૧૦. આનન્દસુત્તં

૪૧૯. અથ ખો વચ્છગોત્તો પરિબ્બાજકો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો વચ્છગોત્તો પરિબ્બાજકો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘કિં નુ ખો, ભો ગોતમ, અત્થત્તા’’તિ? એવં વુત્તે, ભગવા તુણ્હી અહોસિ. ‘‘કિં પન, ભો ગોતમ, નત્થત્તા’’તિ? દુતિયમ્પિ ખો ભગવા તુણ્હી અહોસિ. અથ ખો વચ્છગોત્તો પરિબ્બાજકો ઉટ્ઠાયાસના પક્કામિ.

અથ ખો આયસ્મા આનન્દો અચિરપક્કન્તે વચ્છગોત્તે પરિબ્બાજકે ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘કિં નુ ખો, ભન્તે, ભગવા વચ્છગોત્તસ્સ પરિબ્બાજકસ્સ પઞ્હં પુટ્ઠો ન બ્યાકાસી’’તિ? ‘‘અહઞ્ચાનન્દ, વચ્છગોત્તસ્સ પરિબ્બાજકસ્સ ‘અત્થત્તા’તિ પુટ્ઠો સમાનો ‘અત્થત્તા’તિ બ્યાકરેય્યં, યે તે, આનન્દ, સમણબ્રાહ્મણા સસ્સતવાદા તેસમેતં સદ્ધિં [તેસમેતં લદ્ધિ (સી.)] અભવિસ્સ. અહઞ્ચાનન્દ, વચ્છગોત્તસ્સ પરિબ્બાજકસ્સ ‘નત્થત્તા’તિ પુટ્ઠો સમાનો ‘નત્થત્તા’તિ બ્યાકરેય્યં, યે તે, આનન્દ, સમણબ્રાહ્મણા ઉચ્છેદવાદા તેસમેતં સદ્ધિં અભવિસ્સ. અહઞ્ચાનન્દ, વચ્છગોત્તસ્સ પરિબ્બાજકસ્સ ‘અત્થત્તા’તિ પુટ્ઠો સમાનો ‘અત્થત્તા’તિ બ્યાકરેય્યં, અપિ નુ મે તં, આનન્દ, અનુલોમં અભવિસ્સ ઞાણસ્સ ઉપ્પાદાય – ‘સબ્બે ધમ્મા અનત્તા’’’તિ? ‘‘નો હેતં, ભન્તે’’. ‘‘અહઞ્ચાનન્દ, વચ્છગોત્તસ્સ પરિબ્બાજકસ્સ ‘નત્થત્તા’તિ પુટ્ઠો સમાનો ‘નત્થત્તા’તિ બ્યાકરેય્યં, સમ્મૂળ્હસ્સ, આનન્દ, વચ્છગોત્તસ્સ પરિબ્બાજકસ્સ ભિય્યો સમ્મોહાય અભવિસ્સ – ‘અહુવા મે નૂન પુબ્બે અત્તા, સો એતરહિ નત્થી’’’તિ. દસમં.