૭. જાલિયસુત્તવણ્ણના

દ્વેપબ્બજિતવત્થુવણ્ણના

૩૭૮. ‘‘ઘોસિતેન સેટ્ઠિના કતે આરામે’’તિ વત્વા તત્થ કોયં ઘોસિતસેટ્ઠિ નામ, કથઞ્ચાનેન આરામો કારિતો, કથં વા તત્થ ભગવા વિહાસીતિ તં સબ્બં સમુદાગમતો પટ્ઠાય સઙ્ખેપતોવ દસ્સેતું ‘‘પુબ્બે કિરા’’તિઆદિ વુત્તં. તતોતિ અલ્લકપ્પરટ્ઠતો. તદાતિ તેસં તં ગામં પવિટ્ઠદિવસે. બલવપાયાસન્તિ ગરુતરં બહુપાયાસં. અસન્નિહિતેતિ ગેહતો બહિ ગતે. ભુસ્સતીતિ રવતિ. ઘોસકદેવપુત્તોત્વેવ નામં અહોસિ સરઘોસસમ્પત્તિયા. વેય્યત્તિયેનાતિ પઞ્ઞાવેય્યત્તિયેન. ઘોસિતસેટ્ઠિ નામ જાતો તાય એવ ચસ્સ સરસમ્પત્તિયા ઘોસિતનામતા.

સરીરસન્તપ્પનત્થન્તિ હિમવન્તે ફલમૂલાહારતાય કિલન્તસરીરા લોણમ્બિલસેવનેન તસ્સ સન્તપ્પનત્થં પીનનત્થં. તસિતાતિ પિપાસિતા. કિલન્તાતિ પરિસ્સન્તકાયા. તે કિર તં વટરુક્ખં પત્વા તસ્સ સોભાસમ્પત્તિં દિસ્વા મહાનુભાવા મઞ્ઞે એત્થ અધિવત્થા દેવતા, ‘‘સાધુ વતાયં દેવતા અમ્હાકં અદ્ધાનપરિસ્સમં વિનોદેય્યા’’તિ ચિન્તેસું, તેન વુત્તં ‘‘તત્થ અધિવત્થા…પે… નિસીદિંસૂ’’તિ. સોતિ અનાથપિણ્ડિકો ગહપતિ. ભતકાનન્તિ ભતિયા વેય્યાવચ્ચં કરોન્તાનં દાસપેસકમ્મકરાનં. પકતિભત્તવેતનન્તિ પકતિયા દાતબ્બભત્તવેતનં, તદા ઉપોસથિકત્તા કમ્મં અકરોન્તાનમ્પિ કમ્મકરણદિવસેન દાતબ્બભત્તવેતનમેવાતિ અત્થો. કઞ્ચીતિ કઞ્ચિપિ ભતકં.

ઉપેચ્ચ પરસ્સ વાચાય આરમ્ભનં બાધનં ઉપારમ્ભો, દોસદસ્સનવસેન ઘટ્ટનન્તિ અત્થો, તેનાહ ‘‘ઉપારમ્ભાધિપ્પાયેન વાદં આરોપેતુકામા હુત્વા’’તિ. વદન્તિ નિન્દનવસેન કથેન્તિ એતેનાતિ હિ વાદો, દોસો. તં આરોપેતુકામા, પતિટ્ઠાપેતુકામા હુત્વાતિ અત્થો. ‘‘તં જીવં તં સરીર’’ન્તિ, ઇધ યં વત્થું જીવસઞ્ઞિતં, તદેવ સરીરસઞ્ઞિતન્તિ ‘‘રૂપં અત્તતો સમનુપસ્સતી’’તિ વાદં ગહેત્વા વદન્તિ. રૂપઞ્ચ અત્તાનઞ્ચ અદ્વયં કત્વા સમનુપસ્સનવસેન ‘‘સત્તો’’તિ વા બાહિરકપરિકપ્પિતં અત્તાનં સન્ધાય વદન્તિ. ભિજ્જતીતિ નિરુદયવિનાસવસેન વિનસ્સતિ. તેન જીવસરીરાનં અનઞ્ઞત્તાનુજાનનતો, સરીરસ્સ ચ ભેદદસ્સનતો. ન હેત્થ યથા ભેદવતા સરીરતો અનઞ્ઞત્તા અદિટ્ઠોપિ જીવસ્સ ભેદો વુત્તો, એવં અદિટ્ઠભેદતો અનઞ્ઞત્તા સરીરસ્સાપિ અભેદોતિ સક્કા વિઞ્ઞાતું તસ્સ ભેદસ્સ પચ્ચક્ખસિદ્ધત્તા, ભૂતુપાદાયરૂપવિનિમુત્તસ્સ ચ સરીરસ્સ અભાવતોતિ આહ ‘‘ઉચ્છેદવાદો હોતી’’તિ.

