૫. અપ્પમાદપેય્યાલવગ્ગો

૧. તથાગતસુત્તં

૧૩૯. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘યાવતા, ભિક્ખવે, સત્તા અપદા વા દ્વિપદા [દિપદા (સી.)] વા ચતુપ્પદા વા બહુપ્પદા [બહુપદા (?)] વા રૂપિનો વા અરૂપિનો વા સઞ્ઞિનો વા અસઞ્ઞિનો વા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞિનો વા, તથાગતો તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે કેચિ કુસલા ધમ્મા, સબ્બે તે અપ્પમાદમૂલકા અપ્પમાદસમોસરણા; અપ્પમાદો તેસં ધમ્માનં અગ્ગમક્ખાયતિ. અપ્પમત્તસ્સેતં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પાટિકઙ્ખં – અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેસ્સતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરિસ્સતિ. કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સમ્માદિટ્ઠિં ભાવેતિ વિવેકનિસ્સિતં વિરાગનિસ્સિતં નિરોધનિસ્સિતં વોસ્સગ્ગપરિણામિં…પે… સમ્માસમાધિં ભાવેતિ વિવેકનિસ્સિતં વિરાગનિસ્સિતં નિરોધનિસ્સિતં વોસ્સગ્ગપરિણામિં. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતી’’તિ.

‘‘યાવતા, ભિક્ખવે, સત્તા અપદા વા દ્વિપદા વા ચતુપ્પદા વા બહુપ્પદા વા રૂપિનો વા અરૂપિનો વા સઞ્ઞિનો વા અસઞ્ઞિનો વા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞિનો વા, તથાગતો તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે કેચિ કુસલા ધમ્મા, સબ્બે તે અપ્પમાદમૂલકા અપ્પમાદસમોસરણા; અપ્પમાદો તેસં ધમ્માનં અગ્ગમક્ખાયતિ. અપ્પમત્તસ્સેતં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પાટિકઙ્ખં – અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેસ્સતિ, અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરિસ્સતિ. કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સમ્માદિટ્ઠિં ભાવેતિ રાગવિનયપરિયોસાનં દોસવિનયપરિયોસાનં મોહવિનયપરિયોસાનં…પે… સમ્માસમાધિં ભાવેતિ રાગવિનયપરિયોસાનં દોસવિનયપરિયોસાનં મોહવિનયપરિયોસાનં. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતી’’તિ.

‘‘યાવતા, ભિક્ખવે, સત્તા અપદા વા દ્વિપદા વા ચતુપ્પદા વા બહુપ્પદા વા રૂપિનો વા અરૂપિનો વા સઞ્ઞિનો વા અસઞ્ઞિનો વા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞિનો વા, તથાગતો તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે કેચિ કુસલા ધમ્મા, સબ્બે તે અપ્પમાદમૂલકા અપ્પમાદસમોસરણા; અપ્પમાદો તેસં ધમ્માનં અગ્ગમક્ખાયતિ. અપ્પમત્તસ્સેતં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પાટિકઙ્ખં – અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેસ્સતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરિસ્સતિ. કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સમ્માદિટ્ઠિં ભાવેતિ અમતોગધં અમતપરાયનં અમતપરિયોસાનં…પે… સમ્માસમાધિં ભાવેતિ અમતોગધં અમતપરાયનં અમતપરિયોસાનં. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતી’’તિ.

‘‘યાવતા, ભિક્ખવે, સત્તા અપદા વા દ્વિપદા વા ચતુપ્પદા વા બહુપ્પદા વા રૂપિનો વા અરૂપિનો વા સઞ્ઞિનો વા અસઞ્ઞિનો વા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞિનો વા, તથાગતો તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે કેચિ કુસલા ધમ્મા, સબ્બે તે અપ્પમાદમૂલકા અપ્પમાદસમોસરણા; અપ્પમાદો તેસં ધમ્માનં અગ્ગમક્ખાયતિ. અપ્પમત્તસ્સેતં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પાટિકઙ્ખં – અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેસ્સતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરિસ્સતિ. કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સમ્માદિટ્ઠિં ભાવેતિ નિબ્બાનનિન્નં નિબ્બાનપોણં નિબ્બાનપબ્ભારં…પે… સમ્માસમાધિં ભાવેતિ નિબ્બાનનિન્નં નિબ્બાનપોણં નિબ્બાનપબ્ભારં. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતી’’તિ. પઠમં.

