૧. સુત્તન્તભાજનીયવણ્ણના

૬૪૨. દિસાદેસોધિનાતિ ‘‘એકં દિસ’’ન્તિઆદિદિસોધિના, વિહારગામનિગમનગરજનપદરજ્જાદિદેસોધિના ચ. સત્તોધિનાતિ ‘‘સબ્બા ઇત્થિયો, સબ્બે પુરિસા, અરિયા, અનરિયા’’તિઆદિવસપ્પવત્તેન સત્તોધિના. એતસ્સાતિ એતસ્સ પદસ્સ, પદત્થસ્સ વા. અનુવત્તકન્તિ અધિકારવસેન પવત્તકં. તં દ્વયન્તિ તથા-સદ્દો, ઇતિ-સદ્દોતિ ઉભયં. ‘‘તથા દુતિય’’ન્તિ હિ વુત્તે ‘‘તથા-સદ્દો યથા મેત્તાસહગતેન ચેતસા પુરત્થિમાદીસુ એકં દિસં ફરિત્વા વિહરતિ, તથા દુતિયમ્પિ દિસં મેત્તાસહગતેન ચેતસા ફરિત્વા વિહરતી’’તિ ઇમમત્થં દીપેતિ. સેસદ્વયેપિ એસેવ નયો. યસ્મા ઇતીતિ અયં ઇતિ-સદ્દો પકારત્થે, એવન્તિ વુત્તં હોતિ, તસ્મા ‘‘યથા મેત્તાસહગતેન ચેતસા એકં, દુતિયં, તતિયં, ચતુત્થં દિસં ફરિત્વા વિહરતિ, એવં ઉદ્ધં, અધો, તિરિયં મેત્તાસહગતેન ચેતસા ફરિત્વા વિહરતી’’તિ ઇમમત્થં દીપેતિ. તેન વુત્તં ‘‘મેત્તા…પે… તં દ્વય’’ન્તિ. તસ્સાતિ દ્વયસ્સ. ફરણન્તરાદિટ્ઠાનન્તિ ફરણતો અઞ્ઞં ફરણન્તરં, તં આદિ યસ્સ, તં ફરણન્તરાદિ. ફરણન્તરઞ્હેતં મેત્તાભાવનાય, યદિદં વિપુલતા. આદિ-સદ્દેન ભુમ્મન્તરપગુણભાવાદિ ગય્હતિ, તસ્સ ફરણન્તરાદિનો ઠાનં ઠાનભૂતો ‘‘વિપુલેના’’તિઆદિના વુચ્ચમાનો મેત્તાભાવનાવિસેસો. વુત્તપ્પકારમત્તપરામસનસ્સ તસ્સ દ્વયસ્સ અટ્ઠાનં અનોકાસોતિ. ઇતિ કત્વા ઇમિના કારણેન ન વુત્તં તં દ્વયન્તિ અત્થો.

૬૪૩. રાગસ્સાતિ કામરાગસ્સ. સિનેહસ્સાતિ પુત્તસિનેહાદિસિનેહસ્સ. વિપત્તિયાતિ રાગસિનેહસઙ્ખાતાય મેત્તાભાવનાય વિપત્તિયા વિનાસસ્સ. અનુપ્પત્તિતો હિરોત્તપ્પબલેન અનુપ્પજ્જનતો.

૬૪૫. અધિમુઞ્ચિત્વાતિ ભાવનાચિત્તં આરમ્મણે સુટ્ઠુ વિસ્સજ્જેત્વા, તં પનેત્થ અધિમુચ્ચનં યસ્મા ફરણવસેનેવ હોતિ, તસ્મા વુત્તં ‘‘સુટ્ઠુ પસારેત્વા’’તિ. યસ્મા પન આરમ્મણે સુટ્ઠુ અસંસપ્પનવસેનેવ તં મેત્તાભાવનાય અધિમુચ્ચનં હોતિ, તસ્મા ‘‘બલવતા વા અધિમોક્ખેન અધિમુચ્ચિત્વા’’તિ ચ વુત્તં.

૬૪૮. એતેસં પદાનં સબ્બેન સકલેન દિસાદેસાદિભેદેન અવધિના. સબ્બાવધિદિસાદિફરણાકારેહીતિ સબ્બાવધિભૂતદિસાદેસપુગ્ગલફરણપ્પકારેહિ.

૬૫૦. વિઘાતવસેનાતિ વિક્ખમ્ભનવસેન.

સુત્તન્તભાજનીયવણ્ણના નિટ્ઠિતા.