૧-૪. આકઙ્ખસુત્તાદિવણ્ણના

૭૧-૭૪. તતિયસ્સ પઠમે સીલસ્સ અનવસેસસમાદાનેન અખણ્ડાદિભાવાપત્તિયા ચ પરિપુણ્ણસીલા. સમાદાનતો પટ્ઠાય અવિચ્છિન્દનતો સીલસમઙ્ગિનો. એત્તાવતા કિરાતિ (અ. નિ. ૨.૩૭) કિર-સદ્દો અરુચિસૂચનત્થો. તેનેત્થ આચરિયવાદસ્સ અત્તનો અરુચ્ચનભાવં દીપેતિ. સમ્પન્નસીલાતિ અનામટ્ઠવિસેસં સામઞ્ઞતો સીલસઙ્ખેપેન ગહિતં. તઞ્ચ ચતુબ્બિધન્તિ આચરિયત્થેરો ‘‘ચતુપારિસુદ્ધિસીલં ઉદ્દિસિત્વા’’તિ આહ. તત્થાતિ ચતુપારિસુદ્ધિસીલે. જેટ્ઠકસીલન્તિ (સં. નિ. ૫.૪૧૨) પધાનસીલં. ઉભયત્થાતિ ઉદ્દેસનિદ્દેસે. ઇધ નિદ્દેસે વિય ઉદ્દેસેપિ પાતિમોક્ખસંવરો ભગવતા વુત્તો ‘‘સમ્પન્નસીલા’’તિ વુત્તત્તાતિ અધિપ્પાયો. સીલગ્ગહણઞ્હિ પાળિયં પાતિમોક્ખસંવરવસેન આગતં. તેનાહ ‘‘પાતિમોક્ખસંવરોયેવા’’તિઆદિ. તત્થ અવધારણેન ઇતરેસં તિણ્ણં એકદેસેન પાતિમોક્ખન્તોગધતં દીપેતિ. તથા હિ અનોલોકિયોલોકને આજીવહેતુ છસિક્ખાપદવીતિક્કમે ગિલાનપચ્ચયસ્સ અપચ્ચવેક્ખિતપરિભોગે ચ આપત્તિ વિહિતાતિ. તીણીતિ ઇન્દ્રિયસંવરસીલાદીનિ. સીલન્તિ વુત્તટ્ઠાનં નામ અત્થીતિ સીલપરિયાયેન તેસં કત્થચિ સુત્તે ગહિતટ્ઠાનં નામ કિં અત્થિ યથા પાતિમોક્ખસંવરોતિ આચરિયસ્સ સમ્મુખત્તા અપ્પટિક્ખિપન્તોવ ઉપચારેન પુચ્છન્તો વિય વદતિ. તેનાહ ‘‘અનનુજાનન્તો’’તિ. છદ્વારરક્ખામત્તકમેવાતિ તસ્સ સલ્લહુકભાવમાહ ચિત્તાધિટ્ઠાનમત્તેન પટિપાકતિકભાવાપત્તિતો. ઇતરેસુપિ એસેવ નયો. પચ્ચયુપ્પત્તિમત્તકન્તિ ફલેન હેતું દસ્સેતિ. ઉપ્પાદનહેતુકા હિ પચ્ચયાનં ઉપ્પત્તિ. ઇદમત્થન્તિ ઇદં પયોજનં ઇમસ્સ પચ્ચયસ્સ પરિભુઞ્જનેતિ અધિપ્પાયો. નિપ્પરિયાયેનાતિ ઇમિના ઇન્દ્રિયસંવરાદીનિ તીણિ પધાનસ્સ સીલસ્સ પરિવારવસેન પવત્તિયા પરિયાયસીલાનિ નામાતિ દસ્સેતિ.

