૩. માતુગામસંયુત્તં

૧. પઠમપેય્યાલવગ્ગો

૧. માતુગામસુત્તં

૨૮૦. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો માતુગામો એકન્તઅમનાપો હોતિ પુરિસસ્સ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન ચ રૂપવા હોતિ, ન ચ ભોગવા હોતિ, ન ચ સીલવા હોતિ, અલસો ચ હોતિ, પજઞ્ચસ્સ ન લભતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો માતુગામો એકન્તઅમનાપો હોતિ પુરિસસ્સ. પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો માતુગામો એકન્તમનાપો હોતિ પુરિસસ્સ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? રૂપવા ચ હોતિ, ભોગવા ચ હોતિ, સીલવા ચ હોતિ, દક્ખો ચ હોતિ અનલસો, પજઞ્ચસ્સ લભતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો માતુગામો એકન્તમનાપો હોતિ પુરિસસ્સા’’તિ. પઠમં.

૨. પુરિસસુત્તં

૨૮૧. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુરિસો એકન્તઅમનાપો હોતિ માતુગામસ્સ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન ચ રૂપવા હોતિ, ન ચ ભોગવા હોતિ, ન ચ સીલવા હોતિ, અલસો ચ હોતિ, પજઞ્ચસ્સ ન લભતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુરિસો એકન્તઅમનાપો હોતિ માતુગામસ્સ. પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુરિસો એકન્તમનાપો હોતિ માતુગામસ્સ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? રૂપવા ચ હોતિ, ભોગવા ચ હોતિ, સીલવા ચ હોતિ, દક્ખો ચ હોતિ અનલસો, પજઞ્ચસ્સ લભતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુરિસો એકન્તમનાપો હોતિ માતુગામસ્સા’’તિ. દુતિયં.

૩. આવેણિકદુક્ખસુત્તં

૨૮૨. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ આવેણિકાનિ દુક્ખાનિ, યાનિ માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. કતમાનિ પઞ્ચ? ઇધ, ભિક્ખવે, માતુગામો દહરોવ સમાનો પતિકુલં ગચ્છતિ, ઞાતકેહિ વિના હોતિ. ઇદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ પઠમં આવેણિકં દુક્ખં, યં માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. પુન ચપરં, ભિક્ખવે, માતુગામો ઉતુની હોતિ. ઇદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ દુતિયં આવેણિકં દુક્ખં, યં માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. પુન ચપરં, ભિક્ખવે, માતુગામો ગબ્ભિની હોતિ. ઇદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ તતિયં આવેણિકં દુક્ખં, યં માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. પુન ચપરં, ભિક્ખવે, માતુગામો વિજાયતિ. ઇદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ ચતુત્થં આવેણિકં દુક્ખં, યં માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. પુન ચપરં, ભિક્ખવે, માતુગામો પુરિસસ્સ પારિચરિયં ઉપેતિ. ઇદં ખો, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ પઞ્ચમં આવેણિકં દુક્ખં, યં માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ માતુગામસ્સ આવેણિકાનિ દુક્ખાનિ, યાનિ માતુગામો પચ્ચનુભોતિ, અઞ્ઞત્રેવ પુરિસેહી’’તિ. તતિયં.

૪. તીહિધમ્મેહિસુત્તં

૨૮૩. ‘‘તીહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો યેભુય્યેન કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ તીહિ? ઇધ, ભિક્ખવે, માતુગામો પુબ્બણ્હસમયં મચ્છેરમલપરિયુટ્ઠિતેન ચેતસા અગારં અજ્ઝાવસતિ. મજ્ઝન્હિકસમયં ઇસ્સાપરિયુટ્ઠિતેન ચેતસા અગારં અજ્ઝાવસતિ. સાયન્હસમયં કામરાગપરિયુટ્ઠિતેન ચેતસા અગારં અજ્ઝાવસતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, તીહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો યેભુય્યેન કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. ચતુત્થં.

૫. કોધનસુત્તં

૨૮૪. અથ ખો આયસ્મા અનુરુદ્ધો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા અનુરુદ્ધો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ઇધાહં, ભન્તે, માતુગામં પસ્સામિ દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જન્તં. કતીહિ નુ ખો, ભન્તે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ?

