૧૬. સોળસમો પરિચ્છેદો

અભિઞ્ઞાનિદ્દેસવણ્ણના

૧૦૪૫. સતાતિ સતિસમ્પન્નેન. અનુયોગન્તિ વીરિયં.

૧૦૪૭. યોગાવચરભિક્ખુના નિબ્બત્તિતાસુ અભિઞ્ઞાસુ અસ્સ યોગાવચરસ્સ ભિક્ખુનો સમાધિભાવના નિટ્ઠં પરિયોસાનં ગતા સિયા.

૧૦૫૦. દન્તેતિ દન્તે ઠિતે. અચલેતિ અચલે ઠિતે.

૧૦૫૨-૪. અભિઞ્ઞાય પાદકં કારણં અભિઞ્ઞાપાદકં યોગી સતં વાપિ સહસ્સં વાપિ યદિ સચે ઇચ્છતિ, અભિઞ્ઞાપાદકં ઝાનં સમાપજ્જિત્વા તતો અભિઞ્ઞાપાદકઝાનતો વુટ્ઠાય વુટ્ઠહિત્વા ‘‘સતં હોમિ, સતં હોમિ’’ ઇતિ એવં કામાવચરપરિકમ્મમાનસં કત્વા અભિઞ્ઞાય પાદકં કારણભૂતં ઝાનં પુનાધિટ્ઠાતિ પુન આપજ્જિત્વા તતો ઝાનતો વુટ્ઠાય પુન અધિટ્ઠાતિ, સહાધિટ્ઠાનેન ચેતસા અધિટ્ઠાનસઙ્ખાતેન ચતુત્થજ્ઝાનચિત્તેન સહ સો યોગી સતં હોતિ. ઇદ્ધિવિધઞાણં.

૧૦૬૭-૮. એસો અધિગતાભિઞ્ઞો યોગી પાદકારમ્મણેન ચતુત્થજ્ઝાનસ્સ પટિભાગનિમિત્તસઙ્ખાતેન આરમ્મણેન ફુટ્ઠે ઓકાસે ગતે પવત્તે પન સદ્દે સુણાતિ. દિબ્બસોતઞાણં.

૧૦૬૯. પરસ્સ ચિત્તં પરિયતિ પરિચ્છિજ્જતીતિ ચેતોપરિયં, તમેવ માનસં ચેતોપરિયમાનસં.

૧૦૭૦. હદયં પન નિસ્સાયાતિ હદયવત્થું નિસ્સાય પવત્તમાનલોહિતં, હદયકોસે પવત્તં રુહિરન્તિ અત્થો.

૧૦૭૫. કામાવચરચિત્તઞ્ચાતિ કામાવચરસત્તાનં કામાવચરચિત્તઞ્ચ. રૂપારૂપેસુ રૂપભવારૂપભવેસુ સત્તાનં માનસઞ્ચ. કિં ભૂતં? સરાગાદિપ્પભેદકં માનસં સબ્બં ચેતોપરિયઞાણં જાનાતિ. ચેતોપરિયઞાણં.

૧૦૭૭-૮૨. નિસજ્જા સબ્બપચ્છિમાતિ સબ્બેસં ઇરિયાપથાનં પચ્છા જાતા નિસજ્જા ભિક્ખુના આવજ્જિતબ્બા. તતો પભુતિ તતો સબ્બપચ્છિમતો નિસજ્જાતો પભુતિ તં સબ્બં પચ્છિમનિસજ્જં આદિં કત્વા પટિલોમક્કમા પટિલોમક્કમેન સબ્બં અત્તના કતં આવજ્જિતબ્બં. અસ્મિં ભવે યાવ યત્તકં કાલં સન્ધિ પટિસન્ધિ હોતિ, તાવ તત્તકં કાલં કતં કિરિયં તેન ભિક્ખુના આવજ્જિતબ્બં. પુરિમસ્મિં ભવેપિ ચુતિક્ખણેપિ નિબ્બત્તં નામરૂપઞ્ચ સાધુકં આવજ્જિતબ્બં. ચુતિક્ખણે નિબ્બત્તે તસ્મિં નામરૂપે એવં ભિક્ખુના આવજ્જિતબ્બે યદા તદેવ તમેવ નામરૂપં આરમ્મણં કત્વા ચુતિક્ખણે મનોદ્વારે મનક્કારો મનોદ્વારાવજ્જનચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ. પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિઞાણં.

૧૦૮૬-૯૬. અભિઞ્ઞાપાદકં કસિણારમ્મણં ઝાનં અભિનીહારક્ખમં કત્વા ઇમેસુ તીસુ કસિણેસુ કતપુઞ્ઞેહિ. તસ્મા તમિતરં વાપીતિ આલોકકસિણં વા ઇતરં વાપિ કસિણદ્વયં યથાક્કમં ઉપ્પાદેત્વા ઉપચારભૂમિયંયેવ ઠત્વા તં આલોકકસિણં ઠપેતબ્બં. અપ્પનં પણ્ડિતો ન ઉપ્પાદેય્ય, સચે ઉપ્પાદેતિ, તં આલોકકસિણં પાદકજ્ઝાનનિસ્સિતં પાદકજ્ઝાનસ્સ આરમ્મણં હોતિ. વડ્ઢિતસ્સ ઝાનસ્સ અન્તોગધં રૂપં તેન યોગિના પસ્સિતબ્બં ભવે ભવેય્ય. તં રૂપં પસ્સતો પસ્સન્તસ્સ તસ્સ યોગિનો પરિકમ્મસ્સ વારો અતિક્કમતિ, તાવદે તસ્મિંયેવ ખણે આલોકોપિ તસ્સ યોગિનો આલોકોપિ ખિપ્પં અન્તરધાયતિ. તસ્મિં આલોકે અન્તરહિતે રૂપગતં રૂપં ન દિસ્સતિ. દિવસમ્પિ નિસીદિત્વા પસ્સતો રૂપદસ્સનં હોતિ.

૧૧૦૦-૧. તંચિત્તસંયુતન્તિ તેન ચતુત્થજ્ઝાનેન યુત્તં ચિત્તં. અનાગતંસઞાણસ્સ પરિકમ્મં, યથાકમ્મૂપગસ્સ ઞાણસ્સ ચ પરિકમ્મં. દિબ્બચક્ખુઞાણં.

૧૧૦૩. યો ભિક્ખુ ઇધ ઇમસ્મિં સાસને ઇમં પન ગન્થં સુણાતિ, ચિત્તે કરોતિ ચ, સો ભિક્ખુ અનેન તરેન ઇમિના ગન્થેન તરિત્વા અભિધમ્મમહણ્ણવપારં યાતિ પાપુણાતિ, જાનાતીતિ અત્થો.

ઇતિ અભિધમ્માવતારટીકાય

અભિઞ્ઞાનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

સોળસમો પરિચ્છેદો.