૧૧. સભિયકચ્ચાનસુત્તં
૪૨૦. એકં સમયં આયસ્મા સભિયો કચ્ચાનો ઞાતિકે વિહરતિ ગિઞ્જકાવસથે. અથ ખો વચ્છગોત્તો પરિબ્બાજકો યેનાયસ્મા સભિયો કચ્ચાનો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મતા સભિયેન કચ્ચાનેન સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો વચ્છગોત્તો પરિબ્બાજકો આયસ્મન્તં સભિયં કચ્ચાનં એતદવોચ – ‘‘કિં નુ ખો ભો, કચ્ચાન, હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ? ‘‘અબ્યાકતં ખો એતં, વચ્છ, ભગવતા – ‘હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’’તિ. ‘‘કિં પન, ભો કચ્ચાન, ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ? ‘‘એતમ્પિ ખો, વચ્છ, અબ્યાકતં ભગવતા – ‘ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’’તિ.
‘‘કિં નુ ખો, ભો કચ્ચાન, હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ? ‘‘અબ્યાકતં ખો એતં, વચ્છ, ભગવતા – ‘હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’’તિ. ‘‘કિં પન, ભો કચ્ચાન, નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ? ‘‘એતમ્પિ ખો, વચ્છ, અબ્યાકતં ભગવતા – ‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’’તિ.
‘‘‘કિં નુ ખો, ભો કચ્ચાન, હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ, ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો – ‘અબ્યાકતં ખો એતં, વચ્છ, ભગવતા – હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ વદેસિ. ‘કિં પન, ભો કચ્ચાન, ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ, ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો – ‘અબ્યાકતં ખો એતં, વચ્છ, ભગવતા – ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ વદેસિ. ‘કિં નુ ખો, ભો કચ્ચાન, હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ, ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો – ‘અબ્યાકતં ખો એતં, વચ્છ, ભગવતા – હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ વદેસિ. ‘કિં પન, ભો કચ્ચાન, નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ, ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો – ‘એતમ્પિ ખો, વચ્છ, અબ્યાકતં ભગવતા – નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ વદેસિ. કો નુ ખો, ભો કચ્ચાન, હેતુ, કો પચ્ચયો, યેનેતં અબ્યાકતં સમણેન ગોતમેના’’તિ? ‘‘યો ચ, વચ્છ, હેતુ, યો ચ પચ્ચયો પઞ્ઞાપનાય રૂપીતિ વા અરૂપીતિ વા સઞ્ઞીતિ વા અસઞ્ઞીતિ વા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞીતિ વા, સો ચ હેતુ, સો ચ પચ્ચયો સબ્બેન સબ્બં સબ્બથા સબ્બં અપરિસેસં નિરુજ્ઝેય્ય. કેન નં પઞ્ઞાપયમાનો પઞ્ઞાપેય્ય રૂપીતિ વા અરૂપીતિ વા સઞ્ઞીતિ વા અસઞ્ઞીતિ વા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞીતિ વા’’તિ. ‘‘કીવચિરં પબ્બજિતોસિ, ભો કચ્ચાના’’તિ? ‘‘નચિરં, આવુસો, તીણિ વસ્સાની’’તિ. ‘‘યસ્સપ’સ્સ, આવુસો, એતમેત્તકેન એત્તકમેવ તંપ’સ્સ બહુ, કો પન વાદો એવં [કો પન વાદો એવ (સી. પી.)] અભિક્કન્તે’’તિ! એકાદસમં.
અબ્યાકતસંયુત્તં સમત્તં.