૪. નતુમ્હાકંવગ્ગો

૧. નતુમ્હાકંસુત્તં

૩૩. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘યં, ભિક્ખવે, ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, ન તુમ્હાકં? રૂપં, ભિક્ખવે, ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. વેદના ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. સા વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. સઞ્ઞા ન તુમ્હાકં… સઙ્ખારા ન તુમ્હાકં, તે પજહથ. તે વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સન્તિ. વિઞ્ઞાણં ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ’’.

‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યં ઇમસ્મિં જેતવને તિણકટ્ઠસાખાપલાસં તં જનો હરેય્ય વા ડહેય્ય વા યથાપચ્ચયં વા કરેય્ય. અપિ નુ તુમ્હાકં એવમસ્સ – ‘અમ્હે જનો હરતિ વા ડહતિ વા યથાપચ્ચયં વા કરોતી’’’તિ? ‘‘નો હેતં, ભન્તે’’. ‘‘તં કિસ્સ હેતુ’’? ‘‘ન હિ નો એતં, ભન્તે, અત્તા વા અત્તનિયં વા’’તિ. ‘‘એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, રૂપં ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. વેદના ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. સા વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. સઞ્ઞા ન તુમ્હાકં… સઙ્ખારા ન તુમ્હાકં… વિઞ્ઞાણં ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતી’’તિ. પઠમં.

૨. દુતિયનતુમ્હાકંસુત્તં

૩૪. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘યં, ભિક્ખવે, ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, ન તુમ્હાકં? રૂપં, ભિક્ખવે, ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. વેદના ન તુમ્હાકં… સઞ્ઞા ન તુમ્હાકં… સઙ્ખારા ન તુમ્હાકં… વિઞ્ઞાણં ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. યં, ભિક્ખવે, ન તુમ્હાકં તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતી’’તિ. દુતિયં.

૩. અઞ્ઞતરભિક્ખુસુત્તં

૩૫. સાવત્થિનિદાનં. અથ ખો અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો ભિક્ખુ ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘સાધુ મે, ભન્તે, ભગવા સંખિત્તેન ધમ્મં દેસેતુ; યમહં ભગવતો ધમ્મં સુત્વા એકો વૂપકટ્ઠો, અપ્પમત્તો આતાપી પહિતત્તો વિહરેય્ય’’ન્તિ. ‘‘યં ખો, ભિક્ખુ, અનુસેતિ, તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ; યં નાનુસેતિ, ન તેન સઙ્ખં ગચ્છતી’’તિ. ‘‘અઞ્ઞાતં, ભગવા; અઞ્ઞાતં, સુગતા’’તિ.

‘‘યથા કથં પન ત્વં, ભિક્ખુ, મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ વિત્થારેન અત્થં આજાનાસી’’તિ? ‘‘રૂપં ચે, ભન્તે, અનુસેતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. વેદનં ચે અનુસેતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. સઞ્ઞં ચે અનુસેતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. સઙ્ખારે ચે અનુસેતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. વિઞ્ઞાણં ચે અનુસેતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. રૂપં ચે, ભન્તે, નાનુસેતિ ન તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. વેદનં ચે… સઞ્ઞં ચે… સઙ્ખારે ચે… વિઞ્ઞાણં ચે નાનુસેતિ ન તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. ઇમસ્સ ખ્વાહં, ભન્તે, ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનામી’’તિ.

‘‘સાધુ સાધુ, ભિક્ખુ! સાધુ ખો ત્વં, ભિક્ખુ, મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ વિત્થારેન અત્થં આજાનાસિ. રૂપં ચે, ભિક્ખુ, અનુસેતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. વેદનં ચે… સઞ્ઞં ચે… સઙ્ખારે ચે… વિઞ્ઞાણં ચે અનુસેતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. રૂપં ચે, ભિક્ખુ, નાનુસેતિ ન તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. વેદનં ચે… સઞ્ઞં ચે… સઙ્ખારે ચે… વિઞ્ઞાણં ચે નાનુસેતિ ન તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. ઇમસ્સ ખો, ભિક્ખુ, મયા સંખિત્તેન, ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થો દટ્ઠબ્બો’’તિ.

અથ ખો સો ભિક્ખુ ભગવતો ભાસિતં અભિનન્દિત્વા અનુમોદિત્વા ઉટ્ઠાયાસના ભગવન્તં અભિવાદેત્વા પદક્ખિણં કત્વા પક્કામિ.

અથ ખો સો ભિક્ખુ એકો વૂપકટ્ઠો અપ્પમત્તો આતાપી પહિતત્તો વિહરન્તો નચિરસ્સેવ – યસ્સત્થાય કુલપુત્તા સમ્મદેવ અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજન્તિ તદનુત્તરં – બ્રહ્મચરિયપરિયોસાનં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિ. ‘‘ખીણા જાતિ, વુસિતં બ્રહ્મચરિયં, કતં કરણીયં, નાપરં ઇત્થત્તાયા’’તિ અબ્ભઞ્ઞાસિ. અઞ્ઞતરો ચ પન સો ભિક્ખુ અરહતં અહોસીતિ. તતિયં.

