૩. ચીવરનિદ્દેસવણ્ણના

૩૦. એવં ગરુકે સિક્ખિતબ્બાકારં દસ્સેત્વા ઇદાનિ ચીવરેસુ દસ્સેતું ‘‘ચીવર’’ન્તિ ઉદ્ધટં. તત્થ જાતિતો છ ચીવરાનિ (મહાવ. ૩૩૯; પારા. અટ્ઠ. ૨.૪૬૨-૪૬૩; કઙ્ખા. અટ્ઠ. કથિનસિક્ખાપદવણ્ણના), તાનિ કાનીતિ ચે, તં દસ્સેતું ‘‘ખોમા’’તિઆદિ આરદ્ધં. તત્થ ખોમં નામ ખોમવાકસુત્તેહિ કતં વત્થં. સાણં નામ સાણવાકેહિ કતં વત્થં. ભઙ્ગં નામ ખોમસુત્તાદીહિ પઞ્ચહિ મિસ્સેત્વા કતં વત્થં. પાટેક્કં વાકમયમેવ વાતિ વદન્તિ. કમ્બલં નામ મનુસ્સલોમં વાળલોમં ઠપેત્વા લોમેહિ વાયિત્વા કતં વત્થં. છળેતાનીતિ છ એતાનિ. સહ અનુલોમેહીતિ સાનુલોમાનિ. જાતિતો પન કપ્પિયાનિ છ ચીવરાનીતિ વુત્તં હોતિ.

૩૧. ઇદાનિ તેસં અનુલોમાનિ દસ્સેતું ‘‘દુકૂલ’’ન્તિઆદિ વુત્તં. તત્થ (મહાવ. અટ્ઠ. ૩૦૫) દુકૂલં સાણસ્સ અનુલોમં વાકમયત્તા. પટ્ટુણ્ણન્તિ પટ્ટુણ્ણદેસે પાણકેહિ સઞ્જાતવત્થં. સોમારદેસે, ચીનદેસે જાતં સોમારચીનજં પટન્તિ સમ્બન્ધો. ઇમાનિ તીણિપિ કોસેય્યસ્સ અનુલોમાનિ પાણકેહિ કતસુત્તમયત્તા. ઇદ્ધિજન્તિ એહિભિક્ખૂનં પુઞ્ઞિદ્ધિયા નિબ્બત્તચીવરં. તં પન ખોમાદીનં અઞ્ઞતરં હોતિ. કપ્પરુક્ખેહિ નિબ્બત્તં જાલિનિયા દેવકઞ્ઞાય અનુરુદ્ધત્થેરસ્સ દિન્નવત્થાદિકં દેવદિન્નં. તમ્પિ ખોમાદીહિ નિબ્બત્તવત્થસદિસત્તા છન્નમ્પિ અનુલોમં હોતિયેવ કપ્પાસિકસ્સ વા, ઇદ્ધિજમ્પિ તથેવ વેદિતબ્બં. તસ્સ તસ્સાતિ ખોમાદિકસ્સ. અનુલોમિકન્તિ અનુરૂપં.

૩૨-૩૩. એવં જાતિતો સાનુલોમાનિ છ ચીવરાનિ દસ્સેત્વા ઇદાનિ તેસુ અધિટ્ઠાનાદિકં વિધાનં દસ્સેતું ‘‘તિચીવર’’ન્તિઆદિ વુત્તં. એત્થ (કઙ્ખા. અટ્ઠ. કથિનસિકખાપદવણ્ણના; મહાવ. ૩૫૮) ધિટ્ઠાનતો પુબ્બે તિચીવરં નામ પાટેક્કં નત્થિ સઙ્ઘાટિઆદિપ્પહોનકસ્સ પચ્ચત્થરણાદિવસેનાપિ અધિટ્ઠાતું અનુઞ્ઞાતત્તા. તસ્મા ‘‘તિચીવરં અધિટ્ઠેય્ય ન વિકપ્પેય્યા’’તિ એત્થ ‘‘ઇમં સઙ્ઘાટિ’’ન્તિ એવં નામે ગહિતે ‘‘અધિટ્ઠાન’’મિચ્ચેવ વત્તબ્બં, ‘‘વિકપ્પેમી’’તિ પન ન વત્તબ્બન્તિ અધિપ્પાયો. એવં સેસેસુપિ. મુખપુઞ્છનઞ્ચ નિસીદનઞ્ચ મુખપુઞ્છનનિસીદનં. કણ્ડુચ્છાદિન્તિ કણ્ડુપ્પટિચ્છાદિં અધિટ્ઠેય્ય, ન વિકપ્પેય્યાતિ સમ્બન્ધો. એત્થાતિ ઇમેસુ નવસુ ચીવરેસુ. તિચીવરન્તિ તિચીવરાધિટ્ઠાનનયેન અધિટ્ઠિતતિચીવરં. વિના અલદ્ધસમ્મુતિકો ભિક્ખુ અવિપ્પવાસસમ્મુતિઅલદ્ધટ્ઠાને એકાહમ્પિ હત્થપાસં વિજહિત્વા ન વસેય્યાતિ અત્થો. ‘‘ન ભિક્ખવે ચાતુમાસં નિસીદનેન વિપ્પવસિતબ્બં, યો વિપ્પવસેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ ખુદ્દકક્ખન્ધકે (ચૂળવ. ૨૬૩) વુત્તત્તા ચાતુમાસં નિસીદનં વિના ન વસેય્યાતિ અત્થો.

૩૪. ઇદાનિ અધિટ્ઠાનવિધિં દસ્સેતું ‘‘ઇમં સઙ્ઘાટિ’’ન્તિઆદિ વુત્તં. તત્થ મિચ્ચધિટ્ઠયેતિ ઇતિ અધિટ્ઠયે, ‘‘ઇમં સઙ્ઘાટિં અધિટ્ઠામી’’તિ એવં સઙ્ઘાટિં અધિટ્ઠયેતિ અત્થો. અહત્થપાસમેતન્તિ દૂરે ઠિતં પન ઠપિતોકાસં સલ્લક્ખેત્વા સચે એકં, ‘‘એત’’ન્તિ, બહૂનિ ચે, ‘‘એતાની’’તિ વત્વા અધિટ્ઠયેતિ અત્થસમ્બન્ધો. સેસેસુપિ અયં નયોતિ યથા ‘‘ઇમં સઙ્ઘાટિં અધિટ્ઠામી’’તિ વુત્તં, એવં ‘‘ઇમં ઉત્તરાસઙ્ગં, ઇમં કણ્ડુપ્પટિચ્છાદિં અધિટ્ઠામી’’તિ એવં અત્તનો નામેનેવ વત્વા સમ્મુખાપિ પરમ્મુખાપિ વુત્તનયેન અધિટ્ઠાતબ્બન્તિ વુત્તં હોતિ.