ઇદાનિ પાતિમોક્ખસંવરસ્સેવ પધાનભાવં બ્યતિરેકતો અન્વયતો ચ ઉપમાય વિભાવેતું ‘‘યસ્સા’’તિઆદિમાહ. તત્થ સોતિ પાતિમોક્ખસંવરો. સેસાનીતિ ઇન્દ્રિયસંવરાદીનિ. તસ્સે વાતિ ‘‘સમ્પન્નસીલા’’તિ એત્થ યં સીલં વુત્તં, તસ્સેવ. સમ્પન્નપાતિમોક્ખાતિ એત્થ પાતિમોક્ખગ્ગહણેન વેવચનં વત્વા તં વિત્થારેત્વા…પે… આદિમાહ. યથા અઞ્ઞત્થાપિ ‘‘ઇધ ભિક્ખુ સીલવા હોતી’’તિ પુગ્ગલાધિટ્ઠાનાય દેસનાય ઉદ્દિટ્ઠં સીલં ‘‘પાતિમોક્ખસંવરસંવુતો વિહરતી’’તિ (વિભ. ૫૦૮) નિદ્દિટ્ઠં. કસ્મા આરદ્ધન્તિ દેસનાય કારણપુચ્છા. સીલાનિસંસદસ્સનત્થન્તિ પયોજનનિદ્દેસો. ‘‘સીલાનિસંસદસ્સનત્થ’’ન્તિ હિ એત્થ બ્યતિરેકતો યં સીલાનિસંસસ્સ અદસ્સનં, તં ઇમિસ્સા દેસનાય કારણન્તિ કસ્મા આરદ્ધન્તિ? વેનેય્યાનં સીલાનિસંસસ્સ અદસ્સનતોતિ અત્થતો આપન્નો એવ હોતિ. તેનાહ ‘‘સચેપી’’તિઆદિ. સીલાનિસંસદસ્સનત્થન્તિ પન ઇમસ્સ અત્થં વિવરિતું ‘‘તેસ’’ન્તિઆદિ વુત્તં. આનિસંસોતિ ઉદયો. ‘‘સીલવા સીલસમ્પન્નો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતી’’તિઆદીસુ (દી. નિ. ૩.૩૧૬; અ. નિ. ૫.૨૧૩; મહાવ. ૨૮૫) પન વિપાકફલમ્પિ ‘‘આનિસંસો’’તિ વુત્તં. કો વિસેસોતિ કો ફલવિસેસો. કા વડ્ઢીતિ કો અબ્ભુદયો. વિજ્જમાનોપિ ગુણો યાથાવતો વિભાવિતો એવ અભિરુચિં ઉપ્પાદેતિ, ન અવિભાવિતો, તસ્મા એકન્તતો આનિસંસકિત્તનં ઇચ્છિતબ્બમેવાતિ દસ્સેતું ‘‘અપ્પેવ નામા’’તિઆદિમાહ.

પિયોતિ પિયાયિતબ્બો. પિયસ્સ નામ દસ્સનં એકન્તતો અભિનન્દિતબ્બં હોતીતિ આહ ‘‘પિયચક્ખૂહિ સમ્પસ્સિતબ્બો’’તિ. પીતિસમુટ્ઠાનપ્પસન્નસોમ્મરૂપપરિગ્ગહઞ્હિ ચક્ખુ ‘‘પિયચક્ખૂ’’તિ વુચ્ચતિ. તેસન્તિ સબ્રહ્મચારીનં. મનવડ્ઢનકોતિ પીતિમનસ્સ પરિબ્રૂહનતો ઉપરૂપરિ પીતિચિત્તસ્સેવ ઉપ્પાદનકો. ગરુટ્ઠાનિયોતિ ગરુકરણસ્સ ઠાનભૂતો. જાનં જાનાતીતિ ઞાણેન જાનિતબ્બં જાનાતિ. યથા વા અઞ્ઞે અજાનન્તાપિ જાનન્તા વિય પવત્તન્તિ, ન એવમયં, અયં પન જાનન્તો એવ જાનાતિ. પસ્સં પસ્સતીતિ દસ્સનભૂતેન પઞ્ઞાચક્ખુના પસ્સિતબ્બં પસ્સતિ, પસ્સન્તો એવ વા પસ્સતિ. એવં સમ્ભાવનીયોતિ એવં વિઞ્ઞુતાય પણ્ડિતભાવેન સમ્ભાવેતબ્બો. સીલેસ્વેવસ્સ પરિપૂરકારીતિ સીલેસુ પરિપૂરકારી એવ ભવેય્યાતિ. એવં ઉત્તરપદાવધારણં દટ્ઠબ્બં. એવઞ્હિ ઇમિના પદેન ઉપરિસિક્ખાદ્વયં અનિવત્તિતમેવ હોતિ. યથા પન સીલેસુ પરિપૂરકારી નામ હોતિ, તં ફલેન દસ્સેતું ‘‘અજ્ઝત્ત’’ન્તિઆદિ વુત્તં. વિપસ્સનાધિટ્ઠાનસમાધિસંવત્તનિકતાય હિ ઇધ સીલસ્સ પારિપૂરી, ન કેવલં અખણ્ડાદિભાવમત્તં. વુત્તઞ્હેતં ‘‘યાનિ ખો પન તાનિ અખણ્ડાનિ…પે… સમાધિસંવત્તનિકાની’’તિ. એવઞ્ચ કત્વા ઉપરિસિક્ખાદ્વયં સીલસ્સ સમ્ભારભાવેન ગહિતન્તિ સીલસ્સેવેત્થ પધાનગ્ગહણં સિદ્ધં હોતિ. સીલાનુરક્ખકા હિ ચિત્તેકગ્ગતાસઙ્ખારપરિગ્ગહા. અનૂનેનાતિ અખણ્ડાદિભાવેન, કસ્સચિ વા અહાપનેન ઉપપન્નેન. આકારેનાતિ કરણેન સમ્પાદનેન.