૨. પદસુત્તં

૧૪૦. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યાનિ કાનિચિ જઙ્ગલાનં પાણાનં પદજાતાનિ, સબ્બાનિ તાનિ હત્થિપદે સમોધાનં ગચ્છન્તિ; હત્થિપદં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – મહન્તત્તેન; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે કેચિ કુસલા ધમ્મા, સબ્બે તે અપ્પમાદમૂલકા અપ્પમાદસમોસરણા; અપ્પમાદો તેસં ધમ્માનં અગ્ગમક્ખાયતિ. અપ્પમત્તસ્સેતં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પાટિકઙ્ખં – અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેસ્સતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરિસ્સતિ. કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સમ્માદિટ્ઠિં ભાવેતિ વિવેકનિસ્સિતં વિરાગનિસ્સિતં નિરોધનિસ્સિતં વોસ્સગ્ગપરિણામિં…પે… સમ્માસમાધિં ભાવેતિ વિવેકનિસ્સિતં વિરાગનિસ્સિતં નિરોધનિસ્સિતં વોસ્સગ્ગપરિણામિં…પે… એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતી’’તિ. દુતિયં.

૩-૭. કૂટાદિસુત્તપઞ્ચકં

૧૪૧. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, કૂટાગારસ્સ યા કાચિ ગોપાનસિયો સબ્બા તા કૂટઙ્ગમા કૂટનિન્ના કૂટસમોસરણા; કૂટં તાસં અગ્ગમક્ખાયતિ; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે…પે… તતિયં.

૧૪૨. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યે કેચિ મૂલગન્ધા, કાળાનુસારિયં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે…પે… ચતુત્થં.

૧૪૩. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યે કેચિ સારગન્ધા, લોહિતચન્દનં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે…પે… પઞ્ચમં.

૧૪૪. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યે કેચિ પુપ્ફગન્ધા, વસ્સિકં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે…પે… છટ્ઠં.

૧૪૫. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યે કેચિ કુટ્ટરાજાનો, સબ્બે તે રઞ્ઞો ચક્કવત્તિસ્સ અનુયન્તા ભવન્તિ, રાજા તેસં ચક્કવત્તિ અગ્ગમક્ખાયતિ; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે…પે… સત્તમં.

૮-૧૦. ચન્દિમાદિસુત્તતતિયકં

૧૪૬. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યા કાચિ તારકરૂપાનં પભા, સબ્બા તા ચન્દિમપ્પભાય [ચન્દિમાપભાય (સ્યા. ક.)] કલં નાગ્ઘન્તિ સોળસિં, ચન્દપ્પભા તાસં અગ્ગમક્ખાયતિ; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે…પે… અટ્ઠમં.

૧૪૭. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, સરદસમયે વિદ્ધે વિગતવલાહકે દેવે આદિચ્ચો નભં અબ્ભુસ્સક્કમાનો સબ્બં આકાસગતં તમગતં અભિવિહચ્ચ ભાસતે ચ તપતે ચ વિરોચતિ ચ; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે…પે… નવમં.

૧૪૮. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યાનિ કાનિચિ તન્તાવુતાનં વત્થાનં, કાસિકવત્થં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે કેચિ કુસલા ધમ્મા, સબ્બે તે અપ્પમાદમૂલકા અપ્પમાદસમોસરણા; અપ્પમાદો તેસં ધમ્માનં અગ્ગમક્ખાયતિ. અપ્પમત્તસ્સેતં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પાટિકઙ્ખં – અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેસ્સતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરિસ્સતિ. કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સમ્માદિટ્ઠિં ભાવેતિ વિવેકનિસ્સિતં વિરાગનિસ્સિતં નિરોધનિસ્સિતં વોસ્સગ્ગપરિણામિં…પે… સમ્માસમાધિં ભાવેતિ વિવેકનિસ્સિતં વિરાગનિસ્સિતં નિરોધનિસ્સિતં વોસ્સગ્ગપરિણામિં…પે… એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અપ્પમત્તો અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં ભાવેતિ અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં બહુલીકરોતી’’તિ. દસમં.

(યદપિ તથાગતં, તદપિ વિત્થારેતબ્બં).

અપ્પમાદપેય્યાલવગ્ગો પઞ્ચમો.

તસ્સુદ્દાનં –

તથાગતં પદં કૂટં, મૂલં સારો ચ વસ્સિકં;

રાજા ચન્દિમસૂરિયા ચ, વત્થેન દસમં પદં.