૩૫. ઇદાનિ સચે પુબ્બે અધિટ્ઠિતં તિચીવરં નિસીદનં વસ્સિકસાટિકં કણ્ડુપ્પટિચ્છાદીતિ ઇમેસુ છસુ ચીવરેસુ અઞ્ઞતરં ચીવરં અત્થિ, પુન તથાવિધં ચીવરં અધિટ્ઠહિત્વા પરિહરિતું ઇચ્છન્તેન ‘‘દ્વે પન ન વટ્ટન્તી’’તિ (પારા. અટ્ઠ. ૨.૪૬૯; કઙ્ખા. અટ્ઠ. કથિનસિક્ખાપદવણ્ણના) વુત્તત્તા પુબ્બે અધિટ્ઠિતં પચ્ચુદ્ધરિત્વા અધિટ્ઠાતબ્બન્તિ દસ્સેતું ‘‘અધિટ્ઠહન્તો’’તિઆદિ વુત્તં, તં ઉત્તાનમેવ. પત્તાધિટ્ઠહને તથાતિ ‘‘ઇમં પત્તં, એતં પત્ત’’ન્તિ એવં નામમત્તમેવ વિસેસો. સેસં તાદિસમેવાતિ અત્થો.

૩૬. એતં ઇમં વ સઙ્ઘાટિં સંસેતિ એત્થ સચે અન્તોગબ્ભે વા સામન્તવિહારે વા હોતિ, ઠપિતટ્ઠાનં સલ્લક્ખેત્વા ‘‘એતં સઙ્ઘાટિં અધિટ્ઠામી’’તિ વાચા ભિન્દિતબ્બા, સચે હત્થપાસે હોતિ, ‘‘ઇમં સઙ્ઘાટિ’’ન્તિ તેસં તેસં નામવસેન વાચા ભિન્દિતબ્બાતિ અત્થો. પચ્ચુદ્ધારેપિ એસેવ નયો. એત્થ પન ‘‘દ્વે ચીવરસ્સ અધિટ્ઠાના કાયેન વા અધિટ્ઠેતિ, વાચાય વા અધિટ્ઠેતી’’તિ (પરિ. ૩૨૨) વુત્તત્તા સઙ્ઘાટિઆદિકં હત્થેન ગહેત્વા ‘‘ઇમં સઙ્ઘાટિં અધિટ્ઠામી’’તિઆદિના નયેન ચિત્તેન આભોગં કત્વા કાયવિકારં કરોન્તેન કાયેન અધિટ્ઠાતબ્બં, યેન કેનચિ સરીરાવયવેન અફુસન્તસ્સ ન વટ્ટતિ. વાચાય અધિટ્ઠહન્તેન વચીભેદં કત્વાવ અધિટ્ઠાતબ્બં. તથા પત્તેપિ. વિદૂતિ પણ્ડિતો.

૩૭-૮. ઇદાનિ તેસં પમાણપરિચ્છેદં દસ્સેતું ‘‘સઙ્ઘાટિ પચ્છિમન્તેના’’તિઆદિ વુત્તં. તત્થ દીઘતો મુટ્ઠિપઞ્ચકતો (પારા. અટ્ઠ. ૨.૪૬૯; કઙ્ખા. અટ્ઠ. કથિનસિક્ખાપદવણ્ણના) પટ્ઠાય ‘‘તત્રિદં સુગતસ્સ સુગતચીવરપ્પમાણં, દીઘસો નવ વિદત્થિયો સુગતવિદત્થિયા, તિરિયં છ વિદત્થિયો’’તિ (પાચિ. ૫૪૮) એવં વુત્તસુગતચીવરૂનાપિ વટ્ટતિ. તિરિયં પન મુટ્ઠિત્તિકં. ચ-સદ્દેન અતિરેકમ્પિ વટ્ટતીતિ અત્થો. ઉત્તરાસઙ્ગસ્સપિ એતદેવ પમાણન્તિ તં દસ્સેતું ‘‘તથા એકંસિકસ્સાપી’’તિ વુત્તં. અન્તરવાસકસ્સ પન ‘‘પારુપનેનપિ હિ સક્કા નાભિં પટિચ્છાદેતુ’’ન્તિ (પારા. અટ્ઠ. ૨.૪૬૯) અટ્ઠકથાવચનતો ‘‘દ્વિહત્થો વા’’તિ વુત્તં.

૩૯. નિસીદનસ્સ દીઘેનાતિ એત્થ (પાચિ. ૫૩૧ આદયો; પાચિ. અટ્ઠ. ૫૩૧; કઙ્ખા. અટ્ઠ. નિસીદનસિક્ખાપદવણ્ણના) નિસીદનન્તિ સન્થતસદિસં સન્થરિત્વા એકસ્મિં અન્તે વુત્તપ્પમાણેન દ્વીસુ ઠાનેસુ ફાલેત્વા કતાહિ તીહિ દસાહિ યુત્તસ્સ પરિક્ખારસ્સેતં નામં.

૪૦. કણ્ડુપ્પટિચ્છાદિ (પાચિ. ૫૩૮; મહાવ. ૩૫૪; પાચિ. અટ્ઠ. ૫૩૭; કઙ્ખા. અટ્ઠ. કણ્ડુપ્પટિચ્છાદિસિક્ખાપદવણ્ણના) નામ યસ્સ અધોનાભિઉબ્ભજાણુમણ્ડલં કણ્ડુ વા પિળકા વા અસ્સાવો વા થુલ્લકચ્છુ વા આબાધો, તસ્સ પટિચ્છાદનત્થાય અનુઞ્ઞાતં ચીવરં. ગાથાયો સુવિઞ્ઞેય્યાવ.

૪૧. અડ્ઢતેય્યાવાતિ (પાચિ. ૫૪૪) એત્થ તતો ઉદ્ધં ન વટ્ટતીતિ અત્થો.

