૫. ચિત્તાગારવગ્ગો

૧. રાજાગારસિક્ખાપદવણ્ણના

ચિત્તાગારવગ્ગસ્સ પઠમે રાજાગારન્તિ રઞ્ઞો કીળનઘરં. ચિત્તાગારન્તિ કીળનચિત્તસાલં. આરામન્તિ કીળનઉપવનં. ઉય્યાનન્તિ કીળનુય્યાનં. પોક્ખરણિન્તિ કીળનપોક્ખરણિં. દસ્સનાયાતિ ‘‘એતેસુ યંકિઞ્ચિ પસ્સિસ્સામી’’તિ ગચ્છન્તિયા પદે પદે દુક્કટં, યત્થ ઠત્વા પસ્સતિ, તત્થ પદં અનુદ્ધરિત્વા પઞ્ચાપિ પસ્સન્તિયા એકાવ આપત્તિ. સચે પન તં તં વિલોકેત્વા પસ્સતિ, ગીવં પરિવત્તનપ્પયોગગણનાય આપત્તિયો, ન ઉમ્મીલનગણનાય.

સાવત્થિયં છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ ચિત્તાગારં દસ્સનાય ગમનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, ભિક્ખુસ્સ સબ્બત્થ દુક્કટં, અવસેસો વિનિચ્છયો નચ્ચદસ્સનસિક્ખાપદે વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બોતિ.

રાજાગારસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. આસન્દિપરિભુઞ્જનસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયે આસન્દી નામ અતિક્કન્તપ્પમાણા વુચ્ચતિ. પલ્લઙ્કો નામ સંહારિમેન વાળેન કતોતિ વુત્તો. પરિભુઞ્જેય્યાતિ એત્થ પન નિસીદનનિપજ્જનપ્પયોગગણનાય પાચિત્તિયં વેદિતબ્બં.

સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ આસન્દિપલ્લઙ્કપરિભોગવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, આસન્દિયા પાદે છિન્દિત્વા, પલ્લઙ્કસ્સ વાળે ભિન્દિત્વા પરિભુઞ્જન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. આસન્દિપલ્લઙ્કતા, નિસીદનં નિપજ્જનં વાતિ ઇમાનેત્થ દ્વે અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ એળકલોમસદિસાનીતિ.

આસન્દિપરિભુઞ્જનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. સુત્તકન્તનસિક્ખાપદવણ્ણના

તતિયે સુત્તન્તિ છન્નં અઞ્ઞતરં. કન્તેય્યાતિ એત્થ યત્તકં હત્થેન અઞ્છિતં હોતિ, તસ્મિં તક્કમ્હિ વેઠિતે એકા આપત્તિ. ઇદઞ્હિ સન્ધાય પદભાજનીયે (પાચિ. ૯૮૮) ‘‘ઉજ્જવુજ્જવે’’તિ વુત્તં.

સાવત્થિયં છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ સુત્તં કન્તનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, કન્તનતો પુબ્બે કપ્પાસવિચિનનં આદિં કત્વા સબ્બપ્પયોગેસુ હત્થવારગણનાય દુક્કટં. કન્તિતસુત્તં કન્તન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. અકન્તિતતા, કન્તનન્તિ ઇમાનેત્થ દ્વે અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ એળકલોમસદિસાનીતિ.

સુત્તકન્તનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. ગિહિવેય્યાવચ્ચસિક્ખાપદવણ્ણના

ચતુત્થે ગિહિવેય્યાવચ્ચન્તિ ગિહીનં વેય્યાવચ્ચં. સચેપિ હિ માતાપિતરો અત્તનો કિઞ્ચિ કમ્મં અકારાપેત્વા તેસં યાગુપચનાદીનિ કરોન્તિ, પુબ્બપ્પયોગેસુ પયોગગણનાય દુક્કટાનિ આપજ્જિત્વા યાગુઆદીસુ ભાજનગણનાય, ખાદનીયાદીસુ પૂવગણનાય પાચિત્તિયં આપજ્જતિ.

સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ ગિહીનં વેય્યાવચ્ચકરણવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, મનુસ્સેહિ સઙ્ઘસ્સ યાગુપાને વા ભત્તે વા ચેતિયપૂજાય વા કરીયમાનાય તેસં સહાયભાવેન યાગુપચનાદીનિ, અત્તનો વેય્યાવચ્ચકરસ્સ ચ તાનિયેવ કરોન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. ગિહિવેય્યાવચ્ચકરણં, અનુઞ્ઞાતકારણાભાવોતિ ઇમાનેત્થ દ્વે અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ એળકલોમસદિસાનેવાતિ.

ગિહિવેય્યાવચ્ચસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. અધિકરણસિક્ખાપદવણ્ણના

પઞ્ચમે અધિકરણન્તિ ચતુન્નં અઞ્ઞતરં. પાચિત્તિયન્તિ ઇધ ચીવરસિબ્બને વિય ધુરં નિક્ખિત્તમત્તે પાચિત્તિયં, એકાહમ્પિ પરિહારો નત્થિ.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ અધિકરણં નવૂપસમનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસમેત્થ ચીવરસિબ્બનસિક્ખાપદે વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બન્તિ.

અધિકરણસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. ભોજનદાનસિક્ખાપદવણ્ણના

છટ્ઠે સહત્થાતિ કાયેન વા કાયપ્પટિબદ્ધેન વા નિસ્સગ્ગિયેન વા ઠપેત્વા પઞ્ચસહધમ્મિકે અવસેસાનં અઞ્ઞત્ર ઉદકદન્તપોના યંકિઞ્ચિ અજ્ઝોહરણીયં દદન્તિયા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ અગારિકસ્સ ખાદનીયભોજનીયદાનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, ઉદકદન્તપોને દુક્કટં. યા પન દાપેતિ ન દેતિ, ઉપનિક્ખિપિત્વા દેતિ, બાહિરલેપં દેતિ, તસ્સા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. અઞ્ઞત્ર ઉદકદન્તપોના અજ્ઝોહરણિયં, ઠપેત્વા પઞ્ચ સહધમ્મિકે અઞ્ઞસ્સ સહત્થા દાનન્તિ ઇમાનેત્થ દ્વે અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ એળકલોમસદિસાનીતિ.

ભોજનદાનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭. આવસથચીવરસિક્ખાપદવણ્ણના

સત્તમે આવસથચીવરન્તિ ‘‘ઉતુનિયો ભિક્ખુનિયો પરિભુઞ્જન્તૂ’’તિ દિન્નચીવરં. અનિસ્સજ્જિત્વાતિ ચતુત્થે દિવસે ધોવિત્વા અઞ્ઞિસ્સા અન્તમસો સામણેરિયાપિ ઉતુનિયા અદત્વા. પાચિત્તિયન્તિ એવં અનિસ્સજ્જિત્વા પરિભુઞ્જન્તિયા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ આવસથચીવરં અનિસ્સજ્જિત્વા પરિભુઞ્જનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, નિસ્સજ્જિતે દ્વિકદુક્કટં. તસ્મિં પન નિસ્સજ્જિતસઞ્ઞાય, પુન પરિયાયેન વા, અઞ્ઞાસં ઉતુનીનં અભાવેન વા, અચ્છિન્નનટ્ઠચીવરિકાય વા, આપદાસુ વા પરિભુઞ્જન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. આવસથચીવરતા, ચતુત્થદિવસતા, ધોવિત્વા અનિસ્સજ્જનં, અનુઞ્ઞાતકારણાભાવોતિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ કથિનસદિસાનિ, ઇદં પન કિરિયાકિરિયન્તિ.

આવસથચીવરસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮. આવસથવિહારસિક્ખાપદવણ્ણના

અટ્ઠમે આવસથન્તિ કવાટબદ્ધવિહારં. અનિસ્સજ્જિત્વાતિ રક્ખણત્થાય અદત્વા, ‘‘ઇદં જગ્ગેય્યાસી’’તિ એવં અનાપુચ્છિત્વાતિ અત્થો. ચારિકં પક્કમેય્ય પાચિત્તિયન્તિ એત્થ સકગામતો અઞ્ઞં ગામં એકરત્તિવાસત્થાયપિ પક્કમન્તિયા પરિક્ખિત્તસ્સ આવસથસ્સ પરિક્ખેપં, અપરિક્ખિત્તસ્સ ઉપચારં પઠમપાદેન અતિક્કન્તમત્તે દુક્કટં, દુતિયેન પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ આવસથં અનિસ્સજ્જિત્વા ચારિકં પક્કમનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અકવાટબદ્ધે દુક્કટં, નિસ્સજ્જિતે દ્વિકદુક્કટં. તસ્મિં પન નિસ્સજ્જિતસઞ્ઞાય, સતિ અન્તરાયે, પટિજગ્ગિકં પરિયેસિત્વા અલભન્તિયા, ગિલાનાય, આપદાસુ, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. સકવાટબદ્ધતા, વુત્તનયેન પક્કમનં, અનુઞ્ઞાતકારણાભાવોતિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ કથિનસદિસાનીતિ, ઇદં પન કિરિયાકિરિયન્તિ.

આવસથવિહારસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. તિરચ્છાનવિજ્જાપરિયાપુણનસિક્ખાપદવણ્ણના

નવમે તિરચ્છાનવિજ્જન્તિ યંકિઞ્ચિ બાહિરકં અનત્થસંહિતં હત્થિઅસ્સરથધનુથરુસિપ્પઆથબ્બણખિલનવસીકરણસોસાપનમન્તાગદપ્પયોગાદિભેદં પરૂપઘાતકરં વિજ્જં. પરિયાપુણેય્યાતિ એત્થ યસ્સ કસ્સચિ સન્તિકે તં પદાદિવસેન પરિયાપુણન્તિયા પદગણનાય ચેવ અક્ખરગણનાય ચ પાચિત્તિયન્તિ.

તિરચ્છાનવિજ્જાપરિયાપુણનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. તિરચ્છાનવિજ્જાવાચનસિક્ખાપદવણ્ણના

દસમે વાચેય્યાતિ પદં વિસેસો. ઉભયમ્પિ સાવત્થિયં છબ્બગ્ગિયા ચેવ સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો ચ આરબ્ભ તિરચ્છાનવિજ્જં પરિયાપુણનવાચનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં. લેખે, ધારણાય ચ, ગુત્તત્થાય ચ યક્ખપરિત્તનાગમણ્ડલાદિકે સબ્બપરિત્તે, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. તિરચ્છાનવિજ્જતા, પરિયાપુણનવાચના, અનુઞ્ઞાતકારણાભાવોતિ ઇમાનેત્થ દ્વીસુપિ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ પદસોધમ્મસદિસાનીતિ.

તિરચ્છાનવિજ્જાવાચનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ચિત્તાગારવગ્ગો પઞ્ચમો.