૪. દુતિયઅઞ્ઞતરભિક્ખુસુત્તં

૩૬. સાવત્થિનિદાનં. અથ ખો અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ યેન ભગવા…પે… એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો ભિક્ખુ ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘સાધુ મે, ભન્તે, ભગવા સંખિત્તેન ધમ્મં દેસેતુ યમહં ભગવતો ધમ્મં સુત્વા એકો વૂપકટ્ઠો અપ્પમત્તો આતાપી પહિતત્તો વિહરેય્ય’’ન્તિ. ‘‘યં ખો, ભિક્ખુ, અનુસેતિ તં અનુમીયતિ; યં અનુમીયતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. યં નાનુસેતિ ન તં અનુમીયતિ; યં નાનુમીયતિ ન તેન સઙ્ખં ગચ્છતી’’તિ. ‘‘અઞ્ઞાતં, ભગવા; અઞ્ઞાતં, સુગતા’’તિ.

‘‘યથા કથં પન ત્વં, ભિક્ખુ, મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ વિત્થારેન અત્થં આજાનાસી’’તિ? ‘‘રૂપં ચે, ભન્તે, અનુસેતિ તં અનુમીયતિ; યં અનુમીયતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. વેદનં ચે અનુસેતિ… સઞ્ઞં ચે અનુસેતિ… સઙ્ખારે ચે અનુસેતિ… વિઞ્ઞાણં ચે અનુસેતિ તં અનુમીયતિ; યં અનુમીયતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. રૂપં ચે, ભન્તે, નાનુસેતિ ન તં અનુમીયતિ; યં નાનુમીયતિ ન તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. વેદનં ચે નાનુસેતિ… સઞ્ઞં ચે નાનુસેતિ… સઙ્ખારે ચે નાનુસેતિ… વિઞ્ઞાણં ચે નાનુસેતિ ન તં અનુમીયતિ; યં નાનુમીયતિ ન તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. ઇમસ્સ ખ્વાહં, ભન્તે, ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનામી’’તિ.

‘‘સાધુ સાધુ, ભિક્ખુ! સાધુ ખો ત્વં, ભિક્ખુ, મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ વિત્થારેન અત્થં આજાનાસિ. રૂપં ચે, ભિક્ખુ, અનુસેતિ તં અનુમીયતિ; યં અનુમીયતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. વેદનં ચે, ભિક્ખુ… સઞ્ઞં ચે, ભિક્ખુ… સઙ્ખારે ચે, ભિક્ખુ… વિઞ્ઞાણં ચે, ભિક્ખુ, અનુસેતિ તં અનુમીયતિ; યં અનુમીયતિ તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. રૂપં ચે, ભિક્ખુ, નાનુસેતિ ન તં અનુમીયતિ; યં નાનુમીયતિ ન તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. વેદનં ચે નાનુસેતિ… સઞ્ઞં ચે નાનુસેતિ… સઙ્ખારે ચે નાનુસેતિ… વિઞ્ઞાણં ચે નાનુસેતિ ન તં અનુમીયતિ; યં નાનુમીયતિ ન તેન સઙ્ખં ગચ્છતિ. ઇમસ્સ ખો, ભિક્ખુ, મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થો દટ્ઠબ્બો’’તિ…પે… અઞ્ઞતરો ચ પન સો ભિક્ખુ અરહતં અહોસીતિ. ચતુત્થં.

૫. આનન્દસુત્તં

૩૭. સાવત્થિનિદાનં. અથ ખો આયસ્મા આનન્દો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો આયસ્મન્તં આનન્દં ભગવા એતદવોચ –

‘‘સચે તં, આનન્દ, એવં પુચ્છેય્યું – ‘કતમેસં, આવુસો આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ [ઠિતાનં (સ્યા. કં. પી. ક.)] અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતી’તિ? એવં પુટ્ઠો ત્વં, આનન્દ, કિન્તિ બ્યાકરેય્યાસી’’તિ? ‘‘સચે મં, ભન્તે, એવં પુચ્છેય્યું – ‘કતમેસં, આવુસો આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતી’તિ? એવં પુટ્ઠોહં, ભન્તે, એવં બ્યાકરેય્યં – ‘રૂપસ્સ ખો, આવુસો, ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. વેદનાય… સઞ્ઞાય… સઙ્ખારાનં… વિઞ્ઞાણસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. ઇમેસં ખો, આવુસો, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતી’તિ. એવં પુટ્ઠોહં, ભન્તે, એવં બ્યાકરેય્ય’’ન્તિ.

