૪૦. અવેભઙ્ગિયનિદ્દેસવણ્ણના

૩૨૨-૫. આરામા…પે… મત્તિકભણ્ડાનીતિ એતે પઞ્ચ અવિભાજિયાતિ સમ્બન્ધિતબ્બં. પઞ્ચાતિ ‘‘આરામારામવત્થૂનિ એક’’ન્તિઆદિના રાસિવસેન પઞ્ચ, સરૂપવસેન પનેતાનિ પણ્ણં તિણે પક્ખિપિત્વા પઞ્ચવીસતિવિધાનિ હોન્તિ. તથા ચાહ –

‘‘દ્વિસઙ્ગહાનિ દ્વે હોન્તિ, તતિયં ચતુસઙ્ગહં;

ચતુત્થં નવકોટ્ઠાસં, પઞ્ચમં અટ્ઠભેદનં.

‘‘ઇતિ પઞ્ચહિ રાસીહિ, પઞ્ચનિમ્મલલોચનો;

પઞ્ચવીસવિધં નાથો, ગરુભણ્ડં પકાસયી’’તિ. (ચૂળવ. અટ્ઠ. ૩૨૧);

તત્થ આરામો નામ પુપ્ફારામો વા ફલારામો વા. આરામવત્થુ નામ તેસંયેવ પતિટ્ઠાનોકાસો, વિનટ્ઠેસુ વા તેસુ પોરાણકભૂમિભાગો. વિહારો નામ પાસાદાદિ યં કિઞ્ચિ સેનાસનં. લોહકુમ્ભી નામ કાળલોહેન વા તમ્બલોહેન વા કતકુમ્ભી. કટાહાદીસુપિ એસેવ નયો. એત્થ ભાણકન્તિ અરઞ્જરો વુચ્ચતિ. વારકોતિ ઘટો. રાસિં અપેક્ખિત્વા એતેતિ પુલ્લિઙ્ગનિદ્દેસો. અવિભાજિયાતિ મૂલચ્છેજ્જવસેન અવેભઙ્ગિયા. પરિવત્તનવસેન પન પરિભુઞ્જન્તસ્સ વિસ્સજ્જેન્તસ્સ ચ અનાપત્તિ. અવિસ્સજ્જિયાનિ ચાતિ ચ-સદ્દેન અવેભઙ્ગિયાનિ ચાતિ અવુત્તં સમ્પિણ્ડેતિ.

૩૨૬-૮. એકન્તગરુભણ્ડત્તા આદિતો તયો રાસી ઠપેત્વા ચતુત્થરાસિતો પટ્ઠાય ગરુભણ્ડાગરુભણ્ડે વિભજિતું ‘‘વલ્લી’’તિઆદિ આરદ્ધં. અડ્ઢબાહુમત્તાપિ વલ્લિ ચ અટ્ઠઙ્ગુલાયતો વેળુ ચ મુટ્ઠિમત્તમ્પિ તિણાદિ ચ એકમ્પિ પણ્ણઞ્ચ પાકતા વા પઞ્ચવણ્ણા વા તાલપક્કપ્પમાણાપિ મત્તિકા ચ તાલપક્કપ્પમાણાપિ સુધા ચ તાલપક્કપ્પમાણાપિ કઙ્ગુટ્ઠઆદિકા ચ દિન્ના વા તત્થજાતકા વા સઙ્ઘિકા રક્ખિતા અભાજિયા, રજ્જુયોત્તાદિ ચ દિન્ના સઙ્ઘિકા અભાજિયાતિ યોજના. વેળુ પરિણાહતો પણ્ણસૂચિદણ્ડમત્તો ગહેતબ્બો. તિણં મુઞ્જં પબ્બજઞ્ચ આદિસદ્દસઙ્ગહિતં ઠપેત્વા અવસેસં યં કિઞ્ચિ તિણં. પણ્ણો અટ્ઠઙ્ગુલપ્પમાણો રિત્તપોત્થકો ગરુભણ્ડમેવ. પાકતાતિ પકતિયા જાતા. પઞ્ચવણ્ણાતિ રત્તસેતાદિપઞ્ચવણ્ણા. સુધાકઙ્ગુટ્ઠાદયો મત્તિકગ્ગહણેન ગહિતા. કઙ્ગુટ્ઠઆદિકાતિ આદિ-સદ્દેન સજ્જુરસજાતિહિઙ્ગુલકાદીનં ગહણં. દિન્નાતિ સઙ્ઘસ્સ દિન્ના. તત્થજાતાતિ સઙ્ઘિકભૂમિયં જાતા. રજ્જુયોત્તાદીતિ સુત્તમકચિવાકનાળિકેરહીરચમ્મમયા રજ્જુ ચ યોત્તાદિ ચ. આદિ-સદ્દેન મકચિવાકાદિકે વટ્ટેત્વા કતા એકવટ્ટા ગહિતા. બ્યતિરેકવસેન પનેત્થ ચતુત્થરાસિમ્હિ ઇતરે ભાજિયાતિ વેદિતબ્બા. સઙ્ઘિકે કમ્મે, ચેતિયસ્સ વા કમ્મે નિટ્ઠિતે ભાજિયાતિ યોજનીયં.