અજ્ઝત્તન્તિ વા અત્તનોતિ વા એકં એકત્થં, બ્યઞ્જનમેવ નાનં. ભુમ્મત્થે ચેતં, ‘‘સમથ’’ન્તિ ઉપયોગવચનં ‘‘અનૂ’’તિ ઇમિના ઉપસગ્ગેન યોગે સિદ્ધન્તિ આહ ‘‘અત્તનો ચિત્તસમથે યુત્તો’’તિ. તત્થ ચિત્તસમથેતિ ચિત્તસ્સ સમાધાને. યુત્તોતિ અવિયુત્તો પસુતો. યો સબ્બેન સબ્બં ઝાનભાવનાય અનનુયુત્તો, સો તં બહિ નીહરતિ નામ. યો આરભિત્વા અન્તરા સઙ્કોચં આપજ્જતિ, સો તં વિનાસેતિ નામ. યો પન ઈદિસો અહુત્વા ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, સો અનિરાકતજ્ઝાનોતિ દસ્સેન્તો ‘‘બહિ અનીહટજ્ઝાનો’’તિઆદિમાહ. નીહરણવિનાસત્થઞ્હિ ઇદં નિરાકરણં નામ. ‘‘થમ્ભં નિરંકત્વા નિવાતવુત્તી’’તિઆદીસુ (સુ. નિ. ૩૨૮) ચસ્સ પયોગો દટ્ઠબ્બો.

સત્તવિધાય અનુપસ્સનાયાતિ એત્થ અનિચ્ચાનુપસ્સના, દુક્ખાનુપસ્સના, અનત્તાનુપસ્સના, નિબ્બિદાનુપસ્સના, વિરાગાનુપસ્સના, નિરોધાનુપસ્સના, પટિનિસ્સગ્ગાનુપસ્સનાતિ ઇમા સત્તવિધા અનુપસ્સના. સુઞ્ઞાગારગતો ભિક્ખુ તત્થ લદ્ધકાયવિવેકતાય સમથવિપસ્સનાવસેન ચિત્તવિવેકં પરિબ્રૂહેન્તો યથાનુસિટ્ઠપટિપત્તિયા લોકં સાસનઞ્ચ અત્તનો વિસેસાધિગમટ્ઠાનભૂતં સુઞ્ઞાગારઞ્ચ ઉપસોભયમાનો ગુણવિસેસાધિટ્ઠાનભાવાપાદનેન વિઞ્ઞૂનં અત્થતો તં બ્રૂહેન્તો નામ હોતીતિ વુત્તં ‘‘બ્રૂહેતા સુઞ્ઞાગારાન’’ન્તિ. તેનાહ ‘‘એત્થ ચા’’તિઆદિ. એકભૂમકાદિપાસાદે કુરુમાનોપિ પન નેવ સુઞ્ઞાગારાનં બ્રૂહેતાતિ દટ્ઠબ્બો. સુઞ્ઞાગારગ્ગહણેન ચેત્થ અરઞ્ઞરુક્ખમૂલાદિ સબ્બં પધાનાનુયોગક્ખમં સેનાસનં ગહિતન્તિ દટ્ઠબ્બં.