૪૨. એત્થાતિ સઙ્ઘાટિતો પટ્ઠાય યાવ વસ્સિકસાટિકા, તાવ દસ્સિતચીવરેસૂતિ અત્થો. તદુત્તરિન્તિ તતો તેસં ચીવરાનં વુત્તપ્પમાણતો ઉત્તરિં કરોન્તસ્સ છેદનપાચિત્તિ હોતીતિ પાઠસેસો, તં અતિરેકં છિન્દિત્વા પુન પાચિત્તિયં દેસેતબ્બન્તિ અત્થો. પચ્ચત્થરણમુખચોળાતિ એત્થ ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, યાવ મહન્તં પચ્ચત્થરણં આકઙ્ખતિ, તાવ મહન્તં પચ્ચત્થરણં કાતુ’’ન્તિ (મહાવ. ૩૫૩) વુત્તત્તા પચ્ચત્થરણસ્સ પમાણપરિચ્છેદો નત્થિ,. મુખપુઞ્છનચોળસ્સ પન ઉક્કટ્ઠવસેન વા અન્તિમવસેન વા પમાણપરિચ્છેદો ન વુત્તો, તસ્મા તમ્પિ અપ્પમાણિકં. તેન વુત્તં ‘‘આકઙ્ખિતપ્પમાણિકા’’તિ, ઇચ્છિતપ્પમાણિકાતિ અત્થો. યાવ એકં ધોવીયતિ, તાવ અઞ્ઞં પરિભોગત્થાય ઇચ્છિતબ્બન્તિ દ્વેપિ વટ્ટન્તિ.

૪૩. ન દીપિતન્તિ કત્થ ન દીપિતં? અટ્ઠકથાસુ. કસ્માતિ ચે? ‘‘તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂનં પરિપુણ્ણં હોતિ તિચીવરં, અત્થો ચ હોતિ પરિસ્સાવનેહિપિ થવિકાહિપિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પરિક્ખારચોળક’’ન્તિ (મહાવ. ૩૫૭) બહૂનં પત્તથવિકપરિસ્સાવનાદીનં સઙ્ગહવસેન વુત્તત્તા પાટેક્કં નિધાનમુખન્તિ. યસ્મા પન ભગવતા ‘‘યં યં લબ્ભતિ, તં તં ઇમિના વિધાનેન અધિટ્ઠહિત્વા પુન યેન યેન પરિસ્સાવનાદિના અત્થો હોતિ, તં તં કત્વા ગણ્હન્તૂ’’તિ અનુકમ્પાય અનુઞ્ઞાતં, તસ્મા વિકપ્પનુપગપચ્છિમચીવરપ્પમાણં થવિકમ્પિ પટપરિસ્સાવનમ્પિ બહૂનિપિ એકતો કત્વા ‘‘ઇમાનિ ચીવરાનિ પરિક્ખારચોળાનિ અધિટ્ઠામી’’તિ વત્વા અધિટ્ઠાતુમ્પિ વટ્ટતિયેવ. તસ્મા વુત્તં ‘‘તથા વત્વા’’તિ, ‘‘પરિક્ખારચોળ’’ન્તિ વત્વાતિ અત્થો. વિકપ્પિયન્તિ વિકપ્પનુપગં.

૪૪. અહતકપ્પાનન્તિ (મહાવ. ૩૪૮) એકવારં ધોવિતકાનં.

૪૫. ઉતુદ્ધટાનન્તિ ઉતુતો દીઘકાલતો ઉદ્ધટાનં, કતવત્થકિચ્ચાનં પિલોતિકાનન્તિ વુત્તં હોતિ. સેસાતિ ઉત્તરાસઙ્ગઅન્તરવાસકા. પંસુ વિય કુચ્છિતભાવં પટિક્કૂલભાવં ઉલતિ ગચ્છતીતિ પંસુકૂલં, ચોળખણ્ડાનમેતં નામં, તસ્મિં પંસુકૂલે યથારુચીતિ અત્થો. કસ્માતિ ચે? ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, અહતાનં દુસ્સાનં અહતકપ્પાનં દિગુણં સઙ્ઘાટિં એકચ્ચિયં ઉત્તરાસઙ્ગં એકચ્ચિયં અન્તરવાસકં, ઉતુદ્ધટાનં દુસ્સાનં ચતુગ્ગુણં સઙ્ઘાટિં દિગુણં ઉત્તરાસઙ્ગં દિગુણં અન્તરવાસકં, પંસુકૂલે યાવદત્થં, પાપણિકે ઉસ્સાહો કરણીયો’’તિ વુત્તત્તા, તસ્મા સુસાનાદીસુ પતિતપંસુકૂલે ચ અન્તરાપણે પતિતપિલોતિકચીવરે ચ પટપરિચ્છેદો નત્થિ, પટસતમ્પિ વટ્ટતીતિ સિદ્ધં.

૪૬. ઇદાનિ ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, છિન્નકં સઙ્ઘાટિં છિન્નકં ઉત્તરાસઙ્ગં છિન્નકં અન્તરવાસક’’ન્તિ (મહાવ. ૩૪૫) વત્વા પુન ‘‘તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરસ્સ ભિક્ખુનો તિચીવરે કયિરમાને સબ્બં છિન્નકં નપ્પહોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, દ્વે છિન્નકાનિ એકં અચ્છિન્નકન્તિ. દ્વે છિન્નકાનિ એકં અચ્છિન્નકં નપ્પહોતિ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, દ્વે અચ્છિન્નકાનિ એકં છિન્નકન્તિ. એકં છિન્નકં નપ્પહોતિ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, અન્વાધિકમ્પિ આરોપેતું. ન ચ, ભિક્ખવે, સબ્બં અચ્છિન્નકં ધારેતબ્બં, યો ધારેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ (મહાવ. ૩૬૦) એવં વુત્તવિધાનં દસ્સેતું ‘‘તીસૂ’’તિઆદિ આરદ્ધં. તસ્સ અત્થો – તીસુ ચીવરેસુ યં છિન્દિત્વા સિબ્બિતું સબ્બપચ્છિમપ્પમાણં પહોતિ, તં છિન્દિતબ્બં. સબ્બેસુ પન અપ્પહોન્તેસુ અન્વાધિકં આદિયેય્યાતિ. તત્થ અન્વાધિ નામ અનુવાતં વિય સંહરિત્વા ચીવરસ્સ ઉપરિ સઙ્ઘાટિઆકારેન આરોપેતબ્બં. આગન્તુકપત્તન્તિપિ વદન્તિ. ઇદં પન અપ્પહોનકે અનુઞ્ઞાતં. સચે પહોતિ, ન વટ્ટન્તિ, છિન્દિતબ્બમેવ. અનાદિણ્ણન્તિ અનારોપિતં અન્વાધિકં. ન ધારેય્યાતિ તિચીવરાધિટ્ઠાનવસેન અધિટ્ઠહિત્વા ન ધારેતબ્બન્તિ અધિપ્પાયો.

