૨. રત્તન્ધકારવગ્ગો

૧. રત્તન્ધકારસિક્ખાપદવણ્ણના

અન્ધકારવગ્ગસ્સ પઠમે રત્તન્ધકારેતિ રત્તિઅન્ધકારે. અપ્પદીપેતિ પજ્જોતચન્દસૂરિયઅગ્ગીસુ એકેકેનાપિ અનોભાસિતે. પુરિસેનાતિ સન્તિટ્ઠિતું સલ્લપિતુઞ્ચ વિઞ્ઞુના મનુસ્સપુરિસેન સદ્ધિં. સન્તિટ્ઠેય્ય વાતિ હત્થપાસે ઠિતમત્તાય પાચિત્તિયં. સલ્લપેય્યાતિ તત્થ ઠત્વા ગેહસિતકથં કથેન્તિયાપિ પાચિત્તિયમેવ.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ એવં સન્તિટ્ઠનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, પુરિસસ્સ હત્થપાસં વિજહિત્વા, યક્ખાદીનં હત્થપાસં અવિજહિત્વાપિ સન્તિટ્ઠન્તિયા, સલ્લપેન્તિયા વા દુક્કટં, યંકિઞ્ચિ વિઞ્ઞું દુતિયં ગહેત્વા એવં કરોન્તિયા, અરહોપેક્ખાય, અઞ્ઞવિહિતાય, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. રત્તન્ધકારતા, પુરિસસ્સ હત્થપાસે ઠાનં વા સલ્લપનં વા, સહાયાભાવો, રહોપેક્ખતાતિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. થેય્યસત્થસમુટ્ઠાનં, કિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, લોકવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, અકુસલચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

રત્તન્ધકારસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. પટિચ્છન્નોકાસસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયે પટિચ્છન્ને ઓકાસેતિ કુટ્ટાદીસુ યેન કેનચિ પટિચ્છન્ને, ઇદમેવેત્થ નાનત્તં.

પટિચ્છન્નોકાસસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. અજ્ઝોકાસસલ્લપનસિક્ખાપદવણ્ણના

તતિયે અજ્ઝોકાસેતિ નાનં, સેસં ઉભયત્થાપિ પઠમસદિસમેવાતિ.

અજ્ઝોકાસસલ્લપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. દુતિયિકઉય્યોજનસિક્ખાપદવણ્ણના

ચતુત્થે રથિકાયાતિ રચ્છાયં. બ્યૂહેતિ અનિવિદ્ધરચ્છાયં. સિઙ્ઘાટકેતિ ચચ્ચરે. નિકણ્ણિકં વા જપ્પેય્યાતિ કણ્ણમૂલે કિઞ્ચિ જપ્પેય્ય. ઉય્યોજેય્યાતિ અનાચારં ચરિતુકામતાય ‘‘ગચ્છ ત્વ’’ન્તિ દુતિયિકં ઉય્યોજેય્ય. પાચિત્તિયન્તિ પુરિમનયેનેવ તાવ સન્તિટ્ઠનાદીસુ તીણિ પાચિત્તિયાનિ, ઉય્યોજેન્તિયા પન ઉય્યોજને ચ હત્થપાસવિજહને ચ દુક્કટં, વિજહિતે પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ એવં સન્તિટ્ઠનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસં પુરિમત્તયસદિસમેવ. અનાપત્તિયં પન ‘‘ન અનાચારં આચરિતુકામા, સતિ કરણીયે દુતિયિકં ભિક્ખુનિં ઉય્યોજેતી’’તિ (પાચિ. ૮૫૨) એત્તકં અધિકન્તિ.

દુતિયિકઉય્યોજનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. અનાપુચ્છાપક્કમનસિક્ખાપદવણ્ણના

પઞ્ચમે પુરેભત્તન્તિ અરુણુગ્ગમનં ઉપાદાય યાવ મજ્ઝન્હિકં. આસનેતિ પલ્લઙ્કસ્સોકાસભૂતે. સામિકે અનાપુચ્છાતિ તસ્મિં કુલે યંકિઞ્ચિ વિઞ્ઞું મનુસ્સં અનાપુચ્છા. પક્કમેય્યાતિ એત્થ છન્નસ્સ અન્તો નિસીદિત્વા અનોવસ્સકં અજ્ઝોકાસે ઉપચારં અતિક્કામેન્તિયા પઠમપાદે દુક્કટં, દુતિયે પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ અનાપુચ્છા પક્કમનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, પલ્લઙ્કસ્સ અનોકાસે દુક્કટં, તથા આપુચ્છિતે અનાપુચ્છિતસઞ્ઞાય ચેવ વેમતિકાય ચ. આપુચ્છિતસઞ્ઞાય પન, અસંહારિમે, ગિલાનાય, આપદાસુ, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. પુરેભત્તતા, અન્તરઘરે નિસજ્જા, આસનસ્સ પલ્લઙ્કોકાસતા, અઞ્ઞત્ર અનુઞ્ઞાતકારણા અનાપુચ્છનં, વુત્તપરિચ્છેદાતિક્કમોતિ ઇમાનેત્થ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ કથિનસદિસાનિ, ઇદં પન કિરિયાકિરિયન્તિ.