એત્તાવતા યથા તણ્હાવિચરિતદેસના પઠમં તણ્હાવસેન આરદ્ધાપિ તણ્હાપદટ્ઠાનત્તા માનદિટ્ઠીનં માનદિટ્ઠિયો ઓસરિત્વા કમેન પપઞ્ચત્તયદેસના જાતા, એવમયં દેસના પઠમં અધિસીલસિક્ખાવસેન આરદ્ધાપિ સીલપદટ્ઠાનત્તા સમથવિપસ્સનાનં સમથવિપસ્સનાયો ઓસરિત્વા કમેન સિક્ખાત્તયદેસના જાતાતિ વેદિતબ્બા. એત્થ હિ ‘‘સીલેસ્વેવસ્સ પરિપૂરકારી’’તિ એત્તાવતા અધિસીલસિક્ખા વુત્તા, ‘‘અજ્ઝત્તં ચેતોસમથમનુયુત્તો અનિરાકતજ્ઝાનો’’તિ એત્તાવતા અધિચિત્તસિક્ખા, ‘‘વિપસ્સનાય સમન્નાગતો’’તિ એત્તાવતા અધિપઞ્ઞાસિક્ખા. ‘‘બ્રૂહેતા સુઞ્ઞાગારાન’’ન્તિ ઇમિના પન સમથવસેન સુઞ્ઞાગારવડ્ઢને અધિચિત્તસિક્ખા, વિપસ્સનાવસેન અધિપઞ્ઞાસિક્ખાતિ એવં દ્વેપિ સિક્ખા સઙ્ગહેત્વા વુત્તા. એત્થ ચ ‘‘અજ્ઝત્તં ચેતોસમથમનુયુત્તો અનિરાકતજ્ઝાનો’’તિ ઇમેહિ પદેહિ સીલાનુરક્ખિકા એવ ચિત્તેકગ્ગતા કથિતા, ‘‘વિપસ્સનાયા’’તિ ઇમિના પદેન સીલાનુરક્ખિકો સઙ્ખારપરિગ્ગહો.

કથં ચિત્તેકગ્ગતા સીલમનુરક્ખતિ? યસ્સ હિ ચિત્તેકગ્ગતા નત્થિ, સો બ્યાધિમ્હિ ઉપ્પન્ને વિહઞ્ઞતિ, સો બ્યાધિવિહતો વિક્ખિત્તચિત્તો સીલં વિનાસેત્વાપિ બ્યાધિવૂપસમં કત્તા હોતિ. યસ્સ પન ચિત્તેકગ્ગતા અત્થિ, સો તં બ્યાધિદુક્ખં વિક્ખમ્ભેત્વા સમાપત્તિં સમાપજ્જતિ, સમાપન્નક્ખણે દુક્ખં દૂરગતં હોતિ, બલવતરં સુખમુપ્પજ્જતિ. એવં ચિત્તેકગ્ગતા સીલમનુરક્ખતિ. કથં સઙ્ખારપરિગ્ગહો સીલમનુરક્ખતિ? યસ્સ હિ સઙ્ખારપરિગ્ગહો નત્થિ, તસ્સ ‘‘મમ રૂપં મમ વિઞ્ઞાણ’’ન્તિ અત્તભાવે બલવમમત્તં હોતિ, સો તથારૂપેસુ દુબ્ભિક્ખબ્યાધિભયાદીસુ સમ્પત્તેસુ સીલં નાસેત્વાપિ અત્તભાવં પોસેતા હોતિ. યસ્સ પન સઙ્ખારપરિગ્ગહો અત્થિ, તસ્સ અત્તભાવે બલવમમત્તં વા સિનેહો વા ન હોતિ, સો તથારૂપેસુ દુબ્ભિક્ખબ્યાધિભયાદીસુ સમ્પત્તેસુ સચેપિસ્સ અન્તાનિ બહિ નિક્ખમન્તિ, સચેપિ ઉસ્સુસ્સતિ વિસુસ્સતિ, ખણ્ડાખણ્ડિકો વા હોતિ સતધાપિ સહસ્સધાપિ, નેવ સીલં વિનાસેત્વા અત્તભાવં પોસેતા હોતિ. એવં સઙ્ખારપરિગ્ગહો સીલં અનુરક્ખતિ.

