૬. દુતિયઆનન્દસુત્તં

૩૮. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં નિસિન્નં ખો આયસ્મન્તં આનન્દં ભગવા એતદવોચ –

‘‘સચે તં, આનન્દ, એવં પુચ્છેય્યું – ‘કતમેસં, આવુસો આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ? કતમેસં ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ? કતમેસં ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતી’તિ? એવં પુટ્ઠો ત્વં, આનન્દ, કિન્તિ બ્યાકરેય્યાસી’’તિ? ‘‘સચે મં, ભન્તે, એવં પુચ્છેય્યું – ‘કતમેસં, આવુસો આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ? કતમેસં ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ? કતમેસં ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતી’તિ? એવં પુટ્ઠોહં, ભન્તે, એવં બ્યાકરેય્યં – ‘યં ખો, આવુસો, રૂપં અતીતં નિરુદ્ધં વિપરિણતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. યા વેદના અતીતા નિરુદ્ધા વિપરિણતા; તસ્સા ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતાય અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. યા સઞ્ઞા… યે સઙ્ખારા અતીતા નિરુદ્ધા વિપરિણતા; તેસં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. યં વિઞ્ઞાણં અતીતં નિરુદ્ધં વિપરિણતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. ઇમેસં ખો, આવુસો, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ’’’.

‘‘યં ખો, આવુસો, રૂપં અજાતં અપાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. યા વેદના અજાતા અપાતુભૂતા; તસ્સા ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતાય અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. યા સઞ્ઞા…પે… યે સઙ્ખારા અજાતા અપાતુભૂતા; તેસં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. યં વિઞ્ઞાણં અજાતં અપાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. ઇમેસં ખો, આવુસો, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ.

‘‘યં ખો, આવુસો, રૂપં જાતં પાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. યા વેદના જાતા પાતુભૂતા…પે… યા સઞ્ઞા… યે સઙ્ખારા જાતા પાતુભૂતા; તેસં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. યં વિઞ્ઞાણં જાતં પાતુભૂતં તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. ઇમેસં ખો, આવુસો, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતી’તિ. એવં પુટ્ઠોહં, ભન્તે, એવં બ્યાકરેય્ય’’ન્તિ.

‘‘સાધુ, સાધુ, આનન્દ! યં ખો, આનન્દ, રૂપં અતીતં નિરુદ્ધં વિપરિણતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. યા વેદના … યા સઞ્ઞા… યે સઙ્ખારા… યં વિઞ્ઞાણં અતીતં નિરુદ્ધં વિપરિણતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. ઇમેસં ખો, આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ.

‘‘યં ખો, આનન્દ, રૂપં અજાતં અપાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. યા વેદના… યા સઞ્ઞા… યે સઙ્ખારા… યં વિઞ્ઞાણં અજાતં અપાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. ઇમેસં ખો, આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ.

‘‘યં ખો, આનન્દ, રૂપં જાતં પાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. યા વેદના જાતા પાતુભૂતા… યા સઞ્ઞા… યે સઙ્ખારા… યં વિઞ્ઞાણં જાતં પાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. ઇમેસં ખો, આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતીતિ. એવં પુટ્ઠો ત્વં, આનન્દ, એવં બ્યાકરેય્યાસી’’તિ. છટ્ઠં.