૪૭-૮. ઇદાનિ ઉદોસિતસિક્ખાપદનયં દસ્સેતું ‘‘ગામે’’તિઆદિ વુત્તં. એત્થ પન સચે ગામો (પારા. ૪૭૮; પારા. અટ્ઠ. ૨.૪૭૭-૪૭૮; કઙ્ખા. અટ્ઠ. ઉદોસિતસિક્ખાપદવણ્ણના) એકસ્સ રઞ્ઞો વા ભોજકસ્સ વા વસેન એકકુલસ્સ હોતિ, પાકારાદિના પરિક્ખિત્તત્તા એકૂપચારો ચ, એવરૂપે ગામે ચીવરં નિક્ખિપિત્વા તસ્મિં ગામે યથારુચિતટ્ઠાને વસિતું લબ્ભતિ. સચે સો ગામો અપરિક્ખિત્તો, યસ્મિં ઘરે ચીવરં નિક્ખિત્તં હોતિ, તસ્મિં ઘરે વસિતબ્બં, તસ્સ વા ઘરસ્સ સમન્તતો હત્થપાસા ન વિજહિતબ્બં.

સચે સો ગામો વેસાલિકુસિનારાદયો વિય નાનારાજૂનં વા ભોજકાનં વા હોતિ, વુત્તપ્પકારેન પરિક્ખિત્તો ચ, એવરૂપે ગામે યસ્મિં ઘરે ચીવરં નિક્ખિત્તં, તસ્મિં ઘરે વા વત્થબ્બં. યસ્સા વીથિયા તં ઘરં હોતિ, તસ્સા વીથિયા તસ્સ ઘરસ્સ સમ્મુખાટ્ઠાને સભાયે વા નગરદ્વારે વા વત્થબ્બં, તેસં સભાયદ્વારાનં હત્થપાસા વા ન વિજહિતબ્બં. સચે અપરિક્ખિત્તો, યસ્મિં ઘરે નિક્ખિત્તં, તત્થ વા તસ્સ હત્થપાસે વા વત્થબ્બં.

નિવેસનાદયો હમ્મિયપરિયોસાના ગામપરિક્ખેપતો બહિ સન્નિવિટ્ઠાતિ વેદિતબ્બા. ઇતરથા તેસં ગામગ્ગહણેનેવ ગહિતત્તા ગામસ્સ એકકુલનાનાકુલએકૂપચારનાનૂપચારતાવસેનેવ વિનિચ્છયો વત્તબ્બો સિયા. નિવેસનાદીનં વસેનેવ પાળિયં (પારા. ૪૭૮ આદયો) અત્થો વિભત્તો, ન ગામવસેન. ઉદોસિતવિનિચ્છયે અયં નયો વુત્તોયેવ.

નિવેસનેતિ એત્થ સચે એકકુલસ્સ નિવેસનં હોતિ પરિક્ખિત્તઞ્ચ, અન્તોનિવેસને ચીવરં નિક્ખિપિત્વા અન્તોનિવેસને વત્થબ્બં. અપરિક્ખિત્તઞ્ચે હોતિ, યસ્મિં ગબ્ભે ચીવરં નિક્ખિત્તં, તસ્મિં વત્થબ્બં, તસ્સ ગબ્ભસ્સ હત્થપાસા વા ન વિજહિતબ્બં. સચે નાનાકુલસ્સ હોતિ પરિક્ખિત્તઞ્ચ, યસ્મિં ગબ્ભે ચીવરં નિક્ખિત્તં, તસ્મિં ગબ્ભે વત્થબ્બં, સબ્બેસં સાધારણદ્વારમૂલે વા તેસં ગબ્ભદ્વારમૂલે વા તેસં ગબ્ભદ્વારમૂલાનં વા હત્થપાસા ન વિજહિતબ્બં. અપરિક્ખિત્તઞ્ચે હોતિ, યસ્મિં ગબ્ભે ચીવરં નિક્ખિત્તં, તસ્મિં ગબ્ભે વત્થબ્બં, હત્થપાસા વા ન વિજહિતબ્બં.

ઉદોસિતોતિ યાનાદીનં ભણ્ડાનં સાલા. પાસાદોતિ દીઘપાસાદો. હમ્મિયન્તિ મુણ્ડચ્છદનપાસાદો. નાવા પન થલં આરોપેત્વા નિક્ખિત્તાપિ હોતિ, સમુદ્દે ઠિતાપિ. સચે એકકુલસ્સ નાવા હોતિ, અન્તોનાવાય ચીવરં નિક્ખિપિત્વા અન્તોનાવાય વત્થબ્બં. નાનાકુલસ્સ નાવા હોતિ નાનાગબ્ભા નાનાઓવરકા, યસ્મિં ઓવરકે ચીવરં નિક્ખિત્તં, તસ્મિં વત્થબ્બં, ચીવરસ્સ હત્થપાસા વા ન વિજહિતબ્બં.

અટ્ટોતિ પટિરાજાદીનં પટિબાહનત્થં ઇટ્ઠકાહિ કતો બહલભિત્તિકો ચતુપઞ્ચભૂમિકો પતિસ્સયવિસેસો. માળોતિ એકકૂટસઙ્ગહિતો ચતુરસ્સપાસાદો. ઇમેસુ પન ઉદોસિતાદીસુ માળપરિયોસાનેસુ નિવેસને વુત્તનયેનેવ વિનિચ્છયો વેદિતબ્બો. નિવેસનન્તિ પન ઉદોસિતાદીનં વસેન અકતાય પતિસ્સયવિકતિયા અધિવચનં.

આરામો નામ પુપ્ફારામફલારામાદિકો. સચે એકકુલસ્સ આરામો હોતિ પરિક્ખિત્તો ચ, અન્તોઆરામે ચીવરં નિક્ખિપિત્વા અન્તોઆરામે વત્થબ્બં. સચે અપરિક્ખિત્તો, ચીવરસ્સ હત્થપાસા ન વિજહિતબ્બં. સચે નાનાકુલસ્સ આરામો હોતિ પરિક્ખિત્તો ચ, દ્વારમૂલે વા વત્થબ્બં, દ્વારમૂલસ્સ હત્થપાસા વા ન વિજહિતબ્બં. અપરિક્ખિત્તો ચે, ચીવરસ્સ હત્થપાસા ન વિજહિતબ્બં.