‘‘બ્રૂહેતા સુઞ્ઞાગારાન’’ન્તિ ઇમિના પન તસ્સેવ ઉભયસ્સ બ્રૂહના વડ્ઢના સાતચ્ચકિરિયા દસ્સિતા. એવં ભગવા યસ્મા ‘‘સબ્રહ્મચારીનં પિયો ચસ્સં…પે… ભાવનીયો ચા’’તિ ઇમે ચત્તારો ધમ્મે આકઙ્ખન્તેન નત્થઞ્ઞં કિઞ્ચિ કાતબ્બં, અઞ્ઞદત્થુ સીલાદિગુણસમન્નાગતેનેવ ભવિતબ્બં. ઈદિસો હિ સબ્રહ્મચારીનં પિયો હોતિ મનાપો ગરુ ભાવનીયો. વુત્તમ્પિ હેતં –

‘‘સીલદસ્સનસમ્પન્નં, ધમ્મટ્ઠં સચ્ચવેદિનં;

અત્તનો કમ્મ કુબ્બાનં, તં જનો કુરુતે પિય’’ન્તિ. (ધ. પ. ૨૧૭);

તસ્મા ‘‘આકઙ્ખેય્ય ચે, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સબ્રહ્મચારીનં પિયો ચસ્સં…પે… સીલેસ્વેવસ્સ પરિપૂરકારી…પે… સુઞ્ઞાગારાન’’ન્તિ વત્વા ઇદાનિ યસ્મા પચ્ચયલાભાદિં પત્થયન્તેનપિ ઇદમેવ કરણીયં, ન અઞ્ઞં કિઞ્ચિ, તસ્મા ‘‘આકઙ્ખેય્ય ચે, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ લાભી અસ્સ’’ન્તિઆદિમાહ. લાભી અસ્સન્તિ લાભાસાય સંવરસીલપરિપૂરણં પાળિયં આગતં. કિમીદિસં ભગવા અનુજાનાતીતિ? ન ભગવા સભાવેન ઈદિસં અનુજાનાતિ, મહાકારુણિકતાય પન પુગ્ગલજ્ઝાસયેન એવં વુત્તન્તિ દસ્સેન્તો ‘‘ન ભગવા’’તિઆદિમાહ. તત્થ ઘાસેસનં છિન્નકથો, ન વાચં પયુત્તં ભણેતિ છિન્નકથો મૂગો વિય હુત્વા ઓભાસપરિકથાનિમિત્તવિઞ્ઞત્તિપયુત્તં ઘાસેસનં વાચં ન ભણે, ન કથેય્યાતિ અત્થો. પુગ્ગલજ્ઝાસયવસેનાતિ સઙ્ખેપતો વુત્તમત્થં વિવરન્તો ‘‘યેસં હી’’તિઆદિમાહ. રસો સભાવભૂતો આનિસંસો રસાનિસંસો.

પચ્ચયદાનકારાતિ ચીવરાદિપચ્ચયદાનવસેન પવત્તકારા. મહપ્ફલા મહાનિસંસાતિ ઉભયમેતં અત્થતો એકં, બ્યઞ્જનમેવ નાનં. ‘‘પઞ્ચિમે, ગહપતયો, આનિસંસા’’તિઆદીસુ (મહાવ. ૨૮૫) હિ આનિસંસસદ્દો ફલપરિયાયોપિ હોતિ. મહન્તં વા લોકિયસુખં ફલન્તિ પસવન્તીતિ મહપ્ફલા, મહતો લોકુત્તરસુખસ્સ પચ્ચયા હોન્તીતિ મહાનિસંસા. તેનાહ ‘‘લોકિયસુખેન ફલભૂતેના’’તિઆદિ.

પેચ્ચભવં ગતાતિ પેતૂપપત્તિવસેન નિબ્બત્તિં ઉપગતા. તે પન યસ્મા ઇધ કતકાલકિરિયા કાલેન કતજીવિતુપચ્છેદા હોન્તિ, તસ્મા વુત્તં ‘‘કાલકતા’’તિ. સસ્સુસસુરા ચ તપ્પક્ખિકા ચ સસ્સુસસુરપક્ખિકા. તે ઞાતિયોનિસમ્બન્ધેન આવાહવિવાહસમ્બન્ધવસેન સમ્બદ્ધા ઞાતી. સાલોહિતાતિ યોનિસમ્બન્ધવસેન. એકલોહિતબદ્ધાતિ એકેન સમાનેન લોહિતસમ્બન્ધેન સમ્બદ્ધા. પસન્નચિત્તોતિ પસન્નચિત્તકો. કાલકતો પિતા વા માતા વા પેતયોનિયં ઉપ્પન્નોતિ અધિકારતો વિઞ્ઞાયતીતિ વુત્તં. મહાનિસંસમેવ હોતીતિ તસ્સ તથાસીલસમ્પન્નત્તાતિ અધિપ્પાયો.

