૨. પઞ્હપુચ્છકવણ્ણના

૨૨૩. ઇધ અનાભટ્ઠન્તિ એકન્તાનારમ્મણત્તેન ભાસિતં. ‘‘રૂપમિસ્સકત્તા અનારમ્મણેસુ રૂપધમ્મેસુ સઙ્ગહિત’’ન્તિ કસ્મા વુત્તં, નનુ મિસ્સકત્તા એવ જીવિતિન્દ્રિયં અનારમ્મણેસુ અસઙ્ગહિતં. ન હિ અટ્ઠિન્દ્રિયા અનારમ્મણાતિ વુત્તાતિ? સચ્ચમેતં, જીવિતિન્દ્રિયએકદેસસ્સ પન અનારમ્મણેસુ રૂપધમ્મેસુ સઙ્ગહિતતં સન્ધાયેતં વુત્તં, અરૂપકોટ્ઠાસેન પરિત્તારમ્મણાદિતા અત્થીતિ સિયાપક્ખે સઙ્ગહિતન્તિ અધિપ્પાયો. અરૂપકોટ્ઠાસેન પન પરિત્તારમ્મણાદિતા, રૂપકોટ્ઠાસેન ચ નવત્તબ્બતા અત્થીતિ મિસ્સકસ્સ સમુદાયસ્સેવ વસેન સિયાપક્ખે સઙ્ગહિતં, ન એકદેસવસેનાતિ દટ્ઠબ્બં. ન હિ અનારમ્મણં પરિત્તારમ્મણાદિભાવેન નવત્તબ્બં ન હોતીતિ. ‘‘રૂપઞ્ચ નિબ્બાનઞ્ચ અનારમ્મણા, સત્તિન્દ્રિયા અનારમ્મણા’’તિઆદિવચનઞ્ચ અવિજ્જમાનારમ્મણાનારમ્મણેસુ નવત્તબ્બેસુ અનારમ્મણત્તા નવત્તબ્બતં દસ્સેતિ, ન સારમ્મણસ્સેવ નવત્તબ્બતં, નવત્તબ્બસ્સ વા સારમ્મણતં. ન હિ નવત્તબ્બ-સદ્દો સારમ્મણે નિરુળ્હો. યદિપિ સિયા, ‘‘તિસ્સો ચ વેદના રૂપઞ્ચ નિબ્બાનઞ્ચ ઇમે ધમ્મા નવત્તબ્બા સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા’’તિઆદિ ન વુચ્ચેય્ય, અથાપિ પરિત્તારમ્મણાદિસમ્બન્ધો નવત્તબ્બ-સદ્દો સારમ્મણેસ્વેવ વત્તતિ, ‘‘દ્વાયતના સિયા પરિત્તારમ્મણા’’તિઆદિં અવત્વા ‘‘મનાયતનં સિયા પરિત્તારમ્મણં…પે… અપ્પમાણારમ્મણ’’ન્તિપિ, ‘‘ધમ્માયતનં સિયા પરિત્તારમ્મણં…પે… અપ્પમાણારમ્મણ’’ન્તિપિ, ‘‘સિયા અનારમ્મણ’’ન્તિપિ વત્તબ્બં સિયા. ન હિ પઞ્હપુચ્છકે સાવસેસા દેસના અત્થીતિ. ‘‘અટ્ઠિન્દ્રિયા સિયા અજ્ઝત્તારમ્મણા’’તિ એત્થ ચ જીવિતિન્દ્રિયસ્સ આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનકાલે અરૂપસ્સ રૂપસ્સ ચ અનારમ્મણત્તા નવત્તબ્બતા વેદિતબ્બા.

પઞ્હપુચ્છકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ઇન્દ્રિયવિભઙ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.