સત્થો નામ જઙ્ઘસત્થસકટસત્થાનમઞ્ઞતરો. સચે એકકુલસ્સ સત્થો હોતિ, સત્થે ચીવરં નિક્ખિપિત્વા પુરતો વા પચ્છતો વા સત્તબ્ભન્તરા ન વિજહિતબ્બા, પસ્સતો અબ્ભન્તરં ન વિજહિતબ્બં. અબ્ભન્તરં નામ અટ્ઠવીસતિહત્થં હોતિ. સચે ગચ્છન્તો સત્થો સકટે વા ભગ્ગે, ગોણે વા નટ્ઠે અન્તરા છિજ્જતિ, યસ્મિં કોટ્ઠાસે ચીવરં નિક્ખિપિતબ્બં, તત્થ વસિતબ્બં. સચે નાનાકુલસ્સ હોતિ, સત્થે ચીવરં નિક્ખિપિત્વા ચીવરસ્સ હત્થપાસા ન વિજહિતબ્બં.

ખેત્તખલેસુ આરામે વુત્તસદિસોવ વિનિચ્છયો. દુમેતિ રુક્ખમૂલે. સચે એકકુલસ્સ રુક્ખમૂલં હોતિ, યં મજ્ઝન્હિકકાલે સમન્તા છાયા ફરતિ, તસ્મિં ઠાને અવિરળે પદેસે તસ્સ છાયાય ફુટ્ઠોકાસસ્સ અન્તો એવ નિક્ખિપિતબ્બં. સચે વિરળસાખસ્સ પન રુક્ખસ્સ આતપેન ફુટ્ઠોકાસે ઠપેતિ, અરુણુગ્ગમને સચે સો ભિક્ખુ તસ્સ હત્થપાસે ન હોતિ, અઞ્ઞસ્મિં વા ઠાને તસ્સ છાયાયપિ હોતિ, નિસ્સગ્ગિયં હોતિયેવ. નાનાકુલસ્સ ચે હોતિ, ચીવરસ્સ હત્થપાસા ન વિજહિતબ્બં.

અજ્ઝોકાસે પન વિઞ્ઝાટવીઆદીસુ અરઞ્ઞેસુપિ સમુદ્દમજ્ઝે મચ્છબન્ધાનં અગમનપથેસુ દીપકેસુપિ ચીવરં ઠપેત્વા તતો સમન્તા સત્તબ્ભન્તરે પદેસે યત્થ કત્થચિ વસિતબ્બં. સચે સત્તબ્ભન્તરતો કેસગ્ગમત્તમ્પિ અતિક્કમિત્વા અરુણં ઉટ્ઠપેતિ, નિસ્સગ્ગિયં હોતિ.

એત્થ પન પાળિયં ‘‘ગામો એકૂપચારો નાનૂપચારો’’તિઆદિના (પારા. ૪૭૭) અવિસેસેન માતિકં નિક્ખિપિત્વાપિ ગામનિવેસનઉદોસિતખેત્તધઞ્ઞકરણઆરામવિહારાનં એકૂપચારનાનૂપચારતા ‘‘ગામો એકૂપચારો નામ એકકુલસ્સ ગામો હોતિ પરિક્ખિત્તો ચ અપરિક્ખિત્તો ચા’’તિઆદિના (પારા. ૪૭૮) પરિક્ખિત્તાપરિક્ખિત્તવસેન વિભત્તા. અટ્ટમાળપાસાદહમ્મિયનાવાસત્થરુક્ખમૂલઅજ્ઝોકાસાનમ્પિ એવં અવત્વા ‘‘એકકુલસ્સ અટ્ટો હોતિ, નાનાકુલસ્સ અટ્ટો હોતી’’તિઆદિના (પારા. ૪૮૪) નયેન એકકુલનાનાકુલવસેન ચ અન્તે ‘‘અજ્ઝોકાસો એકૂપચારો નામ અગામકે અરઞ્ઞે સમન્તા સત્તબ્ભન્તરા એકૂપચારો, તતો પરં નાનૂપચારો’’તિ (પારા. ૪૯૪) ચ એવં એકૂપચારનાનૂપચારતા વિભત્તા. તસ્મા ગામાદીસુ પરિક્ખિત્તં એકૂપચારં, અપરિક્ખિત્તં નાનૂપચારન્તિ ચ અટ્ટાદીસુ યં એકકુલસ્સ, તં એકૂપચારં નાનાકુલસ્સ નાનૂપચારન્તિ ચ ગહેતબ્બં. અજ્ઝોકાસપદે વુત્તનયેન ગહેતબ્બં.

ભિક્ખુસમ્મુતિયાઞ્ઞત્રાતિ યં ગિલાનસ્સ ભિક્ખુનો ચીવરં આદાય પક્કમિતું અસક્કોન્તસ્સ ઞત્તિદુતિયેન કમ્મેન અવિપ્પવાસસમ્મુતિ દીયતિ, તં ઠપેત્વાતિ અત્થો. લદ્ધસમ્મુતિકસ્સ પન યાવ રોગો ન વૂપસમ્મતિ, તસ્મિં વૂપસન્તે અઞ્ઞો વા કુપ્પતિ, અનાપત્તિયેવ.

૪૯. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, કણ્ડુપ્પટિચ્છાદિં યાવ આબાધા અધિટ્ઠાતું, તતો પરં વિકપ્પેતું. વસ્સિકસાટિકં વસ્સાનં ચાતુમાસં અધિટ્ઠાતું, તતો પરં વિકપ્પેતુ’’ન્તિ (મહાવ. ૩૫૮) વુત્તત્તા રોગપરિયન્તા કણ્ડુપ્પટિચ્છાદિ, વસ્સાનપરિયન્તા વસ્સિકસાટિકાતિ અત્થો. સેસાતિ તિચીવરાદયો કાલવસેન અપરિયન્તિકાતિ અત્થો.