‘‘પઞ્ચહિ ખો, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, કોધનો ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. ઉપનાહીસુત્તં

૨૮૫. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, ઉપનાહી ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. છટ્ઠં.

૭. ઇસ્સુકીસુત્તં

૨૮૬. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, ઇસ્સુકી ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. સત્તમં.

૮. મચ્છરીસુત્તં

૨૮૭. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, મચ્છરી ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. અતિચારીસુત્તં

૨૮૮. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, અતિચારી ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… ઉપપજ્જતી’’તિ. નવમં.

૧૦. દુસ્સીલસુત્તં

૨૮૯. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, દુસ્સીલો ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. દસમં.

૧૧. અપ્પસ્સુતસુત્તં

૨૯૦. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, અપ્પસ્સુતો ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. એકાદસમં.

૧૨. કુસીતસુત્તં

૨૯૧. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, કુસીતો ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. દ્વાદસમં.

૧૩. મુટ્ઠસ્સતિસુત્તં

૨૯૨. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસ્સદ્ધો ચ હોતિ, અહિરિકો ચ હોતિ, અનોત્તપ્પી ચ હોતિ, મુટ્ઠસ્સતિ ચ હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. તેરસમં.

૧૪. પઞ્ચવેરસુત્તં

૨૯૩. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો…પે… નિરયં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? પાણાતિપાતી ચ હોતિ, અદિન્નાદાયી ચ હોતિ, કામેસુમિચ્છાચારી ચ હોતિ, મુસાવાદી ચ હોતિ, સુરામેરયમજ્જપ્પમાદટ્ઠાયી ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતી’’તિ. ચુદ્દસમં.

પઠમપેય્યાલવગ્ગો.

તસ્સુદ્દાનં –

માતુગામો પુરિસો ચ, આવેણિકા તિધમ્મો ચ [દ્વે મનાપામનાપાચ, આવેણિકા તીહિ અનુરુદ્ધો (સબ્બત્થ)];

કોધનો ઉપનાહી ચ, ઇસ્સુકી મચ્છરેન ચ;

અતિચારી ચ દુસ્સીલો, અપ્પસ્સુતો ચ કુસીતો;

મુટ્ઠસ્સતિ પઞ્ચવેરં, કણ્હપક્ખે પકાસિતો.

૨. દુતિયપેય્યાલવગ્ગો

૧. અક્કોધનસુત્તં

૨૯૪. અથ ખો આયસ્મા અનુરુદ્ધો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા…પે… એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા અનુરુદ્ધો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ઇધાહં, ભન્તે, માતુગામં પસ્સામિ દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તં. કતીહિ નુ ખો, ભન્તે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતી’’તિ?

‘‘પઞ્ચહિ ખો, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? સદ્ધો ચ હોતિ, હિરિમા ચ હોતિ, ઓત્તપ્પી ચ હોતિ, અક્કોધનો ચ હોતિ, પઞ્ઞવા ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતી’’તિ. પઠમં.

૨. અનુપનાહીસુત્તં

૨૯૫. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? સદ્ધો ચ હોતિ, હિરિમા ચ હોતિ, ઓત્તપ્પી ચ હોતિ, અનુપનાહી ચ હોતિ, પઞ્ઞવા ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતી’’તિ. દુતિયં.

૩. અનિસ્સુકીસુત્તં

૨૯૬. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? સદ્ધો ચ હોતિ, હિરિમા ચ હોતિ, ઓત્તપ્પી ચ હોતિ, અનિસ્સુકી ચ હોતિ, પઞ્ઞવા ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતી’’તિ. તતિયં.

૪. અમચ્છરીસુત્તં

૨૯૭. અમચ્છરી ચ હોતિ, પઞ્ઞવા ચ હોતિ…પે…. ચતુત્થં.

૫. અનતિચારીસુત્તં

૨૯૮. અનતિચારી ચ હોતિ, પઞ્ઞવા ચ હોતિ…પે…. પઞ્ચમં.

૬. સુસીલસુત્તં

૨૯૯. સીલવા ચ હોતિ, પઞ્ઞવા ચ હોતિ…પે…. છટ્ઠં.

૭. બહુસ્સુતસુત્તં

૩૦૦. બહુસ્સુતો ચ હોતિ, પઞ્ઞવા ચ હોતિ…પે…. સત્તમં.

