૬-૮. કોકનુદસુત્તાદિવણ્ણના
૯૬-૯૮. છટ્ઠે ખન્ધાપિ દિટ્ઠિટ્ઠાનં આરમ્મણટ્ઠેન ‘‘રૂપં અત્તતો સમનુપસ્સતી’’તિઆદિવચનતો. અવિજ્જાપિ દિટ્ઠિટ્ઠાનં ઉપનિસ્સયાદિભાવેન પવત્તનતો. યથાહ ‘‘અસ્સુતવા, ભિક્ખવે, પુથુજ્જનો અરિયાનં અદસ્સાવી અરિયધમ્મસ્સ અકોવિદો’’તિઆદિ (ધ. સ. ૧૦૦૭). ફસ્સોપિ દિટ્ઠિટ્ઠાનં. યથા ચાહ ‘‘તદપિ ફસ્સપચ્ચયા (દી. નિ. ૧.૧૧૮-૧૩૦) ફુસ્સ ફુસ્સ પટિસંવેદિયન્તી’’તિ (દી. નિ. ૧.૧૪૪) ચ. સઞ્ઞાપિ દિટ્ઠિટ્ઠાનં. વુત્તઞ્હેતં ‘‘સઞ્ઞાનિદાના હિ પપઞ્ચસઙ્ખા (સુ. નિ. ૮૮૦; મહાનિ. ૧૦૯), પથવિતો સઞ્ઞત્વા’’તિ (મ. નિ. ૧.૨) ચ આદિ. વિતક્કોપિ દિટ્ઠિટ્ઠાનં. વુત્તમ્પિ ચેતં ‘‘તક્કઞ્ચ દિટ્ઠીસુ પકપ્પયિત્વા, સચ્ચં મુસાતિ દ્વયધમ્મમાહૂ’’તિ (સુ. નિ. ૮૯૨; મહાનિ. ૧૨૧), ‘‘તક્કી હોતિ વીમંસી’’તિ (દી. નિ. ૧.૩૪) ચ આદિ. અયોનિસોમનસિકારોપિ દિટ્ઠિટ્ઠાનં. તેનાહ ભગવા – ‘‘તસ્સેવં અયોનિસો મનસિકરોતો છન્નં દિટ્ઠીનં અઞ્ઞતરા દિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ, અત્થિ મે અત્તાતિ તસ્સ સચ્ચતો થેતતો દિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતી’’તિઆદિ (મ. નિ. ૧.૧૯).
યા દિટ્ઠીતિ ઇદાનિ વુચ્ચમાનાનં અટ્ઠારસન્નં પદાનં સાધારણં મૂલપદં. દિટ્ઠિયેવ દિટ્ઠિગતં ગૂથગતં વિય, દિટ્ઠીસુ વા ગતં ઇદં દસ્સનં દ્વાસટ્ઠિદિટ્ઠીસુ અન્તોગધત્તાતિપિ દિટ્ઠિગતં, દિટ્ઠિયા વા ગતં દિટ્ઠિગતં. ઇદઞ્હિ ‘‘અત્થિ મે અત્તા’’તિઆદિ દિટ્ઠિયા ગમનમત્તમેવ, નત્થેત્થ અત્તા વા નિચ્ચો વા કોચીતિ વુત્તં હોતિ. સા ચાયં દિટ્ઠિ દુન્નિગ્ગમનટ્ઠેન ગહનં. દુરતિક્કમટ્ઠેન સપ્પટિભયટ્ઠેન ચ કન્તારો દુબ્ભિક્ખકન્તારવાળકન્તારાદયો વિય. સમ્માદિટ્ઠિયા વિનિવિજ્ઝનટ્ઠેન, વિલોમનટ્ઠેન વા વિસૂકં. કદાચિ સસ્સતસ્સ, કદાચિ ઉચ્છેદસ્સ વા ગહણતો વિરૂપં ફન્દિતન્તિ વિપ્ફન્દિતં. બન્ધનટ્ઠેન સંયોજનં. દિટ્ઠિયેવ અન્તો તુદનટ્ઠેન દુન્નીહરણીયટ્ઠેન ચ સલ્લન્તિ દિટ્ઠિસલ્લં. દિટ્ઠિયેવ પીળાકરણટ્ઠેન સમ્બાધોતિ દિટ્ઠિસમ્બાધો. દિટ્ઠિયેવ મોક્ખાવરણટ્ઠેન પલિબોધોતિ દિટ્ઠિપલિબોધો. દિટ્ઠિયેવ દુમ્મોચનીયટ્ઠેન બન્ધનન્તિ દિટ્ઠિબન્ધનં. દિટ્ઠિયેવ દુરુત્તરણટ્ઠેન પપાતોતિ દિટ્ઠિપપાતો. દિટ્ઠિયેવ થામગતટ્ઠેન અનુસયોતિ દિટ્ઠાનુસયો. દિટ્ઠિયેવ અત્તાનં સન્તાપેતીતિ દિટ્ઠિસન્તાપો. દિટ્ઠિયેવ અત્તાનં અનુદહતીતિ દિટ્ઠિપરિળાહો. દિટ્ઠિયેવ કિલેસકાયં ગન્થેતીતિ દિટ્ઠિગન્થો. દિટ્ઠિયેવ ભુસં આદિયતીતિ દિટ્ઠુપાદાનં. દિટ્ઠિયેવ ‘‘સચ્ચ’’ન્તિઆદિવસેન અભિનિવિસતીતિ દિટ્ઠાભિનિવેસો. દિટ્ઠિયેવ ‘‘ઇદં પર’’ન્તિ આમસતિ, પરતો વા આમસતીતિ દિટ્ઠિપરામાસો, સમુટ્ઠાતિ એતેનાતિ સમુટ્ઠાનં, કારણં. સમુટ્ઠાનસ્સ ભાવો સમુટ્ઠાનટ્ઠો, તેન સમુટ્ઠાનટ્ઠેન, કારણભાવેનાતિ અત્થો. સત્તમટ્ઠમેસુ નત્થિ વત્તબ્બં.
કોકનુદસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.