(૪.) ચતુક્કનિદ્દેસવણ્ણના
૯૩૯. ઇતીતિ નિદસ્સને નિપાતોતિ એવં-સદ્દેન સમાનત્થોતિ દસ્સેતિ. ભવાભવહેતૂતિપીતિ એત્થ ભવન્તિ જાયન્તિ એતેનાતિ ભવો, સપ્પિઆદિભેસજ્જં. ભવો એવ પણીતતરો અભિવુદ્ધો અભવો. ભાવનારામતાઅરિયવંસપ્પહેય્યત્તા વા પુરિમતણ્હાત્તયવજ્જા સબ્બા તણ્હા ‘‘ભવાભવહેતુ ઉપ્પજ્જતી’’તિ વુત્તાતિ વેદિતબ્બા.
એતાયાતિ છન્દાદિઅગતિયા. ન ગચ્છન્તીતિ ન પવત્તન્તિ, તં તં કિરિયં ન કરોન્તીતિ અત્થો. ઇમિનાતિ છન્દાદિના અગતિગમનેન. છન્દાદીસુ યેન નિન્નો, તેન ગમનં યથાનિન્નગમનં.
‘‘રાજા’’તિઆદિના રાજાદિનિમિત્તો વિય ઊમિઆદિનિમિત્તો ચિત્તુત્રાસો ઊમિઆદિભયં, ‘‘ઊમિભયન્તિ ખો, ભિક્ખવે, કોધુપાયાસસ્સેતં અધિવચન’’ન્તિઆદિવચનતો (મ. નિ. ૨.૧૬૨; અ. નિ. ૪.૧૨૨; ઇતિવુ. ૧૦૯) કોધુપાયાસઓદરિકત્તપઞ્ચકામગુણમાતુગામા વા. તત્થ પઞ્ચકામગુણમાતુગામગ્ગહણેન તન્નિસ્સિતછન્દરાગગ્ગહણં વેદિતબ્બં, ઓદરિકત્તઞ્ચ લોભોવ. ઉક્ખેપનીયાદિકમ્મં વિનયદણ્ડં.
‘‘અથ ખો તિમ્બરુકો પરિબ્બાજકો યેન ભગવા…પે… એતદવોચ ‘કિં નુ ખો, ભો ગોતમ, સયંકતં સુખદુક્ખ’ન્તિ? મા હેવં તિમ્બરુકાતિ ભગવા અવોચા’’તિઆદિના નિદાનવગ્ગે (સં. નિ. ૨.૧૮) આગતત્તા ‘‘તિમ્બરુકદિટ્ઠી’’તિ વુત્તા.
ચતુક્કનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.