અજ્ઝોત્થરિતાતિ મદ્દિતા. ન ચ મં અરતિ સહેય્યાતિ મં ચ અરતિ ન અભિભવેય્ય ન મદ્દેય્ય ન અજ્ઝોત્થરેય્ય. ઉપ્પન્નન્તિ જાતં નિબ્બત્તં. સીલાદિગુણયુત્તો હિ અરતિઞ્ચ રતિઞ્ચ સહતિ અજ્ઝોત્થરતિ, મદ્દિત્વા તિટ્ઠતિ, તસ્મા ઈદિસમત્તાનં ઇચ્છન્તેનપિ સીલાદિગુણયુત્તેનેવ ભવિતબ્બન્તિ દસ્સેતિ. ચિત્તુત્રાસો ભાયતીતિ ભયં, આરમ્મણં ભાયતિ એતસ્માતિ ભયં. તં દુવિધમ્પિ ભયં ભેરવઞ્ચ સહતિ અભિભવતીતિ ભયભેરવસહો. સીલાદિગુણયુત્તો હિ ભયભેરવં સહતિ અજ્ઝોત્થરતિ, મદ્દિત્વા તિટ્ઠતિ અરિયકોટિયવાસી મહાદત્તત્થેરો વિય.

થેરો કિર મગ્ગં પટિપન્નો અઞ્ઞતરં પાસાદિકં અરઞ્ઞં દિસ્વા ‘‘ઇધેવજ્જ સમણધમ્મં કત્વા ગમિસ્સામી’’તિ મગ્ગા ઓક્કમ્મ અઞ્ઞતરસ્મિં રુક્ખમૂલે સઙ્ઘાટિં પઞ્ઞપેત્વા પલ્લઙ્કં આભુજિત્વા નિસીદિ. રુક્ખદેવતાય દારકા થેરસ્સ સીલતેજેન સકભાવેન સણ્ઠાતું અસક્કોન્તા વિસ્સરમકંસુ. દેવતાપિ સકલરુક્ખં ચાલેસિ. થેરો અચલોવ નિસીદિ. સા દેવતા ધૂમાયિ પજ્જલિ. નેવ સક્ખિ થેરં ચાલેતું. તતો ઉપાસકવણ્ણેનાગન્ત્વા વન્દિત્વા અટ્ઠાસિ. ‘‘કો એસો’’તિ વુત્તા ‘‘અહં, ભન્તે, તસ્મિં રુક્ખે અધિવત્થા દેવતા’’તિ અવોચ. ત્વં એતે વિકારે અકાસીતિ. આમ, ભન્તેતિ. ‘‘કસ્મા’’તિ ચ વુત્તા આહ ‘‘તુમ્હાકં, ભન્તે, સીલતેજેન દારકા સકભાવેન સણ્ઠાતું અસક્કોન્તા વિસ્સરમકંસુ, સાહં તુમ્હે પલાપેતું એવમકાસિ’’ન્તિ. થેરો આહ ‘‘અથ કસ્મા ‘ઇધ, ભન્તે, મા વસથ, મય્હં અફાસુક’ન્તિ પટિકચ્ચેવ નાવચાસિ, ઇદાનિ પન મા મં કિઞ્ચિ અવચ, ‘અરિયકોટિયમહાદત્તો અમનુસ્સભયેન ગતો’તિ વચનતો લજ્જામિ, તેનાહં ઇધેવ વસિસ્સં, ત્વં પન અજ્જેકદિવસં યત્થ કત્થચિ વસાહી’’તિ. એવં સીલાદિગુણયુત્તો ભયભેરવસહો હોતિ, તસ્મા ઈદિસમત્તાનં ઇચ્છન્તેનપિ સીલાદિગુણયુત્તેનેવ ભવિતબ્બન્તિ દસ્સેતિ. દુતિયાદીનિ ઉત્તાનત્થાનિ.

આકઙ્ખસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.