અનાપુચ્છાપક્કમનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. અનાપુચ્છાઅભિનિસીદનસિક્ખાપદવણ્ણના

છટ્ઠે પચ્છાભત્તન્તિ મજ્ઝન્હિકે વીતિવત્તે યાવ સૂરિયસ્સ અત્થઙ્ગમા. અભિનિસીદેય્ય વાતિ આદિમ્હિ નિસીદિત્વા ગચ્છન્તિયા એકા આપત્તિ, અનિસીદિત્વા નિપજ્જિત્વાવ ગચ્છન્તિયાપિ એકા, નિસીદિત્વા નિપજ્જન્તિયા દ્વે.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ આસને અભિનિસીદનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસં પઞ્ચમસદિસમેવ. યથા પન તત્થ અસંહારિમે, એવમિધ ધુવપઞ્ઞત્તે અનાપત્તીતિ.

અનાપુચ્છાઅભિનિસીદનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭. અનાપુચ્છાસન્થરણસિક્ખાપદવણ્ણના

સત્તમે વિકાલેતિ અત્થઙ્ગતે સૂરિયે. સેય્યન્તિ અન્તમસો પણ્ણસન્થારમ્પિ, સેસં છટ્ઠસદિસમેવ.

ઇદં પન સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ વિકાલે કુલાનિ ઉપસઙ્કમિત્વા સામિકે અનાપુચ્છિત્વા સેય્યં સન્થરિત્વા અભિનિસીદનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, અનાપત્તિયઞ્ચેત્થ ધુવપઞ્ઞત્તં નામ નત્થીતિ.

અનાપુચ્છાસન્થરણસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮. પરઉજ્ઝાપનકસિક્ખાપદવણ્ણના

અટ્ઠમે દુગ્ગહિતેન દૂપધારિતેનાતિ યં વુત્તં, તતો અઞ્ઞથા ગહિતેન ચ ઉપધારિતેન ચ. પરન્તિ ‘‘અહં કિરય્યે અય્યં ન સક્કચ્ચં ઉપટ્ઠહામી’’તિઆદિના (પાચિ. ૮૬૯) નયેન ઉપસમ્પન્નં ઉજ્ઝાપેન્તિયા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ એવં પરં ઉજ્ઝાપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અનુપસમ્પન્નાય તિકદુક્કટં, ઉમ્મત્તિકાદીનંયેવ અનાપત્તિ. દુગ્ગહિતતા, ઉજ્ઝાપનં, યં ઉજ્ઝાપેતિ, તસ્સા ઉપસમ્પન્નતાતિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અદિન્નાદાનસદિસાનિ, ઇદં પન દુક્ખવેદનન્તિ.

પરઉજ્ઝાપનકસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. પરઅભિસપનસિક્ખાપદવણ્ણના

નવમે અભિસપેય્યાતિ સપથં કરેય્ય. તત્થ ‘‘નિરયે ઉપપજ્જામિ, નિરયે ઉપપજ્જતૂ’’તિએવમાદીનિ વદમાના નિરયેન અભિસપતિ નામ, અક્કોસતીતિ અત્થો. ‘‘ગિહિની હોમિ, ગિહિની હોતૂ’’તિએવમાદીનિ વદમાના બ્રહ્મચરિયેન. તસ્સા વાચાય વાચાય પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં ચણ્ડકાળિં આરબ્ભ એવં અભિસપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અનુપસમ્પન્નાય તિકદુક્કટં, તિરચ્છાનયોનિયા વા પેત્તિવિસયેન વા મનુસ્સદોભગ્ગેન વા અભિસપને દુક્કટં. અત્થધમ્માનુસાસનિપુરેક્ખારાનં ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. નિરયેન વા બ્રહ્મચરિયેન વા અભિસપનં, ઉપસમ્પન્નતા, અત્થધમ્મપુરેક્ખારાદીનં અભાવોતિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અટ્ઠમસદિસાનેવાતિ.

પરઅભિસપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. રોદનસિક્ખાપદવણ્ણના

દસમે વધિત્વાતિ હત્થાદીહિ પહરિત્વા, ઉભયં કરોન્તિયાવ પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં ચણ્ડકાળિં આરબ્ભ અત્તાનં વધિત્વા રોદનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, કેવલં વધન્તિયા વા રોદન્તિયા વા દુક્કટમેવ. ઞાતિરોગભોગબ્યસનેહિ ફુટ્ઠાય કેવલં રોદન્તિયા એવ ન વધન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. અત્તાનં વધનઞ્ચેવ, રોદનઞ્ચાતિ ઇમાનેત્થ દ્વે અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ સમનુભાસનસદિસાનિ, ઇદં પન કિરિયમેવાતિ.

રોદનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

રત્તન્ધકારવગ્ગો દુતિયો.