૩. પઞ્હપુચ્છકવણ્ણના

૬૪૦. લોકુત્તરાપનેત્થાતિ એતેસુ તીસુઝાનેસુ ‘‘લોકુત્તરા સિયા અપ્પમાણારમ્મણા’’તિ એવં કોટ્ઠાસિકા પન મગ્ગકાલે, ફલકાલે વા લોકુત્તરભૂતા એવાતિ અધિપ્પાયો. પરિચ્છિન્નાકાસકસિણાલોકકસિણાનાપાનબ્રહ્મવિહારચતુત્થાનિ સબ્બત્થપાદકચતુત્થે સઙ્ગહિતાનીતિ દટ્ઠબ્બાનિ.

બુદ્ધપચ્ચેકબુદ્ધખીણાસવા મગ્ગં ભાવયિંસુ, ફલં સચ્છિકરિંસૂતિ, ભાવેસ્સન્તિ સચ્છિકરિસ્સન્તીતિ ચ હેટ્ઠિમમગ્ગફલાનં વસેન વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં. કુસલતો તેરસસુ હિ ચતુત્થેસુ અયં કથા પવત્તા, ન ચ કુસલચતુત્થેન અરહત્તમગ્ગફલાનિ દટ્ઠું સક્કોતિ.

‘‘કિરિયતો તેરસન્ન’’ન્તિ એત્થ લોકુત્તરચતુત્થં કિરિયં નત્થીતિ ‘‘દ્વાદસન્ન’’ન્તિ વત્તબ્બં, કુસલતો વા તેરસસુ સેક્ખફલચતુત્થં અન્તોગધં કત્વા ‘‘કિરિયતો તેરસન્ન’’ન્તિ અસેક્ખચતુત્થેન સહ વદતીતિ વેદિતબ્બં. સબ્બત્થપાદકઞ્ચેત્થ ખીણાસવાનં યાનિ અભિઞ્ઞાદીનિ સન્તિ, તેસં સબ્બેસં પાદકત્તા સબ્બત્થપાદકન્તિ દટ્ઠબ્બં. ન હિ તેસં વટ્ટં અત્થીતિ. પરિચ્છન્નાકાસકસિણચતુત્થાદીનિ વિય વા નવત્તબ્બતાય સબ્બત્થપાદકસમાનત્તા સબ્બત્થપાદકતા દટ્ઠબ્બા.

મનોસઙ્ખારા નામ સઞ્ઞાવેદના, ચત્તારોપિ વા ખન્ધા. નિમિત્તં આરબ્ભાતિ એત્થ ‘‘નિમિત્તં નિબ્બાનઞ્ચા’’તિ વત્તબ્બં.

‘‘અજ્ઝત્તો ધમ્મો અજ્ઝત્તસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો’’તિ (પટ્ઠા. ૨.૨૦.૨૮) એત્થ ‘‘અજ્ઝત્તા ખન્ધા ઇદ્ધિવિધઞાણસ્સ પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિઞાણસ્સ યથાકમ્મૂપગઞાણસ્સ અનાગતંસઞાણસ્સ આવજ્જનાય આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો’’તિ વુત્તત્તા ન ચેતોપરિયઞાણં વિય યથાકમ્મૂપગઞાણં પરસન્તાનગતમેવ જાનાતિ, સસન્તાનગતમ્પિ પન અપાકટં રૂપં દિબ્બચક્ખુ વિય અપાકટં કમ્મં વિભાવેતિ. તેનાહ ‘‘અત્તનો કમ્મજાનનકાલે’’તિ.

પઞ્હપુચ્છકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ઝાનવિભઙ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.