૪. ચતુત્થો પરિચ્છેદો

પકિણ્ણકવિભાગો

૨૧૧. ઇતો પરં કિચ્ચતો ચ, દ્વારાલમ્બણવત્થુતો;

ભૂમિપુગ્ગલતો ઠાના, જનકા ચ યથારહં.

૨૧૨. સઙ્ગહો ચ પવત્તિ ચ, પટિસન્ધિપવત્તિસુ;

ચિત્તુપ્પાદવસેનેવ, સંખિપિત્વાન નિય્યતે.

૨૧૩. રૂપારૂપમહાપાકા, મુપેક્ખાતીરણદ્વયં;

ચુતિસન્ધિભવઙ્ગાનિ, ચિત્તાનેકૂનવીસતિ.

૨૧૪. આવજ્જનં તુ યુગળં, દસ્સનં સવનં તથા;

ઘાયનં સાયનઞ્ચેવ, ફુસનં સમ્પટિચ્છનં.

૨૧૫. તીણિ તીરણચિત્તાનિ, એકં વોટ્ઠબ્બનં મતં;

પઞ્ચદ્વારે મનોદ્વારે, તદાવજ્જનનામકં.

૨૧૬. પઞ્ચપઞ્ઞાસ જવનકિચ્ચાનીતિ વિનિદ્દિસે;

ક્રિયા ચાવજ્જનં હિત્વા, કુસલાકુસલપ્ફલં.

૨૧૭. તદાલમ્બણચિત્તાનિ, ભવન્તેકાદસેવ હિ;

મહાવિપાકચિત્તાનિ, અટ્ઠ સન્તીરણત્તયં.

૨૧૮. પઞ્ચકિચ્ચન્તિ ભાસન્તિ, ઉપેક્ખાતીરણદ્વયં;

ચતુકિચ્ચા મહાપાકા, તિકકિચ્ચા મહગ્ગતા.

૨૧૯. દુકિચ્ચમિતિ વોટ્ઠબ્બં, સુખતીરણમીરિતં;

પઞ્ચવિઞ્ઞાણજવનમનોધાતુત્તિકં પન.

૨૨૦. એકકિચ્ચાતિ ભાસન્તિ, અટ્ઠસટ્ઠિ વિભાવિનો;

ઇચ્ચેવં કિચ્ચભેદેન, ચિત્તુપ્પાદા વવત્થિતા.

૨૨૧. ચક્ખુસોતઘાનજિવ્હા-કાયધાતુ યથાક્કમં;

પઞ્ચદ્વારા ભવઙ્ગં તુ, મનોદ્વારં પવુચ્ચતિ.

૨૨૨. ઘાનાદયો તયો રૂપે, પઞ્ચ ચક્ખાદયો તથા;

અરૂપે નત્થુભયત્થ, તદાલમ્બણમાનસં.

૨૨૩. છ દ્વારા વીથિચિત્તાનિ, સત્ત કામીસુ રૂપિસુ;

દ્વારત્તયં છ ચિત્તાનિ, મનોદ્વારમરૂપિસુ.

૨૨૪. પટિસન્ધાદિભૂતા હિ, અવસાને ચુતિટ્ઠિતા;

મજ્ઝે ભવઙ્ગં છેત્વાન, પચ્ચેકં વીથિ જાયતિ.

૨૨૫. રૂપાદારમ્મણે ચક્ખુ-પસાદાદિમ્હિ ઘટ્ટિતે;

આવજ્જનાદયો હોન્તિ, ભવઙ્ગદ્વિચલા પરં.

૨૨૬. પરિણામે ભવઙ્ગસ્સ, આલમ્બે ગહણારહે;

તથા વીથિ મનોદ્વારે, યથાસમ્ભવતો ભવે.

૨૨૭. આવજ્જા પઞ્ચવિઞ્ઞાણં, સમ્પટિચ્છનતીરણં;

વોટ્ઠબ્બકામજવનં, તદાલમ્બણમાનસં.

૨૨૮. સત્તેવં વીથિચિત્તાનિ, ચિત્તુપ્પાદા ચતુદ્દસ;

ચતુપઞ્ઞાસ વિત્થારા, પઞ્ચદ્વારે યથારહં.

