૨૯. મિચ્છાજીવવિવજ્જનાનિદ્દેસવણ્ણના

૨૦૯. આગમ્મ જીવન્તિ એતેનાતિ આજીવો, કો સો? પચ્ચયપરિયેસનવાયામો. મિચ્છાય આજીવો, તસ્સ વિવજ્જના મિચ્છાજીવવિવજ્જના. સા પનાયં અત્થતો ‘‘ઇધ ભિક્ખુ પાતિમોક્ખસંવરસંવુતો વિહરતિ આચારગોચરસમ્પન્નો’’તિ (વિભ. ૫૦૮) એવં પાતિમોક્ખસંવરસમ્પત્તિયા પટિપત્તિદસ્સનવસેન આગતો આચારો ચેવ યથાક્કમેન પારાજિકસઙ્ઘાદિસેસથુલ્લચ્ચયપાચિત્તિયપાટિદેસનીયદુબ્ભાસિતદુક્કટાનં કારણભૂતસ્સ આજીવહેતુપઞ્ઞત્તાનં અભૂતારોચનસઞ્ચરિત્તઅઞ્ઞાપદેસભૂતારોચનપણીતભોજનવિઞ્ઞત્તિ ભિક્ખુનિભોજનવિઞ્ઞત્તિસૂપોદનવિઞ્ઞત્તિસિક્ખાપદાનં વીતિક્કમસ્સ ચ કુહનલપનનેમિત્તિકતા નિપ્પેસિકતા લાભેન લાભં નિજિગીસનતાતિ એવમાદીનઞ્ચ પાપધમ્માનં વસેન પવત્તં મિચ્છાજીવવિરતિસઙ્ખાતં આજીવપારિસુદ્ધિસીલઞ્ચ. તસ્સા પન કસ્સચિ ઇધ દસ્સનં યથા દસ્સેતુમારદ્ધં પાતિમોક્ખસંવરસઙ્ખાતાય અધિસીલસિક્ખાય, ચતુરારક્ખવિપસ્સનાવસેન આગતાનં અધિચિત્તઅધિપઞ્ઞાસઙ્ખાતાનં દ્વિન્નં સિક્ખાનઞ્ચ ઉપકારકધમ્મપરિદીપનત્થન્તિ દટ્ઠબ્બં, એવમીદિસં વિઞ્ઞેય્યં, તં દસ્સેતિ ‘‘દારુ’’ન્તિઆદિના. તત્થ ‘‘દારુ’’ન્તિઆદીનિ ‘‘દદે’’તિ એતસ્સ પત્તિકમ્મં. ચુણ્ણં સિરીસચુણ્ણાદિનહાનિયચુણ્ણં. ન્હાનમુખોદકન્તિ ન્હાનઞ્ચ મુખઞ્ચ, તસ્સ ઉદકન્તિ સમાસો. આદિ-સદ્દેન પણ્ણાદિં સઙ્ગણ્હાતિ. કુલસઙ્ગહાતિ કુલસઙ્ગહકરણેન.

૨૧૦. પરિભટતિ પરેસં દારકે પરિહરતીતિ પરિભટો, પરિભટસ્સ કમ્મં પારિભટકો, સકત્થે તમેવ પારિભટકતા. અલઙ્કરણાદિના કુલદારકપરિહરણસ્સેતં નામં. મુગ્ગસ્સ સૂપો મુગ્ગસૂપો, સોયેવ મુગ્ગસુપ્પો. યથા મુગ્ગસૂપે પચ્ચમાને કોચિદેવ મુગ્ગો ન પચ્ચતિ, અવસેસા પચ્ચન્તિ, એવં યસ્સ પુગ્ગલસ્સ વચને કિઞ્ચિદેવ સચ્ચં હોતિ, સેસં અલિકં, અયં પુગ્ગલો મુગ્ગસૂપસદિસતાય ઉપચારેન ‘‘મુગ્ગસુપ્પો’’તિ વુચ્ચતિ, તસ્સ ભાવો મુગ્ગસુપ્પતા. સચ્ચાલિકેન જીવિતકપ્પનસ્સેતં અધિવચનં. ઘરવત્થુઆદિસમ્બન્ધિની વિજ્જા વત્થુવિજ્જા. પારિભટકતા ચાતિઆદિના દ્વન્દો નપુંસકત્તાભાવે પારિ…પે… વિજ્જા, તાય. રસ્સો પન ગાથાબન્ધવસેન, તથા દીઘો. પહિણાનં તસ્મિં તસ્મિં કમ્મે તેસં તેસં નિયુઞ્જનં પહેણં. આદરેન દૂતેન કારેતબ્બં યં કિઞ્ચિ કમ્મં દૂતકમ્મં. પિસનં પેસનં, જઙ્ઘાય પાદેન પેસનં જઙ્ઘપેસનં, તમસ્સ અત્થીતિ જઙ્ઘપેસનિયં. તેસં તેસં ગિહીનં ગામન્તરદેસન્તરાદીસુ સાસનપટિસાસનહરણસ્સેતમધિવચનં.

૨૧૧. લાભાસાય લઞ્જદાનં અનુપ્પદાનં. સમ્બુદ્ધપ્પટિકુટ્ઠેન બુદ્ધગરહિતેન અઙ્ગવિજ્જાનક્ખત્તવિજ્જાસુપિનવિજ્જાભૂતવિજ્જાદિના અઞ્ઞેન વા.

૨૧૨. અઞ્ઞાતકાનં અપ્પવારિતાનં વિઞ્ઞાપનં વિઞ્ઞત્તિ, યાચનવસેન પવત્તો કાયવચીપયોગો. બુદ્ધપ્પટિકુટ્ઠેન મિચ્છાજીવેન પચ્ચયપરિયેસના અનેસના. અભૂતસ્સ અત્તનિ અવિજ્જમાનસ્સ ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મસ્સ ઉલ્લપનં કથનં અભૂતુલ્લપના. કુહનાદીહીતિ કુહનાલપનાદીહિ. તત્થ લાભસક્કારસિલોકસન્નિસ્સિતસ્સ પચ્ચયપ્પટિસેવનસામન્તજપ્પનઇરિયાપથસણ્ઠાપનવસેન જનવિમ્હાપના કુહના. વિહારં આગતે મનુસ્સે દિસ્વા ‘‘કિમત્થાય ભોન્તો આગતા, કિં ભિક્ખૂ નિમન્તેતુ’’ન્તિ વા ‘‘મયિ રાજા પસન્નો, અસુકો ચ અસુકો ચ રાજમહામત્તો પસન્નો’’તિ વા આદિના નયેન આલપના લપના. ખાદનીયં ગહેત્વા ગચ્છન્તે દિસ્વા ‘‘કિં ખાદનીયં લભિત્થા’’તિઆદિના નયેન નિમિત્તકરણાદિ નેમિત્તકતા. ‘‘અસ્સદ્ધો અપ્પસન્નો’’તિઆદિના નયેન ગરહણાનિ ચ ‘‘એતં એત્થ કથેથા’’તિઆદિના નયેન વાચાય ઉક્ખિપનાદિ ચ નિપ્પેસિકતા. અપ્પેન લાભેન બહુકં વઞ્ચેત્વા ગહેતું ઇચ્છનં લાભેન લાભં નિજિગીસનતા. કુલદૂસાદીતિ એત્થ આદિ-સદ્દેન રૂપિયપ્પટિગ્ગહણરૂપિયસંવોહારા સઙ્ગય્હન્તીતિ.

મિચ્છાજીવવિવજ્જનાનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.