૮. આરદ્ધવીરિયસુત્તં

૩૦૧. આરદ્ધવીરિયો ચ હોતિ, પઞ્ઞવા ચ હોતિ…પે…. અટ્ઠમં.

૯. ઉપટ્ઠિતસ્સતિસુત્તં

૩૦૨. ‘‘ઉપટ્ઠિતસ્સતિ ચ હોતિ, પઞ્ઞવા ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતી’’તિ. નવમં.

ઇમે અટ્ઠ સુત્તન્તસઙ્ખેપા.

૧૦. પઞ્ચસીલસુત્તં

૩૦૩. ‘‘પઞ્ચહિ, અનુરુદ્ધ, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? પાણાતિપાતા પટિવિરતો ચ હોતિ, અદિન્નાદાના પટિવિરતો ચ હોતિ, કામેસુમિચ્છાચારા પટિવિરતો ચ હોતિ, મુસાવાદા પટિવિરતો ચ હોતિ, સુરામેરયમજ્જપ્પમાદટ્ઠાના પટિવિરતો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, અનુરુદ્ધ, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતી’’તિ. દસમં.

દુતિયપેય્યાલવગ્ગો.

તસ્સુદ્દાનં –

દુતિયે ચ [અનુરુદ્ધો (સબ્બત્થ)] અક્કોધનો, અનુપનાહી અનિસ્સુકી;

અમચ્છરી અનતિચારી, સીલવા ચ બહુસ્સુતો;

વીરિયં સતિ સીલઞ્ચ, સુક્કપક્ખે પકાસિતો.

૩. બલવગ્ગો

૧. વિસારદસુત્તં

૩૦૪. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ બલાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? રૂપબલં, ભોગબલં, ઞાતિબલં, પુત્તબલં, સીલબલં – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ માતુગામસ્સ બલાનિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ બલેહિ સમન્નાગતો માતુગામો વિસારદો અગારં અજ્ઝાવસતી’’તિ. પઠમં.

૨. પસય્હસુત્તં

૩૦૫. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ બલાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? રૂપબલં, ભોગબલં, ઞાતિબલં, પુત્તબલં, સીલબલં – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ માતુગામસ્સ બલાનિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ બલેહિ સમન્નાગતો માતુગામો સામિકં પસય્હ અગારં અજ્ઝાવસતી’’તિ. દુતિયં.

૩. અભિભુય્યસુત્તં

૩૦૬. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ બલાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? રૂપબલં, ભોગબલં, ઞાતિબલં, પુત્તબલં, સીલબલં – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ માતુગામસ્સ બલાનિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ બલેહિ સમન્નાગતો માતુગામો સામિકં અભિભુય્ય વત્તતી’’તિ. તતિયં.

૪. એકસુત્તં

૩૦૭. ‘‘એકેન ચ ખો, ભિક્ખવે, બલેન સમન્નાગતો પુરિસો માતુગામં અભિભુય્ય વત્તતિ. કતમેન એકેન બલેન? ઇસ્સરિયબલેન અભિભૂતં માતુગામં નેવ રૂપબલં તાયતિ, ન ભોગબલં તાયતિ, ન ઞાતિબલં તાયતિ, ન પુત્તબલં તાયતિ, ન સીલબલં તાયતી’’તિ. ચતુત્થં.