૨૨૯. ઉપ્પાદટ્ઠિતિભઙ્ગાનં, વસા ચિત્તક્ખણં તયં;

રૂપાનં ઠિતિ એકૂન-પઞ્ઞાસઞ્ચ દુકે દુકં.

૨૩૦. પરિત્તેતિપરિત્તે ચ, મહન્તેતિમહન્તકે;

વોટ્ઠબ્બમોઘજવનં, તદાલમ્બન્તિ તં કમા.

૨૩૧. આવજ્જનઞ્ચ જવનં, મનોદ્વારે તુ ગોચરે;

વિભૂતે તુ તદાલમ્બં, વિત્થારા સત્તસટ્ઠિ તે.

૨૩૨. કામે જવનસત્તાલ-મ્બણાનં નિયમે સતિ;

વિભૂતેતિમહન્તે ચ, તદાલમ્બણમીરિતં.

૨૩૩. પઞ્ચદ્વારે મનોધાતુ, પચ્ચેકમ્હિ યથાક્કમં;

પઞ્ચવિઞ્ઞાણયુગળં, પચ્ચેકં તુ પકાસિતં.

૨૩૪. મનોદ્વારે તુ જવનં, મહગ્ગતમનુત્તરં;

સુખતીરણવોટ્ઠબ્બં, પરિત્તજવનં છસુ.

૨૩૫. મહાવિપાકચિત્તાનિ, ઉપેક્ખાતીરણદ્વયં;

છસુ દ્વારેસુ જાયન્તિ, વીથિમુત્તાનિ ચેકદા.

૨૩૬. સત્તતિ વીથિચિત્તાનિ, વિપાકા તુ મહગ્ગતા;

નવ વીથિવિમુત્તા ચ, દુવિધાપિ દસીરિતા.

૨૩૭. ઇચ્ચેવં દ્વારભેદેન, વિભાવેત્વા તતો પરં;

ઞેય્યા ગોચરભેદેન, ચિત્તુપ્પાદા યથારહં.

૨૩૮. રૂપસદ્દગન્ધરસફોટ્ઠબ્બા પઞ્ચ ગોચરા;

સેસઞ્ચ રૂપપઞ્ઞત્તિનામઞ્ચ ધમ્મગોચરં.

૨૩૯. પઞ્ચદ્વારે વત્તમાનં, પઞ્ચાલમ્બં યથાક્કમં;

છાલમ્બણં મનોદ્વારે, અતીતાનાગતમ્પિ ચ.

૨૪૦. પઞ્ઞત્તાતીતવત્તન્તં, છદ્વારગ્ગહિતં પન;

છળારમ્મણસઙ્ખાતં, યેભુય્યેન ભવન્તરે.

૨૪૧. નિમિત્તગતિકમ્માનં, કમ્મમેવાથ ગોચરં;

પટિસન્ધિભવઙ્ગાનં, ચુતિયાવ યથારહં.

૨૪૨. પઞ્ચાલમ્બે મનોધાતુ, પચ્ચેકમ્હિ યથાક્કમં;

પઞ્ચવિઞ્ઞાણયુગળં, પચ્ચેકં તુ પકાસિતં.

૨૪૩. કામપાકાનિ સેસાનિ, હસનઞ્ચ પરિત્તકે;

ઞાણહીનાનિપુઞ્ઞાનિ, જવનાનિ અનિમ્મલે.

૨૪૪. તિહેતુકામપુઞ્ઞાનિ, પુઞ્ઞાભિઞ્ઞા ચ લોકિયા;

સબ્બાલમ્બે પવત્તન્તિ, અગ્ગમગ્ગફલં વિના.

૨૪૫. ક્રિયાભિઞ્ઞા ચ વોટ્ઠબ્બં, ક્રિયા કામે તિહેતુકા;

સબ્બાલમ્બે પવત્તન્તિ, નિબ્બાને નિમ્મલા સિયું.

૨૪૬. દુતિયઞ્ચ ચતુત્થઞ્ચ, આરુપ્પેસુ મહગ્ગતે;

મહગ્ગતઞ્ઞે વોહારે, અયમાલમ્બણે નયો.

૨૪૭. ચક્ખુસોતઘાનજિવ્હા-કાયહદયવત્થુના;

કામલોકે છવત્થૂનિ, નિસ્સિતા સત્ત ધાતુયો.

