૧૦. સૂચિમુખીસુત્તં

૩૪૧. એકં સમયં આયસ્મા સારિપુત્તો રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. અથ ખો આયસ્મા સારિપુત્તો પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય રાજગહે પિણ્ડાય પાવિસિ. રાજગહે સપદાનં પિણ્ડાય ચરિત્વા તં પિણ્ડપાતં અઞ્ઞતરં કુટ્ટમૂલં [કુડ્ડમૂલં (સી. સ્યા. કં.), કુડ્ડં (પી.)] નિસ્સાય પરિભુઞ્જતિ. અથ ખો સૂચિમુખી પરિબ્બાજિકા યેનાયસ્મા સારિપુત્તો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં સારિપુત્તં એતદવોચ –

‘‘કિં નુ ખો, સમણ, અધોમુખો ભુઞ્જસી’’તિ? ‘‘ન ખ્વાહં, ભગિનિ, અધોમુખો ભુઞ્જામી’’તિ. ‘‘તેન હિ, સમણ, ઉબ્ભમુખો [ઉદ્ધંમુખો (સી. અટ્ઠ.)] ભુઞ્જસી’’તિ? ‘‘ન ખ્વાહં, ભગિનિ, ઉબ્ભમુખો ભુઞ્જામી’’તિ. ‘‘તેન હિ, સમણ, દિસામુખો ભુઞ્જસી’’તિ? ‘‘ન ખ્વાહં, ભગિનિ, દિસામુખો ભુઞ્જામી’’તિ. ‘‘તેન હિ, સમણ, વિદિસામુખો ભુઞ્જસી’’તિ? ‘‘ન ખ્વાહં, ભગિનિ, વિદિસામુખો ભુઞ્જામી’’તિ.

‘‘‘કિં નુ, સમણ, અધોમુખો ભુઞ્જસી’તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘ન ખ્વાહં, ભગિનિ, અધોમુખો ભુઞ્જામી’તિ વદેસિ. ‘તેન હિ, સમણ, ઉબ્ભમુખો ભુઞ્જસી’તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘ન ખ્વાહં, ભગિનિ, ઉબ્ભમુખો ભુઞ્જામી’તિ વદેસિ. ‘તેન હિ, સમણ, દિસામુખો ભુઞ્જસી’તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘ન ખ્વાહં, ભગિનિ, દિસામુખો ભુઞ્જામી’તિ વદેસિ. ‘તેન હિ, સમણ, વિદિસામુખો ભુઞ્જસી’તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘ન ખ્વાહં, ભગિનિ, વિદિસામુખો ભુઞ્જામી’તિ વદેસિ’’.

‘‘કથઞ્ચરહિ, સમણ, ભુઞ્જસી’’તિ? ‘‘યે હિ કેચિ, ભગિનિ, સમણબ્રાહ્મણા [સમણા વા બ્રાહ્મણા વા (સી.) નિગમનવાક્યે પન સબ્બત્થાપિ સમાસોયેવ દિસ્સતિ] વત્થુવિજ્જાતિરચ્છાનવિજ્જાય મિચ્છાજીવેન જીવિકં [જીવિતં (ક.)] કપ્પેન્તિ, ઇમે વુચ્ચન્તિ, ભગિનિ, સમણબ્રાહ્મણા ‘અધોમુખા ભુઞ્જન્તી’તિ. યે હિ કેચિ, ભગિનિ, સમણબ્રાહ્મણા નક્ખત્તવિજ્જાતિરચ્છાનવિજ્જાય મિચ્છાજીવેન જીવિકં કપ્પેન્તિ, ઇમે વુચ્ચન્તિ, ભગિનિ, સમણબ્રાહ્મણા ‘ઉબ્ભમુખા ભુઞ્જન્તી’તિ. યે હિ કેચિ, ભગિનિ, સમણબ્રાહ્મણા દૂતેય્યપહિણગમનાનુયોગાય [… નુયોગા (સી. સ્યા. કં. પી.), … નુયોગેન (?)] મિચ્છાજીવેન જીવિકં કપ્પેન્તિ, ઇમે વુચ્ચન્તિ, ભગિનિ, સમણબ્રાહ્મણા ‘દિસામુખા ભુઞ્જન્તી’તિ. યે હિ કેચિ, ભગિનિ, સમણબ્રાહ્મણા અઙ્ગવિજ્જાતિરચ્છાનવિજ્જાય મિચ્છાજીવેન જીવિકં કપ્પેન્તિ, ઇમે વુચ્ચન્તિ, ભગિનિ, સમણબ્રાહ્મણા ‘વિદિસામુખા ભુઞ્જન્તી’’’તિ.

‘‘સો ખ્વાહં, ભગિનિ, ન વત્થુવિજ્જાતિરચ્છાનવિજ્જાય મિચ્છાજીવેન જીવિકં કપ્પેમિ, ન નક્ખત્તવિજ્જાતિરચ્છાનવિજ્જાય મિચ્છાજીવેન જીવિકં કપ્પેમિ, ન દૂતેય્યપહિણગમનાનુયોગાય મિચ્છાજીવેન જીવિકં કપ્પેમિ, ન અઙ્ગવિજ્જાતિરચ્છાનવિજ્જાય મિચ્છાજીવેન જીવિકં કપ્પેમિ. ધમ્મેન ભિક્ખં પરિયેસામિ; ધમ્મેન ભિક્ખં પરિયેસિત્વા ભુઞ્જામી’’તિ.

અથ ખો સૂચિમુખી પરિબ્બાજિકા રાજગહે રથિયાય રથિયં, સિઙ્ઘાટકેન સિઙ્ઘાટકં ઉપસઙ્કમિત્વા એવમારોચેસિ – ‘‘ધમ્મિકં સમણા સક્યપુત્તિયા આહારં આહારેન્તિ; અનવજ્જં [અનવજ્જેન (ક.)] સમણા સક્યપુત્તિયા આહારં આહારેન્તિ. દેથ સમણાનં સક્યપુત્તિયાનં પિણ્ડ’’ન્તિ. દસમં.

સારિપુત્તસંયુત્તં સમત્તં.