૯-૧૦. પઠમકથાવત્થુસુત્તાદિવણ્ણના

૬૯-૭૦. નવમે (દી. નિ. ટી. ૧.૧૭; દી. નિ. અભિ. ટી. ૧.૧૭; સં. નિ. ટી. ૨.૫.૧૦૮૦) દુગ્ગતિતો સંસારતો ચ નિય્યાતિ એતેનાતિ નિય્યાનં, સગ્ગમગ્ગો, મોક્ખમગ્ગો ચ. તં નિય્યાનં અરહતિ, નિય્યાને વા નિયુત્તા, નિય્યાનં વા ફલભૂતં એતિસ્સા અત્થીતિ નિય્યાનિકા. વચીદુચ્ચરિતસંકિલેસતો નિય્યાતીતિ વા ઈકારસ્સ રસ્સત્તં, યકારસ્સ ચ કકારં કત્વા નિય્યાનિકા, ચેતનાય સદ્ધિં સમ્ફપ્પલાપા વેરમણિ. તપ્પટિપક્ખતો અનિય્યાનિકા, તસ્સા ભાવો અનિય્યાનિકત્તં, તસ્મા અનિય્યાનિકત્તા. તિરચ્છાનભૂતન્તિ તિરોકરણભૂતં. ગેહસ્સિતકથાતિ ગેહપ્પટિસંયુત્તા. કમ્મટ્ઠાનભાવેતિ અનિચ્ચતાપટિસંયુત્તચતુસચ્ચકમ્મટ્ઠાનભાવે.

સહ અત્થેનાતિ સાત્થકં, હિતપ્પટિસંયુત્તન્તિ અત્થો. ‘‘સુરાકથા’’તિપિ પાઠોતિ આહ ‘‘સુરાકથન્તિ પાળિયં પના’’તિ. સા પનેસા કથા ‘‘એવરૂપા નવસુરા પીતા રતિજનની હોતી’’તિ અસ્સાદવસેન ન વટ્ટતિ, આદીનવવસેન પન ‘‘ઉમ્મત્તકસંવત્તનિકા’’તિઆદિના નયેન વટ્ટતિ. તેનાહ ‘‘અનેકવિધં…પે… આદીનવવસેન વટ્ટતી’’તિ. વિસિખાતિ ઘરસન્નિવેસો. વિસિખાગહણેન ચ તન્નિવાસિનો ગહિતા ‘‘ગામો આગતો’’તિઆદીસુ વિય. તેનેવાહ ‘‘સૂરા સમત્થા’’તિ ચ ‘‘સદ્ધા પસન્ના’’તિ ચ. કુમ્ભટ્ઠાનપ્પદેસેન કુમ્ભદાસિયો વુત્તાતિ આહ ‘‘કુમ્ભદાસિકથા વા’’તિ.

રાજકથાદિપુરિમકથાય, લોકક્ખાયિકાદિપચ્છિમકથાય વા વિનિમુત્તા પુરિમપચ્છિમકથા વિમુત્તા. ઉપ્પત્તિઠિતિસંહારાદિવસેન લોકં અક્ખાયતીતિ લોકક્ખાયિકા. અસુકેન નામાતિ પજાપતિના બ્રહ્મુના, ઇસ્સરેન વા. વિતણ્ડસલ્લાપકથાતિ ‘‘અટ્ઠીનં સેતત્તા સેતોતિ ન વત્તબ્બો, પત્તાનં કાળત્તા કાળોતિ પન વત્તબ્બો’’તિ એવમાદિકા. આદિ-સદ્દેન ‘‘સેલપુપ્ફલકાનિ વિય જીવિદાવિરપારયત્તિવિસાલા નત્થિ, યં યો કોચિ તિરિયામાના કતત્તા’’તિ એવમાદીનં સઙ્ગહો દટ્ઠબ્બો. સાગરદેવેનાતિ સાગરપુત્તરાજૂહિ. ખતોતિ એતં એકવચનં તેહિ પચ્ચેકં ખતત્તા ‘‘સાગરદેવેન ખતત્તા’’તિ વુત્તં. સહમુદ્દા સમુદ્દોતિ વુત્તો. ભવતિ વદ્ધતિ એતેનાતિ ભવો. ભવાભવા હોન્તીતિ ઇતિભવાભવકથા. એત્થ ચ ભવોતિ સસ્સતં, અભવોતિ ઉચ્છેદં. ભવોતિ વુદ્ધિ, અભવોતિ હાનિ. ભવોતિ કામસુખં, અભવોતિ અત્તકિલમથોતિ ઇતિ ઇમાય છબ્બિધાય ઇતિભવાભવકથાય સદ્ધિં બાત્તિંસ તિરચ્છાનકથા નામ હોન્તિ. અથ વા પાળિયં સરૂપતો અનાગતાપિ અરઞ્ઞપબ્બતનદીદીપકથા ઇતિસદ્દેન સઙ્ગણ્હિત્વા બાત્તિંસ તિરચ્છાનકથા વુત્તા. દસમે નત્થિ વત્તબ્બં.

પઠમકથાવત્થુસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

યમકવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.