૭. અપવારણાસિક્ખાપદવણ્ણના
સત્તમે વસ્સંવુટ્ઠાતિ પુરિમં વા પચ્છિમં વા તેમાસં વુટ્ઠા. ઉભતોસઙ્ઘેતિ ભિક્ખુનિસઙ્ઘે ચેવ ભિક્ખુસઙ્ઘે ચ. અયં પનેત્થ વિનિચ્છયકથા – ભિક્ખુનીહિ ચાતુદ્દસેયેવ સન્નિપતિત્વા ‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો, અજ્જ પવારણા ચાતુદ્દસી, યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો પવારેય્યા’’તિ એવં સબ્બસઙ્ગાહિકઞત્તિં વા, ‘‘તેવાચિકં પવારેય્યા’’તિ એવં તેવાચિકઞત્તિં વા, સતિ અન્તરાયે ‘‘દ્વેવાચિકં, એકવાચિકં, સમાનવસ્સિકં પવારેય્યા’’તિ એવં દ્વેવાચિકાદિઞત્તિં વા ઠપેત્વા સબ્બસઙ્ગાહિકઞત્તિ ચે ઠપિતા, ‘‘સઙ્ઘં, અય્યે, પવારેમિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા પરિસઙ્કાય વા, વદન્તુ મં અય્યાયો અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તી પટિકરિસ્સામી’’તિ (ચૂળવ. ૪૨૭) એવં સકિં વા, ‘‘દુતિયમ્પિ, અય્યે, સઙ્ઘં…પે… તતિયમ્પિ, અય્યે, સઙ્ઘં…પે… પટિકરિસ્સામી’’તિ એવં દ્વત્તિક્ખત્તું વા વત્વા પટિપાટિયા પવારેતબ્બં. તેવાચિકાય ઞત્તિયા વચનં ન હાપેતબ્બં, દ્વેવાચિકાદીસુ વડ્ઢેતું વટ્ટતિ, હાપેતું ન વટ્ટતિ. એવં ભિક્ખુનિસઙ્ઘે પવારેત્વા તત્થેવ એકા ભિક્ખુની ભિક્ખુનિક્ખન્ધકે (ચૂળવ. ૪૨૭) વુત્તેન ઞત્તિદુતિયકમ્મેન ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સત્થાય ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેતું સમ્મન્નિતબ્બા. તાય સમ્મતાય ભિક્ખુનિયા પન્નરસે ભિક્ખુનિસઙ્ઘં આદાય ભિક્ખુસઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો ‘‘ભિક્ખુનિસઙ્ઘો અય્ય ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેતિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા પરિસઙ્કાય વા, વદતાય્ય ભિક્ખુસઙ્ઘો ભિક્ખુનિસઙ્ઘં અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તો પટિકરિસ્સતિ, દુતિયમ્પિ અય્ય…પે… તતિયમ્પિ અય્ય…પે… પસ્સન્તો પટિકરિસ્સતી’’તિ એવં પવારેતબ્બં.
સચે પઞ્ચવગ્ગો ભિક્ખુનિસઙ્ઘો ન પૂરતિ, ચતૂહિ વા તીહિ વા ગણઞત્તિં ઠપેત્વા, દ્વીહિ વિના ઞત્તિયા અઞ્ઞમઞ્ઞં પવારેતબ્બં. એકાય ‘‘અજ્જ મે પવારણા’’તિ અધિટ્ઠાતબ્બં.
વિહારં પન ગન્ત્વા ‘‘ભિક્ખુનિયો, અય્ય, ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેન્તિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા પરિસઙ્કાય વા, વદતાય્ય ભિક્ખુસઙ્ઘો ભિક્ખુનિયો અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તિયો પટિકરિસ્સન્તી’’તિ ચ, ‘‘અહં, અય્ય, ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેમિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા પરિસઙ્કાય વા, વદતુ મં, અય્ય, ભિક્ખુસઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તી પટિકરિસ્સામી’’તિ ચ એવં તિક્ખત્તું વત્તબ્બં.
સચે ભિક્ખુસઙ્ઘો ન પૂરતિ, ‘‘ભિક્ખુનિસઙ્ઘો, અય્ય, અય્યે પવારેતિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા પરિસઙ્કાય વા, વદન્તુ અય્યા ભિક્ખુનિસઙ્ઘં અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તો પટિકરિસ્સતી’’તિ ચ, ‘‘ભિક્ખુનિસઙ્ઘો, અય્ય, અય્યં પવારેતિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા પરિસઙ્કાય વા, વદતાય્યો ભિક્ખુનિસઙ્ઘં અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તો પટિકરિસ્સતી’’તિ ચ એવં તિક્ખત્તું વત્તબ્બં.
ઉભિન્નં અપરિપૂરિયા ‘‘ભિક્ખુનિયો, અય્યા, અય્યે પવારેન્તિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા પરિસઙ્કાય વા, વદન્તાય્યા ભિક્ખુનિયો અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તિયો પટિકરિસ્સન્તી’’તિ ચ, ‘‘ભિક્ખુનિયો, અય્ય, અય્યં પવારેન્તિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા પરિસઙ્કાય વા, વદતાય્યો ભિક્ખુનિયો અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તિયો પટિકરિસ્સન્તી’’તિ ચ, ‘‘અહં, અય્યા, અય્યે પવારેમિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા…પે… વદન્તુ મં, અય્યા, અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તી પટિકરિસ્સામી’’તિ ચ, ‘‘અહં, અય્ય, અય્યં પવારેમિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા…પે… વદતુ મં, અય્યો, અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તી પટિકરિસ્સામી’’તિ ચ એવં તિક્ખત્તું વત્તબ્બં. સબ્બાહેવ હિ ઇમિના નયેન ઉભતોસઙ્ઘે પવારિતા હોતિ, યા પન વસ્સંવુટ્ઠા ‘‘ઉભતોસઙ્ઘે એવં ન પવારેસ્સામી’’તિ ધુરં નિક્ખિપતિ, તસ્સા સહ ધુરનિક્ખેપેન પાચિત્તિયં.
સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ વસ્સં વસિત્વા ન પવારણાવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં. અન્તરાયે પન સતિ, પરિયેસિત્વા ભિક્ખૂ અલભન્તિયા, ગિલાનાય, આપદાસુ, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. વસ્સંવુટ્ઠતા, ન ઉભતોસઙ્ઘે પવારણા, અનુઞ્ઞાતકારણાભાવોતિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ સમનુભાસનસદિસાનીતિ.
અપવારણાસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.