૩૨૯. લોહભણ્ડેસુ ભિક્ખુસારુપ્પં પત્તાદિ વા તથા વિપ્પકતાકતં લોહભણ્ડં તથા પાદગણ્હકં વારકં ભાજિયન્તિ યોજના. પત્તાદીતિ અયોપત્તો અયથાલકં તમ્બલોહથાલકં અઞ્જનિસલાકા કણ્ણમલહરણી સૂચિ પણ્ણસૂચિ ખુદ્દકો પિપ્ફલકો ખુદ્દકં આરકણ્ડકં કુઞ્ચિકા તાળાદિ. વિપ્પકતન્તિ અપરિનિટ્ઠિતં. અકતન્તિ સબ્બસો અકતં. પાદગણ્હકન્તિ સીહળદીપે પાદગણ્હનકં. પાદો નામ ચતુત્થંસો, મગધનાળિયા પઞ્ચનાળિમત્તા. મગધનાળિ ચ નામેસા ઊનપઞ્ચપસતા વેદિતબ્બા. તથા ઘટકો તેલભાજનઞ્ચ. યાય વાસિયા ઠપેત્વા દન્તકટ્ઠચ્છેદનં વા ઉચ્છુતચ્છનં વા અઞ્ઞં મહાકમ્મં કાતું ન સક્કા, અયં ભાજિયા. સમ્મુઞ્જનિદણ્ડખણનકં પન અદણ્ડકં ફલમત્તમેવ, યં સક્કા સિપાટિકાય પક્ખિપિત્વા પરિહરિતું, અયં ભાજનીયા. તિપુકોટ્ટકઉપકરણેસુ તિપુચ્છેદનકસત્થકં સુવણ્ણકારૂપકરણેસુ સુવણ્ણચ્છેદનકસત્થકં ચમ્મકારઉપકરણેસુ ચમ્મછિન્દનકં ખુદ્દકસત્થં નહાપિતતુણ્ણકારઉપકરણેસુ ઠપેત્વા મહાકત્તરિં મહાસણ્ડાસઞ્ચ મહાપિપ્ફલકઞ્ચ સબ્બાનિ ભાજનીયભણ્ડાનિ. તથા કુઞ્ચિકા. વુત્તવિપલ્લાસેન પન લોહભણ્ડે અભાજિયાતિ વેદિતબ્બા.

૩૩૦. ‘‘વેળુમ્હી’’તિઆદિના દારુભણ્ડાનિ દસ્સેતિ. દારુભણ્ડેન પન સઙ્ગહેત્વા સબ્બાપિ દારુવેળુચમ્મુપાહનાદિવિકતિ વેદિતબ્બા. છત્તદણ્ડો ચ સલાકા ચાતિ દ્વન્દો. ઉપાહનાય દણ્ડકો ઉપાહનદણ્ડકો.

૩૩૧. અનુઞ્ઞાતવાસિદણ્ડોતિ અનુઞ્ઞાતવાસિયા દણ્ડો. અરણઞ્જનિસિઙ્ગાદીતિ આદિ-સદ્દેન અઞ્જનિસલાકા છત્તં મુટ્ઠિપણ્ણં ઉપાહના ધમ્મકરણો પાદગણ્હનકતો અનતિરિત્તં આમલકતુમ્બં આમલકઘટો લાબુકતુમ્બં લાબુકઘટો વિસાણતુમ્બન્તિ ઇદં સઙ્ગણ્હાતિ.

૩૩૨. યથાવુત્તતો અઞ્ઞં દારુભણ્ડેસુ ગરુભણ્ડં. મત્તિકામયો પાદઘટકો ભાજિયોતિ યોજના. પાદઘટકોતિ પાદસ્સ પહોનકો ઘટકો. ઇમિના મત્તિકાભણ્ડં ઉપલક્ખેતિ, તસ્મા પત્તો થાલકં કુણ્ડિકાતિ ઇમાનિ ભાજનીયાનિ, વુત્તાવસેસા અભાજિયા.

૩૩૩-૪. ગરુના ગરુભણ્ડઞ્ચ થાવરઞ્ચ પરિવત્તેય્ય, થાવરેન ચ થાવરમ્પિ પરિવત્તેય્યાતિ યોજેતબ્બં. ગરુના મઞ્ચપીઠાદિના. થાવરન્તિ આરામાદિ પઠમરાસિદ્વયં. તથા કત્વા ચ ભુઞ્જિતુન્તિ એવઞ્ચ પરિવત્તેત્વા તતો આભતં કપ્પિયભણ્ડં પરિભુઞ્જેય્યાતિ અત્થો, વિધિમ્હિ અયં તુંપચ્ચયો. ફાતિકમ્મેન વલ્લાદિં ગણ્હેતિ સમ્બન્ધનીયં. ફાતિકમ્મં નામ સમકં વા અતિરેકં વા તદગ્ઘનકં વા વડ્ઢિકમ્મં. સેસન્તિ પઠમરાસિત્તિકન્તિ.

અવેભઙ્ગિયનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.