૫. ફાસુવિહારસુત્તવણ્ણના

૧૦૫. પઞ્ચમે મેત્તા એતસ્સ અત્થીતિ મેત્તં, તંસમુટ્ઠાનં કાયકમ્મં મેત્તં કાયકમ્મં. એસ નયો સેસદ્વયેપિ. આવીતિ પકાસનં. પકાસભાવો ચેત્થ યં ઉદ્દિસ્સ તં કાયકમ્મં કરીયતિ, તસ્સ સમ્મુખભાવતોતિ આહ ‘‘સમ્મુખા’’તિ. રહોતિ અપ્પકાસં. અપ્પકાસતા ચ યં ઉદ્દિસ્સ તં કાયકમ્મં કરીયતિ, તસ્સ અપચ્ચક્ખભાવતોતિ આહ ‘‘પરમ્મુખા’’તિ. ઇમાનિ મેત્તકાયકમ્માદીનિ ભિક્ખૂનં વસેન આગતાનિ તેસં સેટ્ઠપરિસભાવતો, ગિહીસુપિ લબ્ભન્તિયેવ. ભિક્ખૂનઞ્હિ મેત્તચિત્તેન આભિસમાચારિકપૂરણં મેત્તં કાયકમ્મં નામ. ગિહીનં ચેતિયવન્દનત્થાય બોધિવન્દનત્થાય સઙ્ઘનિમન્તનત્થાય ગમનં ગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠે ભિક્ખૂ દિસ્વા પચ્ચુગ્ગમનં પત્તપ્પટિગ્ગહણં આસનપઞ્ઞાપનં અનુગમનન્તિ એવમાદિકં મેત્તં કાયકમ્મં નામ. ભિક્ખૂનં મેત્તચિત્તેન આચારપઞ્ઞત્તિસિક્ખાપનં કમ્મટ્ઠાનકથનં ધમ્મદેસના તેપિટકમ્પિ બુદ્ધવચનં મેત્તં વચીકમ્મં નામ. ગિહીનં ‘‘ચેતિયવન્દનાય ગચ્છામ, બોધિવન્દનાય ગચ્છામ, ધમ્મસ્સવનં કરિસ્સામ, દીપમાલં પુપ્ફપૂજં કરિસ્સામ, તીણિ સુચરિતાનિ સમાદાય વત્તિસ્સામ, સલાકભત્તાદીનિ દસ્સામ, વસ્સાવાસિકં દસ્સામ, અજ્જ સઙ્ઘસ્સ ચત્તારો પચ્ચયે દસ્સામ, સઙ્ઘં નિમન્તેત્વા ખાદનીયાદીનિ સંવિદહથ, આસનાનિ પઞ્ઞપેથ, પાનીયં ઉપટ્ઠપેથ, સઙ્ઘં પચ્ચુગ્ગન્ત્વા આનેથ, પઞ્ઞત્તાસને નિસીદાપેથ, છન્દજાતા ઉસ્સાહજાતા વેય્યાવચ્ચં કરોથા’’તિઆદિકથનકાલે મેત્તં વચીકમ્મં નામ. ભિક્ખૂનં પાતોવ ઉટ્ઠાય સરીરપ્પટિજગ્ગનં કત્વા ચેતિયઙ્ગણં ગન્ત્વા વત્તાદીનિ કત્વા વિવિત્તસેનાસને નિસીદિત્વા ‘‘ઇમસ્મિં વિહારે ભિક્ખૂ સુખી હોન્તુ અવેરા અબ્યાપજ્જા’’તિ ચિન્તનં મેત્તં મનોકમ્મં નામ, ગિહીનં ‘‘અય્યા સુખી હોન્તુ અવેરા અબ્યાપજ્જા’’તિ ચિન્તનં મેત્તં મનોકમ્મં નામ.

તત્થ નવકાનં ચીવરકમ્માદીસુ સહાયભાવગમનં સમ્મુખા કાયકમ્મં નામ, થેરાનં પન પાદધોવનસિઞ્ચનબીજનદાનાદિભેદમ્પિ સબ્બં સામીચિકમ્મં સમ્મુખા કાયકમ્મં નામ, ઉભયેહિપિ દુન્નિક્ખિત્તાનં દારુભણ્ડાદીનં તેસુ અવઞ્ઞં અકત્વા અત્તના દુન્નિક્ખિત્તાનં વિય પટિસામનં પરમ્મુખા મેત્તં કાયકમ્મં નામ. ‘‘દેવત્થેરો તિસ્સત્થેરો’’તિ વુત્તં એવં પગ્ગય્હવચનં સમ્મુખા મેત્તં વચીકમ્મં નામ, વિહારે અસન્તં પન પટિપુચ્છન્તસ્સ ‘‘કુહિં અમ્હાકં દેવત્થેરો, કુહિં અમ્હાકં તિસ્સત્થેરો, કદા નુ ખો આગમિસ્સતી’’તિ એવં પિયવચનં પરમ્મુખા મેત્તં વચીકમ્મં નામ. મેત્તાસિનેહસિનિદ્ધાનિ પન નયનાનિ ઉમ્મીલેત્વા પસન્નેન મુખેન ઓલોકનં સમ્મુખા મેત્તં મનોકમ્મં નામ, ‘‘દેવત્થેરો તિસ્સત્થેરો અરોગો હોતુ અબ્યાપજ્જો’’તિ સમન્નાહરણં પરમ્મુખા મેત્તં મનોકમ્મં નામ. કામઞ્ચેત્થ મેત્તાસિનેહસિનિદ્ધાનં નયનાનં ઉમ્મીલનં, પસન્નેન મુખેન ઓલોકનઞ્ચ મેત્તં કાયકમ્મમેવ. યસ્સ પન ચિત્તસ્સ વસેન નયનાનં મેત્તાસિનેહસિનિદ્ધતા, મુખસ્સ ચ પસન્નતા, તં સન્ધાય વુત્તં ‘‘મેત્તં મનોકમ્મં નામા’’તિ. સમાધિસંવત્તનપ્પયોજનાનિ સમાધિસંવત્તનિકાનિ.

સમાનસીલતં ગતોતિ તેસુ તેસુ દિસાભાગેસુ વિહરન્તેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં સમાનસીલતં ગતો. યાયન્તિ યા અયં મય્હઞ્ચેવ તુમ્હાકઞ્ચ પચ્ચક્ખભૂતા. દિટ્ઠીતિ સમ્માદિટ્ઠિ. અરિયાતિ નિદ્દોસા. નિય્યાતીતિ વટ્ટદુક્ખતો નિસ્સરતિ નિગ્ગચ્છતિ. સયં નિય્યન્તીયેવ હિ તંસમઙ્ગિપુગ્ગલં વટ્ટદુક્ખતો નિય્યાપેતીતિ વુચ્ચતિ. યા સત્થુ અનુસિટ્ઠિ, તં કરોતીતિ તક્કરો, તસ્સ, યથાનુસિટ્ઠં પટિપજ્જકસ્સાતિ અત્થો. દુક્ખક્ખયાયાતિ સબ્બદુક્ખક્ખયત્થં. દિટ્ઠિસામઞ્ઞગતોતિ સમાનદિટ્ઠિભાવં ઉપગતો.

ફાસુવિહારસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.