૨. ઉપ્પત્તાનુપ્પત્તિવારવણ્ણના

૯૯૧. કામધાતુસમ્ભૂતાનઞ્ચાતિ ઇદ્ધિયા રૂપધાતુગતાનં કામાવચરસત્તાનઞ્ચાતિ અત્થો. ઘાનાયતનાદીનં અભાવેનાતિ એત્થ યદિ તદભાવેન ગન્ધાયતનાદીનિ આયતનાદિકિચ્ચં ન કરોન્તિ, અસઞ્ઞસત્તેસુ ચક્ખાયતનસ્સ અભાવેન રૂપાયતનં આયતનાદિકિચ્ચં ન કરેય્ય. તતો ‘‘અસઞ્ઞસત્તાનં દેવાનં ઉપપત્તિક્ખણે દ્વાયતનાનિ પાતુભવન્તી’’તિઆદિવચનં ન વત્તબ્બં સિયા. કામાવચરાદિઓકાસા તત્થ ઉપ્પજ્જમાનસત્તાનં, તત્થ પરિયાપન્નધમ્માનં વા અધિટ્ઠાનભાવેન ‘‘ધાતૂ’’તિ વુચ્ચન્તિ, તથા યેસુ કામાવચરાદિસત્તનિકાયેસુ કામાવચરાદિસત્તા ઉપ્પજ્જન્તિ, તેસં સત્તાનં ઉપ્પત્તિ એત્થાતિ સત્તુપ્પત્તીતિ વુચ્ચમાના તે સત્તનિકાયા ચ, ન પનેત્થ અપરિયાપન્નોકાસો અપરિયાપન્નસત્તનિકાયો ચ અત્થિ, યો ‘‘ધાતૂ’’તિ વુચ્ચેય્યાતિ ઇમમત્થં દસ્સેન્તો ‘‘ઓકાસવસેન વા સત્તુપ્પત્તિવસેન વા અપરિયાપન્નધાતુ નામ નત્થી’’તિ આહ. સત્તુપ્પત્તિવસેનાતિ ઇમિના વા ઓકાસસત્તલોકદ્વયં સહ ગહેત્વા તાદિસાય અપરિયાપન્નધાતુયા અભાવં દસ્સેતિ, સત્તભાવેન વા ઉપ્પત્તિ સત્તુપ્પત્તિ, સત્તાવાસવસેન તંતંભવવસેન ઉપ્પજ્જમાના ઉપાદિન્નકક્ખન્ધા તંતંપરિયાપન્નાનં સદિસાધિટ્ઠાનભાવેન ધાતૂતિ વુચ્ચન્તીતિ એવં અપરિયાપન્નધાતુ નત્થીતિ અત્થો.