૯. પટિગ્ગાહનિદ્દેસવણ્ણના

૧૦૬. ઇદાનિ ‘‘પટિગ્ગાહો’’તિ પદં વિત્થારેતું ‘‘દાતુકામાભિહારો ચા’’તિઆદિ આરદ્ધં. તત્થ દાતુકામસ્સ અભિહારો દાતુકામાભિહારો. એતેન અઞ્ઞસ્સ પત્તે પક્ખિપિતું આલુલેન્તસ્સ ફુસિતાનિ ઉટ્ઠહિત્વા અઞ્ઞસ્સ પત્તે સચે પતન્તિ, પટિગ્ગહણં ન રુહતીતિ દીપિતં હોતિ. એરણક્ખમન્તિ થામમજ્ઝિમેન પુરિસેન ઉક્ખિપનક્ખમં, તતો મહન્તે પટિગ્ગહણં ન રુહતિ. તિધા દેન્તેતિ કાયકાયપ્પટિબદ્ધનિસ્સગ્ગિયાનં વસેન તિધા દેન્તે. તસ્સ ભિક્ખુનો કાયકાયપ્પટિબદ્ધેહિ દ્વિધા ગાહોતિ અત્થો. પઞ્ચઙ્ગો એવં પઞ્ચઙ્ગેવં. દાતુકામાભિહારો એકં, હત્થપાસો એકં, એરણક્ખમતા એકં, દેવમનુસ્સતિરચ્છાનગતેસુ એકેન તિધા દાનમેકં, દ્વિધા ગાહો એકન્તિ એવં પઞ્ચઙ્ગાનિ હોન્તિ.

૧૦૭. ઇદાનિ યેન કાયપ્પટિબદ્ધેન પટિગ્ગહણં ન રુહતિ, તં દસ્સેતું ‘‘અસંહારિયે’’તિઆદિમાહ. ખાણુકે (પાચિ. અટ્ઠ. ૨૬૫) બન્ધિત્વા ઠપિતમઞ્ચાદિમ્હિ વા ફલકે વા પાસાણે વા અસંહારિયે ન રુહતીતિ અત્થો. તત્થજાતે પદુમિનિપણ્ણે વા કિંસુકપણ્ણાદિમ્હિ વા ન વટ્ટતિ, સુખુમે ચિઞ્ચઆદીનં પણ્ણે વા ન રુહતિ, યઞ્ચ મજ્ઝિમપુરિસો સન્ધારેતું ન સક્કોતિ, તસ્મિં અસય્હભારે ચ પટિગ્ગહો ન રુહતીતિ અત્થો.

૧૦૮. ઇદાનિ પટિગ્ગહણવિજહનં દસ્સેતું ‘‘સિક્ખામરણલિઙ્ગેહી’’તિઆદિ આરદ્ધં. તત્થાયં પિણ્ડત્થો – સિક્ખાપચ્ચક્ખાનેન ચ મરણેન ચ લિઙ્ગપરિવત્તનેન ચ ‘‘ન તં દાનિ પરિભુઞ્જિસ્સામી’’તિ વા ‘‘ન પુન પટિગ્ગહેત્વા પરિભુઞ્જિસ્સામી’’તિ વા એવં અનપેક્ખવિસ્સજ્જનેન ચ ચોરાદીહિ વા અચ્છેદા ચ અનુપસમ્પન્નસ્સ દાના ચ ગાહો પટિગ્ગાહો ઉપસમ્મતિ વિજહતીતિ. ભિક્ખુનિયા પન સિક્ખાપચ્ચક્ખાનસ્સ અભાવા વિબ્ભમનેન ચ વિજહતીતિ ગહેતબ્બં.

૧૦૯-૧૧૦.

.ઇદાનિ પટિગ્ગહેત્વા પરિભુઞ્જિતબ્બં દસ્સેતું ‘‘અપ્પટિગ્ગહિતં સબ્બ’’ન્તિઆદિ વુત્તં. તસ્સત્થો (કઙ્ખા. અટ્ઠ. દન્તપોનસિક્ખાપદ) – ચતુકાલિકપરિયાપન્નં અન્તમસો રજરેણુમ્પિ અપ્પટિગ્ગહેત્વા સબ્બં પરિભુઞ્જતો પાચિત્તિ. ઇદાનિ અપ્પટિગ્ગહેત્વા પરિભુઞ્જિતબ્બં દસ્સેતું ‘‘સુદ્ધઞ્ચ નાતિબહલ’’ન્તિઆદિ વુત્તં. તત્થ સુદ્ધઞ્ચાતિ અઞ્ઞેસં રસેન અસમ્મિસ્સં. હિમોદકસમુદ્દોદકાદીસુ પટિગ્ગહણકિચ્ચં નત્થિ. લોણઞ્ચ અસ્સુ ચ લોણસ્સુ. એત્થ લોણં નામ સરીરે ઉટ્ઠિતં. એતાનિ પન સબ્બાનિ અવિચ્છિન્નાનેવ કપ્પન્તિ, નેતરાનિ.

૧૧૧. ઇદાનિ અનઙ્ગલગ્ગાનિપિ દસ્સેતું ‘‘ગૂથમત્તિકમુત્તાની’’તિઆદિમાહ. તથાવિધેતિ તથાવિધે કાલે, સપ્પદટ્ઠકાલેતિ અત્થો. અઞ્ઞેસં પન અપ્પટિગ્ગહિતં અનઙ્ગલગ્ગં ન વટ્ટતિ. કસ્મા? ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, યં કરોન્તો પટિગ્ગણ્હાતિ, સ્વેવ પટિગ્ગહો કતો, ન પુન પટિગ્ગહેતબ્બો’’તિ (મહાવ. ૨૬૮) વુત્તત્તા.

૧૧૨. દુરૂપચિણ્ણેતિ દુપ્પરામટ્ઠે ફલિકરુક્ખવલ્લિઆદિં ચાલેન્તસ્સ વા આમિસભરિતભાજનં અપ્પટિગ્ગહિતં પરામસન્તસ્સ વા દુરૂપચિણ્ણદુક્કટં હોતીતિ અત્થો. રજોકિણ્ણેતિ ભિક્ખાય ચરન્તસ્સ પત્તે પતિતરજં અપ્પટિગ્ગહેત્વા પુન ભિક્ખં ગણ્હતો વિનયદુક્કટં હોતીતિ અત્થો. અથુગ્ગહપ્પટિગ્ગહેતિ અથ ઉગ્ગહપ્પટિગ્ગહે, અત્તના એવ ઉગ્ગહેત્વા ગહિતેતિ અત્થો. અકપ્પિયકુટિયં અન્તોવુત્થે ચ યત્થ કત્થચિ ભિક્ખુના સયંપક્કે ચ અત્તના વા પરેન વા અકપ્પિયકુટિયં અન્તોપક્કે ચાતિ સબ્બત્થ દુક્કટન્તિ અધિપ્પાયો. પટિગ્ગાહવિનિચ્છયો.

પટિગ્ગાહનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.