૫૦. પચ્ચત્થરણાદિત્તયં સદસમ્પિ અદસમ્પિ રત્તમ્પિ અરત્તમ્પિ આદિણ્ણકપ્પમ્પિ અનાદિણ્ણકપ્પમ્પિ લબ્ભતીતિ અત્થો. નિસીદનન્તિ નિસીદનઞ્ચ રત્તં અનાદિણ્ણકપ્પઞ્ચ લબ્ભતીતિ અધિપ્પાયો. પચ્ચત્થરણપરિક્ખારમુખપુઞ્છનચોળાનિ પન નીલમ્પિ પીતકમ્પિ લોહિતકમ્પિ પુપ્ફદસાદિકમ્પિ વટ્ટન્તિ, તસ્મા ‘‘સદસમ્પી’’તિઆદિ વુત્તં. એવરૂપં પન નિવાસેતું વા પારુપિતું વા ન વટ્ટતિ, કેવલં પચ્ચત્થરણાદિવસેન અધિટ્ઠાનમત્તં કાતું વટ્ટતિ.

૫૧. તિચીવરં કણ્ડુપ્પટિચ્છાદિ વસ્સિકસાટિકાતિ ઇદં પન સેસચીવરપઞ્ચકં અદસં રજિતંયેવ કપ્પતિ, તઞ્ચ આદિણ્ણકપ્પમેવાતિ અત્થો. સદસંવ નિસીદનન્તિ ઇદં પન પુબ્બે ‘‘સદસમ્પી’’તિ એત્થ વુત્તત્તા અદસમ્પિ નિસીદનં વટ્ટતીતિ સમ્મોહનિવારણત્થં વુત્તન્તિ વદન્તિ.

૫૨. અનધિટ્ઠિતન્તિ તિચીવરાદિવસેન અનધિટ્ઠિતં. અનિસ્સટ્ઠં નામ અઞ્ઞેસં અવિસ્સજ્જિતં, તં પન વિકપ્પેત્વા પરિભુઞ્જિતબ્બન્તિ અત્થો.

ઇદાનિ વિકપ્પનુપગસ્સ પમાણં હેટ્ઠિમપરિચ્છેદેન દસ્સેતું ‘‘હત્થદીઘ’’ન્તિઆદિમાહ. તત્થ ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, આયામેન અટ્ઠઙ્ગુલં સુગતઙ્ગુલેન ચતુરઙ્ગુલવિત્થતં પચ્છિમં ચીવરં વિકપ્પેતુ’’ન્તિ (મહાવ. ૩૫૮) વુત્તત્તા દીઘતો એકહત્થં પુથુલતો ઉપડ્ઢહત્થં વિકપ્પેતબ્બન્તિ અધિપ્પાયો.

૫૩. તિચીવરસ્સાતિ વિનયતિચીવરસ્સ, ન ધુતઙ્ગતિચીવરસ્સ. તસ્સ પન ઇમેસુ નવસુ ચીવરત્તયમેવ લબ્ભતિ, ન અઞ્ઞં લબ્ભતિ. સબ્બમેતન્તિ સબ્બં અધિટ્ઠાનવિધાનઞ્ચ પરિહરણવિધાનઞ્ચાતિ અત્થો. પરિક્ખારચોળિયો સબ્બન્તિ તિચીવરાદિકં નવવિધમ્પિ ચીવરં. તથા વત્વાતિ ‘‘પરિક્ખારચોળ’’ન્તિ વત્વા. અધિટ્ઠતીતિ અધિટ્ઠાતિ. કિં પન તિચીવરં પરિક્ખારચોળં અધિટ્ઠાતું વટ્ટતીતિ? આમ વટ્ટતિ, ‘‘પરિક્ખારચોળં નામ પાટેક્કં નિધાનમુખમેતન્તિ તિચીવરં પરિક્ખારચોળં અધિટ્ઠહિત્વા પરિભુઞ્જિતું વટ્ટતિ. ઉદોસિતસિક્ખાપદે પન તિચીવરં અધિટ્ઠહિત્વા પરિહરન્તસ્સ પરિહારો વુત્તો’’તિ અટ્ઠકથાયં (પારા. અટ્ઠ. ૨.૪૬૯) વુત્તં, તસ્મા તિચીવરં પરિક્ખારચોળં અધિટ્ઠહન્તેન પચ્ચુદ્ધરિત્વા પુન અધિટ્ઠાતબ્બં.

૫૪. ઇદાનિ એતેસં અધિટ્ઠાનવિજહનાકારં દસ્સેતું ‘‘અચ્છેદવિસ્સજ્જનગાહવિબ્ભમા’’તિઆદિ વુત્તં. તત્થ અચ્છેદોતિ ચોરાદીહિ અચ્છિન્દનં. વિસ્સજ્જનન્તિ અઞ્ઞેસં દાનં. કથં પન દિન્નં, કથં ગહિતં સુદિન્નં સુગ્ગહિતઞ્ચ હોતીતિ? સચે ‘‘ઇદં તુય્હં દેમિ દદામિ દજ્જામિ ઓણોજેમિ પરિચ્ચજામિ નિસ્સજ્જામિ વિસ્સજ્જામી’’તિ વા ‘‘ઇત્થન્નામસ્સ દેમિ…પે… વિસ્સજ્જામી’’તિ વા વદતિ, સમ્મુખાપિ પરમ્મુખાપિ દિન્નંયેવ હોતિ. ‘‘તુય્હં ગણ્હાહી’’તિ વુત્તે ‘‘મય્હં ગણ્હામી’’તિ વદતિ, સુદિન્નં સુગ્ગહિતઞ્ચ. ‘‘તવ સન્તકં કરોહિ, તવ સન્તકં હોતુ, તવ સન્તકં કરિસ્સતી’’તિ વુત્તે ‘‘મમસન્તકં કરોમિ, મમ સન્તકં હોતુ, મમ સન્તકં કરિસ્સામી’’તિ વદતિ, દુદ્દિન્નં દુગ્ગહિતઞ્ચ. સચે પન ‘‘તવ સન્તકં કરોહી’’તિ વુત્તે ‘‘સાધુ, ભન્તે, મય્હં ગણ્હામી’’તિ ગણ્હાતિ, સુગ્ગહિતં.

