૪. અરહન્તસુત્તં

૭૬. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘રૂપં, ભિક્ખવે, અનિચ્ચં. યદનિચ્ચં તં દુક્ખં; યં દુક્ખં તદનત્તા; યદનત્તા તં ‘નેતં મમ, નેસોહમસ્મિ, ન મેસો અત્તા’તિ એવમેતં યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દટ્ઠબ્બં. વેદના… સઞ્ઞા… સઙ્ખારા… વિઞ્ઞાણં અનિચ્ચં. યદનિચ્ચં તં દુક્ખં; યં દુક્ખં તદનત્તા; યદનત્તા તં ‘નેતં મમ, નેસોહમસ્મિ, ન મેસો અત્તા’તિ એવમેતં યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દટ્ઠબ્બં’’.

‘‘એવં પસ્સં, ભિક્ખવે, સુતવા અરિયસાવકો રૂપસ્મિમ્પિ નિબ્બિન્દતિ, વેદનાયપિ… સઞ્ઞાયપિ… સઙ્ખારેસુપિ… વિઞ્ઞાણસ્મિમ્પિ નિબ્બિન્દતિ. નિબ્બિન્દં વિરજ્જતિ; વિરાગા વિમુચ્ચતિ. વિમુત્તસ્મિં વિમુત્તમિતિ ઞાણં હોતિ. ‘ખીણા જાતિ, વુસિતં બ્રહ્મચરિયં, કતં કરણીયં, નાપરં ઇત્થત્તાયા’તિ પજાનાતિ. યાવતા, ભિક્ખવે, સત્તાવાસા, યાવતા ભવગ્ગં, એતે અગ્ગા, એતે સેટ્ઠા લોકસ્મિં યદિદં અરહન્તો’’તિ.

ઇદમવોચ ભગવા. ઇદં વત્વાન સુગતો અથાપરં એતદવોચ સત્થા –

‘‘સુખિનો વત અરહન્તો, તણ્હા તેસં ન વિજ્જતિ;

અસ્મિમાનો સમુચ્છિન્નો, મોહજાલં પદાલિતં.

‘‘અનેજં તે અનુપ્પત્તા, ચિત્તં તેસં અનાવિલં;

લોકે અનુપલિત્તા તે, બ્રહ્મભૂતા અનાસવા.

‘‘પઞ્ચક્ખન્ધે પરિઞ્ઞાય, સત્ત સદ્ધમ્મગોચરા;

પસંસિયા સપ્પુરિસા, પુત્તા બુદ્ધસ્સ ઓરસા.

‘‘સત્તરતનસમ્પન્ના, તીસુ સિક્ખાસુ સિક્ખિતા;

અનુવિચરન્તિ મહાવીરા, પહીનભયભેરવા.

‘‘દસહઙ્ગેહિ સમ્પન્ના, મહાનાગા સમાહિતા;

એતે ખો સેટ્ઠા લોકસ્મિં, તણ્હા તેસં ન વિજ્જતિ.

‘‘અસેખઞાણમુપ્પન્નં, અન્તિમોયં [અન્તિમસ્સ (ક.)] સમુસ્સયો;

યો સારો બ્રહ્મચરિયસ્સ, તસ્મિં અપરપચ્ચયા.

‘‘વિધાસુ ન વિકમ્પન્તિ, વિપ્પમુત્તા પુનબ્ભવા;

દન્તભૂમિમનુપ્પત્તા, તે લોકે વિજિતાવિનો.

‘‘ઉદ્ધં તિરિયં અપાચીનં, નન્દી તેસં ન વિજ્જતિ;

નદન્તિ તે સીહનાદં, બુદ્ધા લોકે અનુત્તરા’’તિ. ચતુત્થં;