‘‘અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીર’’ન્તિ અઞ્ઞદેવ વત્થું જીવસઞ્ઞિતં, અઞ્ઞં વત્થું સરીરસઞ્ઞિતન્તિ ‘‘રૂપવન્તં અત્તાનં સમનુપસ્સતી’’તિઆદિનયપ્પવત્તં વાદં ગહેત્વા વદન્તિ. રૂપે ભેદસ્સ દિટ્ઠત્તા, અત્તનિ ચ તદભાવતો અત્તા નિચ્ચોતિ આપન્નમેવાતિ આહ ‘‘તુમ્હાકં…પે… આપજ્જતી’’તિ.

૩૭૯-૩૮૦. તયિદં નેસં વઞ્ઝાસુતસ્સ દીઘરસ્સતાપરિકપ્પનસદિસન્તિ કત્વા ઠપનીયોયં પઞ્હોતિ તત્થ રાજનિમીલનં કત્વા સત્થા ઉપરિ નેસં ‘‘તેન હાવુસો સુણાથા’’તિઆદિના ધમ્મદેસનં આરભીતિ આહ ‘‘અથ ભગવા’’તિઆદિ. તસ્સા યેવાતિ મજ્ઝિમાય પટિપદાય.

સદ્ધાપબ્બજિતસ્સાતિ સદ્ધાય પબ્બજિતસ્સ ‘‘એવમહં ઇતો વટ્ટદુક્ખતો નિસ્સરિસ્સામી’’તિ એવં પબ્બજ્જં ઉપગતસ્સ તદનુરૂપઞ્ચ સીલં પૂરેત્વા પઠમજ્ઝાનેન સમાહિતચિત્તસ્સ. એતં વત્તુન્તિ એતં કિલેસવટ્ટપરિબુદ્ધિદીપનં ‘‘તં જીવં તં સરીર’’ન્તિઆદિકં દિટ્ઠિસંકિલેસનિસ્સિતં વચનં વત્તુન્તિ અત્થો. નિબ્બિચિકિચ્છો ન હોતીતિ ધમ્મેસુ તિણ્ણવિચિકિચ્છો ન હોતિ, તત્થ તત્થ આસપ્પનપરિસપ્પનવસેન પવત્તતીતિ અત્થો.

એતમેવં જાનામીતિ યેન સો ભિક્ખુ પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, એતં સસમ્પયુત્તધમ્મં ચિત્તન્તિ એવં જાનામિ. નો ચ એવં વદામીતિ યથા દિટ્ઠિગતિકા તં ધમ્મજાતં સનિસ્સયં અભેદતો ગણ્હન્તા ‘‘તં જીવં તં સરીર’’ન્તિ વા તદુભયં ભેદતો ગણ્હન્તા ‘‘અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીર’’ન્તિ વા અત્તનો મિચ્છાગાહં પવેદેન્તિ, અહં પન ન એવં વદામિ તસ્સ ધમ્મસ્સ સુપરિઞ્ઞાતત્તા, તેનાહ ‘‘અથ ખો’’તિઆદિ. બાહિરકા યેભુય્યેન કસિણજ્ઝાનાનિ એવ નિબ્બત્તેન્તીતિ આહ ‘‘કસિણપરિકમ્મં ભાવન્તેસ્સા’’તિ. યસ્મા ભાવનાનુભાવેન ઝાનાધિગમો, ભાવના ચ પથવીકસિણાદિસઞ્જાનનમુખેન હોતીતિ સઞ્ઞાસીસેન નિદ્દિસીયતિ, તસ્મા આહ ‘‘સઞ્ઞાબલેન ઉપ્પન્ન’’ન્તિ. તેનાહ – ‘‘પથવીકસિણમેકો સઞ્જાનાતી’’તિઆદિ. ‘‘ન કલ્લં તસ્સેત’’ન્તિ ઇદં યસ્મા ભગવતા તત્થ તત્થ ‘‘અથ ચ પનાહં ન વદામી’’તિ વુત્તં, તસ્મા ન વત્તબ્બં કિરેતં કેવલિના ઉત્તમપુરિસેનાતિ અધિપ્પાયેનાહ, તેન વુત્તં ‘‘મઞ્ઞમાના વદન્તી’’તિ. સેસં સબ્બત્થ સુવિઞ્ઞેય્યમેવ.

જાલિયસુત્તવણ્ણનાય લીનત્થપ્પકાસના.