ગાહોતિ વિસ્સાસગ્ગાહો (પારા. અટ્ઠ. ૧.૧૩૧). સો પન એવં વેદિતબ્બો – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ વિસ્સાસં ગહેતું. સન્દિટ્ઠો ચ હોતિ, સમ્ભત્તો ચ, આલપિતો ચ, જીવતિ ચ, જાનાતિ ચ ‘ગહિતે મે અત્તમનો ભવિસ્સતી’’’તિ (મહાવ. ૩૫૬). તત્થ સન્દિટ્ઠોતિ દિટ્ઠમત્તકમિત્તો. સમ્ભત્તોતિ દળ્હમિત્તો. આલપિતોતિ ‘‘મમ સન્તકં યં ઇચ્છસિ, તં ગણ્હેય્યાસિ, આપુચ્છિત્વા ગહણે કારણં નત્થી’’તિ વુત્તો. જીવતીતિ અનુટ્ઠાનસેય્યાય સયિતોપિ યાવ જીવિતિન્દ્રિયુપચ્છેદં ન પાપુણાતિ. ગહિતે ચ અત્તમનોતિ ગહિતે ચ તુટ્ઠચિત્તો. એવરૂપસ્સ સન્તકં ‘‘ગહિતે મે અત્તમનો ભવિસ્સતી’’તિ જાનન્તેન ગહેતું વટ્ટતિ. અનવસેસપરિયાદાનવસેન ચેતાનિ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ વુત્તાનિ, વિસ્સાસગ્ગાહો પન તીહિ અઙ્ગેહિ રુહતિ. કથં? સન્દિટ્ઠો જીવતિ ગહિતે અત્તમનો, સમ્ભત્તો જીવતિ ગહિતે અત્તમનો, આલપિતો જીવતિ ગહિતે અત્તમનોતિ એવં.

યો પન જીવતિ, ન ચ ગહિતે અત્તમનો હોતિ, તસ્સ સન્તકં વિસ્સાસભાવેન ગહિતમ્પિ પુન દાતબ્બં. દદન્તેન મતકધનં તાવ યે તસ્સ ધને ઇસ્સરા ગહટ્ઠા વા પબ્બજિતા વા, તેસં દાતબ્બં. યો પન પઠમંયેવ ‘‘સુટ્ઠુ કતં તયા મમ સન્તકં ગણ્હન્તેના’’તિ વચીભેદેન વા ચિત્તુપ્પાદમત્તેન વા અનુમોદિત્વા પચ્છા કેનચિ કારણેન કુપિતો, સો પચ્ચાહરાપેતું ન લભતિ. યોપિ અદાતુકામો, ચિત્તેન પન અધિવાસેતિ, ન કિઞ્ચિ વદતિ, સોપિ પુન પચ્ચાહરાપેતું ન લભતિ. યો પન ‘‘મયા તુમ્હાકં સન્તકં ગહિત’’ન્તિ વા ‘‘પરિભુત્ત’’ન્તિ વા વુત્તે નાધિવાસેતિ, ‘‘પટિદેહી’’તિ ભણતિ, સો પચ્ચાહરાપેતું લભતિ.

વિબ્ભમાતિ ઇમિના ભિક્ખુનિયાયેવ અધિટ્ઠાનવિજહનં ગહિતં હોતિ. સા પન યદા વિબ્ભમતિ, તદા અસ્સમણી હોતિ. ભિક્ખુ પન વિબ્ભમન્તોપિ યાવ સિક્ખં ન પચ્ચક્ખાતિ, તાવ ભિક્ખુયેવાતિ અધિટ્ઠાનં ન વિજહતીતિ. લિઙ્ગસિક્ખાતિ લિઙ્ગપરિવત્તનઞ્ચ સિક્ખાપચ્ચક્ખાનઞ્ચાતિ અત્થો. સબ્બેસૂતિ નવસુ ચીવરેસુ. અધિટ્ઠાનવિયોગકારણાતિ અધિટ્ઠાનવિજહનકારણા, ઇમેસુ અઞ્ઞતરેન અધિટ્ઠાનં વિજહતીતિ અત્થો.

કિઞ્ચ ભિય્યો (પારા. અટ્ઠ. ૨.૪૬૯) – તિચીવરસ્સ પન વિનિબ્બિદ્ધછિદ્દઞ્ચ અધિટ્ઠાનવિજહનં કરોતીતિ અત્થો. તત્થ સઙ્ઘાટિઉત્તરાસઙ્ગાનં દીઘન્તતો વિદત્થિપ્પમાણસ્સ તિરિયન્તતો અટ્ઠઙ્ગુલપ્પમાણસ્સ પદેસસ્સ ઓરતો કનિટ્ઠઙ્ગુલિનખપિટ્ઠિપ્પમાણકં છિદ્દં અધિટ્ઠાનં ભિન્દતિ. અન્તરવાસકસ્સ દીઘન્તતો વિદત્થિપ્પમાણસ્સેવ તિરિયન્તતો ચતુરઙ્ગુલપ્પમાણસ્સ પદેસસ્સ ઓરતો છિદ્દં અધિટ્ઠાનં ભિન્દતિ, પરતો પન ન ભિન્દતિ. તસ્મા છિદ્દે જાતે તિચીવરં અતિરેકચીવરં હોતિ, સૂચિકમ્મં કત્વા પુન અધિટ્ઠાતબ્બં. ઇતરેસં પન છિદ્દેન વિજહનં નામ નત્થિ. યો પન તિચીવરેપિ દુબ્બલટ્ઠાને પઠમં અગ્ગળં દત્વા પચ્છા દુબ્બલટ્ઠાનં છિન્દિત્વા અપનેતિ, અધિટ્ઠાનં ન ભિજ્જતિ. મણ્ડલપરિવત્તનેપિ એસેવ નયો. યો પન ઉભો કોટિયો મજ્ઝે કરોન્તો સચે પઠમં છિન્દિત્વા પચ્છા ઘટેતિ, અધિટ્ઠાનં વિજહતિ, અથ ઘટેત્વા છિન્દતિ, ન વિજહતિ. રજકેહિ ધોવાપેત્વા સેતકં કરોન્તસ્સાપિ ન વિજહતિ એવ.

