૩. પઞ્હપુચ્છકવણ્ણના

નનુ ચ ચત્તારોપિ અધિપતયો એકક્ખણે લબ્ભન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ પન અધિપતયો ન ભવન્તિ ‘‘ચત્તારો ઇદ્ધિપાદા ન મગ્ગાધિપતિનો’’તિ વુત્તત્તા. રાજપુત્તોપમાપિ હિ એતમત્થં દીપેતીતિ? ન, એકક્ખણે દુતિયસ્સ અધિપતિનો અભાવતો એવ, ‘‘ન મગ્ગાધિપતિનો’’તિ વુત્તત્તા રાજપુત્તોપમા અધિપતિં ન કરોન્તીતિ ઇમમેવત્થં દીપેતિ, ન અધિપતીનં સહભાવં. તં કથં જાનિતબ્બન્તિ? પટિક્ખિત્તત્તા. અધિપતિપચ્ચયનિદ્દેસે હિ અટ્ઠકથાયં (પટ્ઠા. અટ્ઠ. ૧.૩) વુત્તા ‘‘કસ્મા પન યથા હેતુપચ્ચયનિદ્દેસે ‘હેતૂ હેતુસમ્પયુત્તકાન’ન્તિ વુત્તં, એવમિધ ‘અધિપતી અધિપતિસમ્પયુત્તકાન’ન્તિ અવત્વા ‘છન્દાધિપતિ છન્દસમ્પયુત્તકાન’ન્તિઆદિના નયેન દેસના કતાતિ? એકક્ખણે અભાવતો’’તિ. સતિ ચ ચતુન્નં અધિપતીનં સહભાવે ‘‘અરિયમગ્ગસમઙ્ગિસ્સ વીમંસાધિપતેય્યં મગ્ગં ભાવેન્તસ્સા’’તિ વિસેસનં ન કત્તબ્બં સિયા અવીમંસાધિપતિકસ્સ મગ્ગસ્સ અભાવા. છન્દાદીનં અઞ્ઞમઞ્ઞાધિપતિકરણભાવે ચ ‘‘વીમંસં ઠપેત્વા તંસમ્પયુત્તો’’તિઆદિના છન્દાદીનં વીમંસાધિપતિકત્તવચનં ન વત્તબ્બં સિયા. તથા ‘‘ચત્તારો અરિયમગ્ગા સિયા મગ્ગાધિપતિનો, સિયા ન વત્તબ્બા મગ્ગાધિપતિનો’’તિ (ધ. સ. ૧૪૨૯) એવમાદીહિપિ અધિપતીનં સહભાવો પટિક્ખિત્તો એવાતિ.

પઞ્હપુચ્છકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ઇદ્ધિપાદવિભઙ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.