૨૪૮. પઞ્ચવિઞ્ઞાણધાતૂ ચ, તાસં પુબ્બાપરત્તયં;

મનોધાતુ તતો સેસા, મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ચ.

૨૪૯. ચતસ્સો ધાતુયો રૂપે, તીણિ વત્થૂનિ નિસ્સિતા;

અરૂપે તુ અનિસ્સાય, ધાત્વેકાવ પવત્તતિ.

૨૫૦. પઞ્ચપ્પસાદે નિસ્સાય, પચ્ચેકં તુ યથાક્કમં;

પઞ્ચવિઞ્ઞાણયુગળં, ભવતીતિ પકાસિતં.

૨૫૧. કામપાકાનિ સેસાનિ, મગ્ગાવજ્જનમાદિતો;

હસનં પટિઘારૂપા-વચરં વત્થુનિસ્સિતં.

૨૫૨. દ્વેચત્તાલીસ નિસ્સાય, અનિસ્સાય ચ જાયરે;

અનિસ્સાય વિપાકાનિ, આરુપ્પેતિ સમીરિતં.

૨૫૩. ઇચ્ચેવં વત્થુભેદેન, ચિત્તુપ્પાદા પકાસિતા;

તતો પરં વિભાવેય્ય, ભૂમિભેદેન પણ્ડિતો.

૨૫૪. નિરયે પેતલોકે ચ, તિરચ્છાનાસુરે તથા;

પાપકમ્મોપપજ્જન્તિ, પાપપાકાય સન્ધિયા.

૨૫૫. ભૂમિસ્સિતેસુ દેવેસુ, મનુસ્સેસુપિ હીનકા;

અહેતુકાય જાયન્તિ, પુઞ્ઞપાકાય સન્ધિયા.

૨૫૬. ચાતુમહારાજિકા ચ, તાવતિંસા ચ યામકા;

તુસિતા ચેવ નિમ્માનરતિનો વસવત્તિનો.

૨૫૭. ઇચ્ચેવં છસુ દેવેસુ, મનુસ્સેસુ ચ જાયરે;

મહાવિપાકસન્ધીહિ, કામપુઞ્ઞકતા જના.

૨૫૮. બ્રહ્માનં પારિસજ્જા ચ, તથા બ્રહ્મપુરોહિતા;

મહાબ્રહ્મા ચ જાયન્તિ, પઠમજ્ઝાનસન્ધિયા.

૨૫૯. પરિત્તા અપ્પમાણાભા, જાયન્તાભસ્સરા તથા;

દુતિયજ્ઝાનપાકાય, તતિયાય ચ સન્ધિયા.

૨૬૦. પરિત્તસુભપ્પમાણસુભા ચ સુભકિણ્હકા;

ચતુત્થાય તુ જાયન્તિ, તતિયજ્ઝાનભૂમિકા.

૨૬૧. વેહપ્ફલા અસઞ્ઞી ચ, સુદ્ધાવાસાતિ સત્તસુ;

પઞ્ચમાય ચ જાયન્તિ, અસઞ્ઞીચિત્તવજ્જિતા.

૨૬૨. અવિહા ચ અતપ્પા ચ, સુદસ્સા ચ સુદસ્સિનો;

અકનિટ્ઠાતિ પઞ્ચેતે, સુદ્ધાવાસા પકાસિતા.

૨૬૩. આકાસાનઞ્ચાયતનપાકાદીહિ યથાક્કમં;

આકાસાનઞ્ચાયતનભૂમિકાદીસુ જાયરે.

૨૬૪. ચુતિસન્ધિભવઙ્ગાનં, વસા પાકા મહગ્ગતા;

કામે સહેતુકા પાકા, તદાલમ્બણતોપિ ચ.

૨૬૫. યથાવુત્તનિયામેન, ભૂમીસ્વેકાવ જાયરે;

ચિત્તુપ્પાદેસુ સબ્બત્થ, ન ત્વેવાસઞ્ઞિનો મતા.

૨૬૬. ઘાનજિવ્હાકાયધાતુ-નિસ્સિતં માનસં તથા;

પટિઘદ્વયમિચ્ચેવમટ્ઠ હોન્તેવ કામિસુ.

