૧. પઠમપેય્યાલવગ્ગો

૧. માતુગામસુત્તં

૨૮૦. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો માતુગામો એકન્તઅમનાપો હોતિ પુરિસસ્સ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન ચ રૂપવા હોતિ, ન ચ ભોગવા હોતિ, ન ચ સીલવા હોતિ, અલસો ચ હોતિ, પજઞ્ચસ્સ ન લભતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો માતુગામો એકન્તઅમનાપો હોતિ પુરિસસ્સ. પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો માતુગામો એકન્તમનાપો હોતિ પુરિસસ્સ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? રૂપવા ચ હોતિ, ભોગવા ચ હોતિ, સીલવા ચ હોતિ, દક્ખો ચ હોતિ અનલસો, પજઞ્ચસ્સ લભતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો માતુગામો એકન્તમનાપો હોતિ પુરિસસ્સા’’તિ. પઠમં.

૨. પુરિસસુત્તં

૨૮૧. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુરિસો એકન્તઅમનાપો હોતિ માતુગામસ્સ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન ચ રૂપવા હોતિ, ન ચ ભોગવા હોતિ, ન ચ સીલવા હોતિ, અલસો ચ હોતિ, પજઞ્ચસ્સ ન લભતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુરિસો એકન્તઅમનાપો હોતિ માતુગામસ્સ. પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુરિસો એકન્તમનાપો હોતિ માતુગામસ્સ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? રૂપવા ચ હોતિ, ભોગવા ચ હોતિ, સીલવા ચ હોતિ, દક્ખો ચ હોતિ અનલસો, પજઞ્ચસ્સ લભતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુરિસો એકન્તમનાપો હોતિ માતુગામસ્સા’’તિ. દુતિયં.

૩. આવેણિકદુક્ખસુત્તં

૨૮૨. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ આવેણિકાનિ દુક્ખાનિ, યાનિ માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. કતમાનિ પઞ્ચ? ઇધ, ભિક્ખવે, માતુગામો દહરોવ સમાનો પતિકુલં ગચ્છતિ, ઞાતકેહિ વિના હોતિ. ઇદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ પઠમં આવેણિકં દુક્ખં, યં માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. પુન ચપરં, ભિક્ખવે, માતુગામો ઉતુની હોતિ. ઇદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ દુતિયં આવેણિકં દુક્ખં, યં માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. પુન ચપરં, ભિક્ખવે, માતુગામો ગબ્ભિની હોતિ. ઇદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ તતિયં આવેણિકં દુક્ખં, યં માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. પુન ચપરં, ભિક્ખવે, માતુગામો વિજાયતિ. ઇદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ ચતુત્થં આવેણિકં દુક્ખં, યં માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. પુન ચપરં, ભિક્ખવે, માતુગામો પુરિસસ્સ પારિચરિયં ઉપેતિ. ઇદં ખો, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ પઞ્ચમં આવેણિકં દુક્ખં, યં માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ માતુગામસ્સ આવેણિકાનિ દુક્ખાનિ, યાનિ માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહી’’તિ. તતિયં.

૪. તીહિધમ્મેહિસુત્તં

૨૮૩. ‘‘તીહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો યેભુય્યેન કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ તીહિ? ઇધ, ભિક્ખવે, માતુગામો પુબ્બણ્હસમયં મચ્છેરમલપરિયુટ્ઠિતેન ચેતસા અગારં અજ્ઝાવસતિ. મજ્ઝન્હિકસમયં ઇસ્સાપરિયુટ્ઠિતેન ચેતસા અગારં અજ્ઝાવસતિ. સાયન્હસમયં કામરાગપરિયુટ્ઠિતેન ચેતસા અગારં અજ્ઝાવસતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, તીહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો યેભુય્યેન કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. ચતુત્થં.

૫. કોધનસુત્તં

૨૮૪. અથ ખો આયસ્મા અનુરુદ્ધો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા અનુરુદ્ધો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ઇધાહં, ભન્તે, માતુગામં પસ્સામિ દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જન્તં. કતીહિ નુ ખો, ભન્તે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ?

‘‘પઞ્ચહિ ખો, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, કોધનો ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. ઉપનાહીસુત્તં

૨૮૫. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, ઉપનાહી ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. છટ્ઠં.

૭. ઇસ્સુકીસુત્તં

૨૮૬. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, ઇસ્સુકી ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. સત્તમં.

૮. મચ્છરીસુત્તં

૨૮૭. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, મચ્છરી ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. અતિચારીસુત્તં

૨૮૮. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, અતિચારી ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… ઉપપજ્જતી’’તિ. નવમં.

૧૦. દુસ્સીલસુત્તં

૨૮૯. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, દુસ્સીલો ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. દસમં.

૧૧. અપ્પસ્સુતસુત્તં

૨૯૦. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, અપ્પસ્સુતો ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. એકાદસમં.

૧૨. કુસીતસુત્તં

૨૯૧. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, કુસીતો ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. દ્વાદસમં.

૧૩. મુટ્ઠસ્સતિસુત્તં

૨૯૨. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, મુટ્ઠસ્સતિ ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. તેરસમં.

૧૪. પઞ્ચવેરસુત્તં

૨૯૩. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? પાણાતિપાતી ચ હોતિ, અદિન્નાદાયી ચ હોતિ, કામેસુમિચ્છાચારી ચ હોતિ, મુસાવાદી ચ હોતિ, સુરામેરયમજ્જપ્પમાદટ્ઠાયી ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. ચુદ્દસમં.

પઠમપેય્યાલવગ્ગો.

તસ્સુદ્દાનં –

માતુગામો પુરિસો ચ, આવેણિકા તિધમ્મો ચ [દ્વે મનાપામનાપાચ, આવેણિકા તીહિ અનુરુદ્ધો (સબ્બત્થ)];

કોધનો ઉપનાહી ચ, ઇસ્સુકી મચ્છરેન ચ;

અતિચારી ચ દુસ્સીલો, અપ્પસ્સુતો ચ કુસીતો;

મુટ્ઠસ્સતિ પઞ્ચવેરં, કણ્હપક્ખે પકાસિતો.