૫૫. ઇદાનિ અકપ્પિયચીવરાનિ દસ્સેતું ‘‘કુસવાકફલકાની’’તિઆદિ આરદ્ધં. તત્થ કુસચીરં (મહાવ. ૩૭૧; મહાવ. અટ્ઠ. ) નામ કુસે ગન્થેત્વા કતચીવરં. વાકચીરં નામ તાપસાનં વક્કલં. ફલકચીરં નામ ફલકાનિ સિબ્બિત્વા કતચીવરં. કેસકમ્બલન્તિ કેસેહિ તન્તં વાયિત્વા કતકમ્બલં. વાલકમ્બલન્તિ ચમરવાલેહિ વાયિત્વા કતકમ્બલં. ઉલૂકપક્ખન્તિ ઉલૂકસકુણસ્સ પક્ખેહિ કતનિવાસનં. અજિનક્ખિપન્તિ સલોમં સખુરં અજિનમિગચમ્મં. ઇમેસુ સત્તસુ વત્થેસુ યં કિઞ્ચિ ધારયતો થુલ્લચ્ચયન્તિ અત્થો. યથા ઇમેસુ થુલ્લચ્ચયં, તથા અક્કનાળં નિવાસેન્તસ્સ. અક્કનાળં નામ અક્કદણ્ડે વાકાદીહિ ગન્થેત્વા કતચીવરં. ‘‘ન ભિક્ખવે અક્કનાળં નિવાસેતબ્બં, યો નિવાસેય્ય, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સા’’તિ (મહાવ. ૩૭૧) હિ વુત્તં.

૫૬. કદલેરકક્કદુસ્સે પોત્થકે ચાપીતિ એત્થ કદલિએરકઅક્કમકચિવાકેહિ કતાનિ વત્થાનિ એવં વુત્તાનીતિ વેદિતબ્બાનિ. એતેસુ પોત્થકોયેવ પાળિયં આગતો, ઇતરાનિ તગ્ગતિકત્તા અટ્ઠકથાસુ પટિક્ખિત્તાનિ. ઇમેસુ ચતૂસુપિ દુક્કટમેવ. ‘‘ન ભિક્ખવે નગ્ગિયં તિત્થિયસમાદાનં સમાદિયિતબ્બં, યો સમાદિયેય્ય, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સા’’તિ (મહાવ. ૩૭૦) વુત્તત્તા નગ્ગિયમ્પિ ન કપ્પતિ એવ. સબ્બમેવ નીલકં સબ્બનીલકં. એવં સેસેસુપિ. એત્થ નીલં ઉમાપુપ્ફવણ્ણં હોતિ. મઞ્જેટ્ઠકં મઞ્જેટ્ઠકવણ્ણમેવ. પીતકં કણિકારપુપ્ફવણ્ણં. લોહિતકં જયસુમનપુપ્ફવણ્ણં. કણ્હકં અદ્દારિટ્ઠકવણ્ણં.

૫૭. મહારઙ્ગં નામ સતપદિપિટ્ઠિવણ્ણં. મહાનામં નામ રત્તસમ્ભિન્નવણ્ણં હોતિ. પદુમપુપ્ફવણ્ણન્તિપિ વુત્તં, મન્દરત્તન્તિ અત્થો. તિરીટકેતિ રુક્ખતચે. અચ્છિન્નદીઘદસકેતિ સબ્બસો અચ્છિન્નદસકે ચ મજ્ઝે છિન્નદસકે ચાતિ અત્થો. અઞ્ઞમઞ્ઞં સંસિબ્બિત્વા કતદસં ફલદસં નામ. કેતકપુપ્ફાદિપુપ્ફસદિસાહિ દસાહિ યુત્તં પુપ્ફદસં નામ. એતેસુપિ ‘‘પોત્થકે ચાપી’’તિ એત્થ વુત્તઅપિ-સદ્દેન દુક્કટન્તિ વેદિતબ્બં. તથાતિ યથા એતેસુ કદલિદુસ્સાદીસુ પુપ્ફદસાવસાનેસુ દુક્કટં, તથા કઞ્ચુકવેઠનેસુપિ યં કિઞ્ચિ ધારેન્તસ્સ દુક્કટન્તિ અત્થો.

એતેસુ પન અયં વિનિચ્છયો (મહાવ. અટ્ઠ. ૩૭૨) – સબ્બનીલકાદીનિ રજનાનિ વમેત્વા પુન રજિત્વા ધારેતબ્બાનિ, ન સક્કા ચે વમેતું, પચ્ચત્થરણાદીનિ વા કારેતબ્બાનિ, તિપટ્ટચીવરસ્સ મજ્ઝે વા દાતબ્બાનિ. અચ્છિન્નદસકાદીનિ દસા છિન્દિત્વા ધારેતબ્બાનિ. કઞ્ચુકં વિજટેત્વા રજિત્વા પરિભુઞ્જિતબ્બં. વેઠનેપિ એસેવ નયો. તિરીટકં પાદપુઞ્છનં કાતબ્બં. સબ્બન્તિ ઇમં વુત્તપ્પકારં કુસચીરાદિકં અકપ્પિયચીવરં અચ્છિન્નચીવરો લભતીતિ અત્થો. વુત્તમ્પિ ચેતં પરિવારે.

‘‘અકપ્પકતં નાપિ રજનાય રત્તં,

તેન નિવત્થો યેન કામં વજેય્ય;

ન ચસ્સ હોતિ આપત્તિ,

સો ચ ધમ્મો સુગતેન દેસિતો;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા’’તિ. (પરિ. ૪૮૧);

અયઞ્હિ પઞ્હો અચ્છિન્નચીવરભિક્ખું સન્ધાય વુત્તો, તસ્મા હિ યં કિઞ્ચિ અકપ્પિયચીવરં નિવાસેત્વા વા પારુપિત્વા વા અચ્છિન્નચીવરકેન અઞ્ઞં પરિયેસિતબ્બં. એત્થ પન ‘‘ઇધ પન, ભિક્ખવે, મનુસ્સા નિસ્સીમગતાનં ભિક્ખૂનં ચીવરં દેન્તિ ‘ઇમં ચીવરં ઇત્થન્નામસ્સ દેમા’તિ, અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સાદિતું, ન તાવ તં ગણનૂપગં, યાવ ન હત્થં ગચ્છતી’’તિ (મહાવ. ૨૫૯) વુત્તત્તા યાવ આહરિત્વા તં ન દિન્નં, ‘‘તુમ્હાકં, ભન્તે, ચીવરં ઉપ્પન્ન’’ન્તિ પહિણિત્વા વા નારોચિતં, તાવ ગણનં ન ઉપેતિ, અનધિટ્ઠિતં વટ્ટતિ. પત્તેપિ એસેવ નયો. આનેત્વા દિન્ને વા આરોચિતે વા પરિહારો નત્થિ, દસાહં અધિટ્ઠાતબ્બં. ચીવરવિનિચ્છયો.

ચીવરનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.