ મહન્તાનિ ચેવ ખુદ્દકાનિ ચ. તત્થેવાતિ સુધાકમ્માદિમ્હિયેવ. કસાવપચનં સુધાદિસઙ્ખરણત્થં, ઉદકાનયનં ધોવનાદિઅત્થં, હલિદ્દિવણ્ણધાતુલેપનત્થં કુચ્છકરણં. બહલપત્થનોતિ દળ્હછન્દો. વચ્છકન્તિ નિબ્બત્તધેનુપગવચ્છં. અપચિનાતીતિ અપવિન્દતિ, આલોકેતીતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘અપલોકેતી’’તિ. તન્નિન્નો હોતીતિ અધિસીલસિક્ખાદિનિન્નોવ હોતિ ઉચ્ચાવચાનમ્પિ કિંકરણીયાનં ચારિત્તસીલસ્સ પૂરણવસેનેવ કરણતો, યોનિસોમનસિકારવસેનેવ ચ તેસં પટિપજ્જનતો. થેરસ્સ સન્તિકે અટ્ઠાસિ યોનિસોમનસિકારાભાવતો ‘‘તં તં સમુલ્લપિસ્સામી’’તિ.

૪૯૮. બલં એવ બલતાતિ આહ ‘‘બલેન સમન્નાગતો’’તિ. અત્થિકભાવં કત્વાતિ તેન ધમ્મેન સવિસેસં અત્થિકભાવં ઉપ્પાદેત્વા. સકલચિત્તેનાતિ દેસનાયઆદિમ્હિ મજ્ઝે પરિયોસાનેતિ સબ્બત્થેવ પવત્તતાય સકલેન અનવસેસેન ચિત્તેન.

૫૦૦. સભાવોતિ અરિયસાવકસ્સ પુથુજ્જનેહિ અસાધારણતાય આવેણિકો સભાવો. સુટ્ઠુ સમન્નેસિતોતિ સમ્મદેવ ઉપપરિક્ખિતો. સોતાપત્તિફલસચ્છિકિરિયાયાતિ સોતાપત્તિફલસ્સ સચ્છિકરણેન, સચ્છિકતભાવેનાતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘સોતાપત્તિફલસચ્છિકતઞાણેના’’તિ. પઠમમગ્ગફલસ્સ પચ્ચવેક્ખણઞાણવિસેસા હેતે પવત્તિઆકારભિન્ના. તેનેવાહ ‘‘સત્તહિ મહાપચ્ચવેક્ખણઞાણેહી’’તિ. અયં તાવ આચરિયાનં સમાનકથાતિ ‘‘ઇદમસ્સ પઠમં ઞાણ’’ન્તિઆદિના વુત્તાનિ પચ્ચવેક્ખણઞાણાનિ, ન મગ્ગઞાણાનીતિ એવં પવત્તા પરમ્પરાગતા પુબ્બાચરિયાનં સમાના સાધારણા ઇમિસ્સા પાળિયા અટ્ઠકથા અત્થવણ્ણના. તત્થ કારણમાહ ‘‘લોકુત્તરમગ્ગો હિ બહુચિત્તક્ખણિકો નામ નત્થી’’તિ. યદિ સો બહુચિત્તક્ખણિકો સિયા નાનાભિસમયો, તથા સતિ સંયોજનત્તયાદીનં એકદેસપ્પહાનં પાપુણાતીતિ અરિયમગ્ગસ્સ અનન્તરફલત્તા એકદેસસોતાપન્નતાદિભાવો આપજ્જતિ, ફલાનં વા અનેકભાવો, સબ્બમેતં અયુત્તન્તિ તસ્મા એકચિત્તક્ખણિકોવ અરિયમગ્ગો.

યં પન સુત્તપદં નિસ્સાય વિતણ્ડવાદી અરિયમગ્ગસ્સ એકચિત્તક્ખણિકતં પટિક્ખિપતિ, તં દસ્સેન્તો ‘‘સત્ત વસ્સાનીતિ હિ વચનતો’’તિ આહ. કિલેસા પન લહુ…પે… છિજ્જન્તીતિ વદન્તેન હિ ખિપ્પં તાવ કિલેસપ્પહાનં, દન્ધપવત્તિકા મગ્ગભાવનાતિ પટિઞ્ઞાતં હોતિ. તત્થ સચે મગ્ગસ્સ ભાવનાય આરદ્ધમત્તાય કિલેસા પહીયન્તિ, સેસા મગ્ગભાવના નિરત્થકા સિયા, અથ પચ્છા કિલેસપ્પહાનં, કિલેસા પન લહુ છિજ્જન્તીતિ ઇદં મિચ્છા, ‘‘સોતાપત્તિફલસચ્છિકિરિયાયા’’તિ વક્ખતીતિ. તતો સુત્તપટિજાનનતો. મગ્ગં અભાવેત્વાતિ અરિયમગ્ગં પરિપુણ્ણં કત્વા અભાવેત્વા. અત્થરસં વિદિત્વાતિ સુત્તસ્સ અવિપરીતો અત્થો એવ અત્થરસો, તં યાથાવતો ઞત્વા. એવં વિતણ્ડવાદિવાદં ભિન્દિત્વા વુત્તમેવત્થં નિગમેતું ‘‘ઇમાનિ સત્ત ઞાણાની’’તિઆદિ વુત્તં. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવ.

કોસમ્બિયસુત્તવણ્ણનાય લીનત્થપ્પકાસના સમત્તા.