૨૬૭. ચક્ખુસોતઞ્ચ વિઞ્ઞાણં, મનોધાતુ ચ તીરણં;

કામરૂપેસુ જાયન્તિ, યથાસમ્ભવતો દસ.

૨૬૮. વોટ્ઠબ્બકામપુઞ્ઞાનિ, વિપ્પયુત્તાનિ દિટ્ઠિયા;

ઉદ્ધચ્ચસહિતઞ્ચેતિ, સબ્બત્થેતાનિ ચુદ્દસ.

૨૬૯. કઙ્ખિતં દિટ્ઠિયુત્તાનિ, સુદ્ધાવાસવિવજ્જિતે;

સિતઞ્ચ રૂપજવન-મારુપ્પાપાયવજ્જિતે.

૨૭૦. કામક્રિયા સહેતૂ ચ, ઉદ્ધં લોકુત્તરત્તયં;

ચતુત્થારુપ્પજવનં, સબ્બત્થાપાયવજ્જિતે.

૨૭૧. સેસમારુપ્પજવનં, હિત્વાપાયં યથાક્કમં;

ઉદ્ધમારુપ્પભૂમિઞ્ચ, જાયતીતિ વિભાવયે.

૨૭૨. સોતાપત્તિફલાદીનિ, ચત્તારાનુત્તરાનિ તુ;

સુદ્ધાવાસમપાયઞ્ચ, હિત્વા સબ્બત્થ જાયરે.

૨૭૩. સુદ્ધાવાસમપાયઞ્ચ, હિત્વારૂપઞ્ચ સબ્બથા;

પઠમાનુત્તરો મગ્ગો, સેસટ્ઠાનેસુ જાયતિ.

૨૭૪. સત્તતિંસ અપાયેસુ, કામેસીતિ પકાસિતા;

પઞ્ચપઞ્ઞાસ સુદ્ધેસુ, રૂપેસ્વેકૂનસત્તતિ.

૨૭૫. છચત્તાલીસ આરુપ્પે, ઉપ્પજ્જન્તિ યથારહં;

ઇચ્ચેવં ભૂમિભેદેન, ચિત્તુપ્પાદા પકાસિતા.

૨૭૬. તિહેતુસત્તે સબ્બાનિ, દ્વિહેતુકાહેતુકે પન;

પરિત્તાનિ વિવજ્જેત્વા, ઞાણપાકક્રિયાજવે.

૨૭૭. પુથુજ્જનાનં સમ્ભોન્તિ, દિટ્ઠિયુત્તઞ્ચ કઙ્ખિતં;

સોતાપન્નાદિતિણ્ણમ્પિ, ફલં હોતિ યથાસકં.

૨૭૮. વીતરાગસ્સ જવનં, ક્રિયા ચન્તિમનુત્તરં;

પુથુજ્જનાદિતિણ્ણમ્પિ, પટિઘં સમુદીરિતં.

૨૭૯. જવા પુથુજ્જનાદીનં, ચતુન્નં સેસ સાસવા;

સાસવાવજ્જપાકાનિ, પઞ્ચન્નમપિ દીપયે.

૨૮૦. પુથુજ્જનેસુ તેસટ્ઠિ, સોતાપન્નાદિકદ્વયે;

એકૂનસટ્ઠિ ચિત્તાનિ, અનાગામિકપુગ્ગલે.

૨૮૧. સત્તપઞ્ઞાસ જાયન્તિ, તેપઞ્ઞાસ અનાસવે;

મગ્ગટ્ઠેસુ સકો મગ્ગો, પુગ્ગલેસુ અયં નયો.

૨૮૨. તિહેતુકામચુતિયા, સબ્બાપિ પટિસન્ધિયો;

દ્વિહેતાહેતુચુતિયા, કામાવચરસન્ધિયો.

૨૮૩. રૂપાવચરચુતિયા, સહેતુપટિસન્ધિયો;

આરુપ્પારુપ્પચુતિયા, હેટ્ઠિમારુપ્પવજ્જિતા.

૨૮૪. પટિસન્ધિ તથા કામે, તિહેતુપટિસન્ધિયો;

ભવન્તીતિ ચ મેધાવી, ચુતિસન્ધિનયં નયે.