૫. અઙ્ગસુત્તં

૩૦૮. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ બલાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? રૂપબલં, ભોગબલં, ઞાતિબલં, પુત્તબલં, સીલબલં. રૂપબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ન ચ ભોગબલેન – એવં સો તેનઙ્ગેન અપરિપૂરો હોતિ. યતો ચ ખો, ભિક્ખવે, માતુગામો રૂપબલેન ચ સમન્નાગતો હોતિ, ભોગબલેન ચ – એવં સો તેનઙ્ગેન પરિપૂરો હોતિ. રૂપબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ભોગબલેન ચ, ન ચ ઞાતિબલેન – એવં સો તેનઙ્ગેન અપરિપૂરો હોતિ. યતો ચ ખો, ભિક્ખવે, માતુગામો રૂપબલેન ચ સમન્નાગતો હોતિ, ભોગબલેન ચ, ઞાતિબલેન ચ – એવં સો તેનઙ્ગેન પરિપૂરો હોતિ. રૂપબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ભોગબલેન ચ, ઞાતિબલેન ચ, ન ચ પુત્તબલેન – એવં સો તેનઙ્ગેન અપરિપૂરો હોતિ. યતો ચ ખો, ભિક્ખવે, માતુગામો રૂપબલેન ચ સમન્નાગતો હોતિ, ભોગબલેન ચ, ઞાતિબલેન ચ, પુત્તબલેન ચ – એવં સો તેનઙ્ગેન પરિપૂરો હોતિ. રૂપબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ભોગબલેન ચ, ઞાતિબલેન ચ, પુત્તબલેન ચ, ન ચ સીલબલેન – એવં સો તેનઙ્ગેન અપરિપૂરો હોતિ. યતો ચ ખો, ભિક્ખવે, માતુગામો રૂપબલેન ચ સમન્નાગતો હોતિ, ભોગબલેન ચ, ઞાતિબલેન ચ, પુત્તબલેન ચ, સીલબલેન ચ – એવં સો તેનઙ્ગેન પરિપૂરો હોતિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ માતુગામસ્સ બલાની’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. નાસેન્તિસુત્તં

૩૦૯. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ બલાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? રૂપબલં, ભોગબલં, ઞાતિબલં, પુત્તબલં, સીલબલં. રૂપબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ન ચ સીલબલેન, નાસેન્તેવ નં, કુલે ન વાસેન્તિ. રૂપબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ભોગબલેન ચ, ન ચ સીલબલેન, નાસેન્તેવ નં, કુલે ન વાસેન્તિ. રૂપબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ભોગબલેન ચ, ઞાતિબલેન ચ, ન ચ સીલબલેન, નાસેન્તેવ નં, કુલે ન વાસેન્તિ. રૂપબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ભોગબલેન ચ, ઞાતિબલેન ચ, પુત્તબલેન ચ, ન ચ સીલબલેન, નાસેન્તેવ નં, કુલે ન વાસેન્તિ. સીલબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ન ચ રૂપબલેન, વાસેન્તેવ નં, કુલે ન નાસેન્તિ. સીલબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ન ચ ભોગબલેન, વાસેન્તેવ નં, કુલે ન નાસેન્તિ. સીલબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ન ચ ઞાતિબલેન, વાસેન્તેવ નં, કુલે ન નાસેન્તિ. સીલબલેન ચ, ભિક્ખવે, માતુગામો સમન્નાગતો હોતિ, ન ચ પુત્તબલેન, વાસેન્તેવ નં, કુલે ન નાસેન્તિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ માતુગામસ્સ બલાની’’તિ. છટ્ઠં.

૭. હેતુસુત્તં

૩૧૦. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ બલાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? રૂપબલં, ભોગબલં, ઞાતિબલં, પુત્તબલં, સીલબલં. ન, ભિક્ખવે, માતુગામો રૂપબલહેતુ વા ભોગબલહેતુ વા ઞાતિબલહેતુ વા પુત્તબલહેતુ વા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ. સીલબલહેતુ ખો, ભિક્ખવે, માતુગામો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ માતુગામસ્સ બલાની’’તિ. સત્તમં.

૮. ઠાનસુત્તં

૩૧૧. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, ઠાનાનિ દુલ્લભાનિ અકતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. કતમાનિ પઞ્ચ? પતિરૂપે કુલે જાયેય્યન્તિ – ઇદં, ભિક્ખવે, પઠમં ઠાનં દુલ્લભં અકતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. પતિરૂપે કુલે જાયિત્વા પતિરૂપં કુલં ગચ્છેય્યન્તિ – ઇદં, ભિક્ખવે, દુતિયં ઠાનં દુલ્લભં અકતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. પતિરૂપે કુલે જાયિત્વા, પતિરૂપં કુલં ગન્ત્વા, અસપત્તિ અગારં અજ્ઝાવસેય્યન્તિ – ઇદં, ભિક્ખવે, તતિયં ઠાનં દુલ્લભં અકતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. પતિરૂપે કુલે જાયિત્વા, પતિરૂપં કુલં ગન્ત્વા, અસપત્તિ અગારં અજ્ઝાવસન્તી પુત્તવતી અસ્સન્તિ – ઇદં, ભિક્ખવે, ચતુત્થં ઠાનં દુલ્લભં અકતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. પતિરૂપે કુલે જાયિત્વા, પતિરૂપં કુલં ગન્ત્વા, અસપત્તિ અગારં અજ્ઝાવસન્તી પુત્તવતી સમાના સામિકં અભિભુય્ય વત્તેય્યન્તિ – ઇદં, ભિક્ખવે, પઞ્ચમં ઠાનં દુલ્લભં અકતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ ઠાનાનિ દુલ્લભાનિ અકતપુઞ્ઞેન માતુગામેનાતિ.

‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, ઠાનાનિ સુલભાનિ કતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. કતમાનિ પઞ્ચ? પતિરૂપે કુલે જાયેય્યન્તિ – ઇદં, ભિક્ખવે, પઠમં ઠાનં સુલભં કતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. પતિરૂપે કુલે જાયિત્વા પતિરૂપં કુલં ગચ્છેય્યન્તિ – ઇદં, ભિક્ખવે, દુતિયં ઠાનં સુલભં કતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. પતિરૂપે કુલે જાયિત્વા પતિરૂપં કુલં ગન્ત્વા અસપત્તિ અગારં અજ્ઝાવસેય્યન્તિ – ઇદં, ભિક્ખવે, તતિયં ઠાનં સુલભં કતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. પતિરૂપે કુલે જાયિત્વા પતિરૂપં કુલં ગન્ત્વા અસપત્તિ અગારં અજ્ઝાવસન્તી પુત્તવતી અસ્સન્તિ – ઇદં, ભિક્ખવે, ચતુત્થં ઠાનં સુલભં કતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. પતિરૂપે કુલે જાયિત્વા પતિરૂપં કુલં ગન્ત્વા અસપત્તિ અગારં અજ્ઝાવસન્તી પુત્તવતી સમાના સામિકં અભિભુય્ય વત્તેય્યન્તિ – ઇદં, ભિક્ખવે, પઞ્ચમં ઠાનં સુલભં કતપુઞ્ઞેન માતુગામેન. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ ઠાનાનિ સુલભાનિ કતપુઞ્ઞેન માતુગામેના’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. પઞ્ચસીલવિસારદસુત્તં

૩૧૨. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો વિસારદો અગારં અજ્ઝાવસતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? પાણાતિપાતા પટિવિરતો ચ હોતિ, અદિન્નાદાના પટિવિરતો ચ હોતિ, કામેસુમિચ્છાચારા પટિવિરતો ચ હોતિ, મુસાવાદા પટિવિરતો ચ હોતિ, સુરામેરયમજ્જપ્પમાદટ્ઠાના પટિવિરતો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો માતુગામો વિસારદો અગારં અજ્ઝાવસતી’’તિ. નવમં.

૧૦. વડ્ઢીસુત્તં

૩૧૩. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, વડ્ઢીહિ વડ્ઢમાના અરિયસાવિકા અરિયાય વડ્ઢિયા વડ્ઢતિ સારાદાયિની ચ હોતિ વરાદાયિની ચ કાયસ્સ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? સદ્ધાય વડ્ઢતિ, સીલેન વડ્ઢતિ, સુતેન વડ્ઢતિ, ચાગેન વડ્ઢતિ, પઞ્ઞાય વડ્ઢતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ વડ્ઢીહિ વડ્ઢમાના અરિયસાવિકા અરિયાય વડ્ઢિયા વડ્ઢતિ, સારાદાયિની ચ હોતિ, વરાદાયિની ચ કાયસ્સા’’તિ.

‘‘સદ્ધાય સીલેન ચ યાધ વડ્ઢતિ,

પઞ્ઞાય ચાગેન સુતેન ચૂભયં;

સા તાદિસી સીલવતી ઉપાસિકા,

આદીયતિ સારમિધેવ અત્તનો’’તિ. દસમં;

બલવગ્ગો તતિયો.

તસ્સુદ્દાનં –

વિસારદા પસય્હ અભિભુય્ય, એકં અઙ્ગેન પઞ્ચમં;

નાસેન્તિ હેતુ ઠાનઞ્ચ, વિસારદો વડ્ઢિના દસાતિ.

માતુગામસંયુત્તં સમત્તં.