‘‘સાધુ સાધુ, આનન્દ! રૂપસ્સ ખો, આનન્દ, ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. વેદનાય… સઞ્ઞાય… સઙ્ખારાનં… વિઞ્ઞાણસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. ઇમેસં ખો, આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતીતિ. એવં પુટ્ઠો ત્વં, આનન્દ, એવં બ્યાકરેય્યાસી’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. દુતિયઆનન્દસુત્તં

૩૮. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં નિસિન્નં ખો આયસ્મન્તં આનન્દં ભગવા એતદવોચ –

‘‘સચે તં, આનન્દ, એવં પુચ્છેય્યું – ‘કતમેસં, આવુસો આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ? કતમેસં ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ? કતમેસં ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતી’તિ? એવં પુટ્ઠો ત્વં, આનન્દ, કિન્તિ બ્યાકરેય્યાસી’’તિ? ‘‘સચે મં, ભન્તે, એવં પુચ્છેય્યું – ‘કતમેસં, આવુસો આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ? કતમેસં ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ? કતમેસં ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતી’તિ? એવં પુટ્ઠોહં, ભન્તે, એવં બ્યાકરેય્યં – ‘યં ખો, આવુસો, રૂપં અતીતં નિરુદ્ધં વિપરિણતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. યા વેદના અતીતા નિરુદ્ધા વિપરિણતા; તસ્સા ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતાય અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. યા સઞ્ઞા… યે સઙ્ખારા અતીતા નિરુદ્ધા વિપરિણતા; તેસં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. યં વિઞ્ઞાણં અતીતં નિરુદ્ધં વિપરિણતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. ઇમેસં ખો, આવુસો, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ’’’.

‘‘યં ખો, આવુસો, રૂપં અજાતં અપાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. યા વેદના અજાતા અપાતુભૂતા; તસ્સા ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતાય અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. યા સઞ્ઞા…પે… યે સઙ્ખારા અજાતા અપાતુભૂતા; તેસં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. યં વિઞ્ઞાણં અજાતં અપાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. ઇમેસં ખો, આવુસો, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ.

‘‘યં ખો, આવુસો, રૂપં જાતં પાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. યા વેદના જાતા પાતુભૂતા…પે… યા સઞ્ઞા… યે સઙ્ખારા જાતા પાતુભૂતા; તેસં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. યં વિઞ્ઞાણં જાતં પાતુભૂતં તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. ઇમેસં ખો, આવુસો, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતી’તિ. એવં પુટ્ઠોહં, ભન્તે, એવં બ્યાકરેય્ય’’ન્તિ.

‘‘સાધુ, સાધુ, આનન્દ! યં ખો, આનન્દ, રૂપં અતીતં નિરુદ્ધં વિપરિણતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. યા વેદના … યા સઞ્ઞા… યે સઙ્ખારા… યં વિઞ્ઞાણં અતીતં નિરુદ્ધં વિપરિણતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ. ઇમેસં ખો, આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિત્થ, વયો પઞ્ઞાયિત્થ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિત્થ.

‘‘યં ખો, આનન્દ, રૂપં અજાતં અપાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. યા વેદના… યા સઞ્ઞા… યે સઙ્ખારા… યં વિઞ્ઞાણં અજાતં અપાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ. ઇમેસં ખો, આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, વયો પઞ્ઞાયિસ્સતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયિસ્સતિ.

‘‘યં ખો, આનન્દ, રૂપં જાતં પાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. યા વેદના જાતા પાતુભૂતા… યા સઞ્ઞા… યે સઙ્ખારા… યં વિઞ્ઞાણં જાતં પાતુભૂતં; તસ્સ ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતિ. ઇમેસં ખો, આનન્દ, ધમ્માનં ઉપ્પાદો પઞ્ઞાયતિ, વયો પઞ્ઞાયતિ, ઠિતસ્સ અઞ્ઞથત્તં પઞ્ઞાયતીતિ. એવં પુટ્ઠો ત્વં, આનન્દ, એવં બ્યાકરેય્યાસી’’તિ. છટ્ઠં.

૭. અનુધમ્મસુત્તં

૩૯. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘ધમ્માનુધમ્મપ્પટિપન્નસ્સ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો અયમનુધમ્મો હોતિ યં રૂપે નિબ્બિદાબહુલો [નિબ્બિદાબહુલં (પી. ક.)] વિહરેય્ય, વેદનાય નિબ્બિદાબહુલો વિહરેય્ય, સઞ્ઞા નિબ્બિદાબહુલો વિહરેય્ય, સઙ્ખારેસુ નિબ્બિદાબહુલો વિહરેય્ય, વિઞ્ઞાણે નિબ્બિદાબહુલો વિહરેય્ય. યો રૂપે નિબ્બિદાબહુલો વિહરન્તો, વેદનાય… સઞ્ઞાય… સઙ્ખારેસુ નિબ્બિદાબહુલો વિહરન્તો, વિઞ્ઞાણે નિબ્બિદાબહુલો વિહરન્તો રૂપં પરિજાનાતિ, વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં પરિજાનાતિ, સો રૂપં પરિજાનં, વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં પરિજાનં પરિમુચ્ચતિ રૂપમ્હા, પરિમુચ્ચતિ વેદના, પરિમુચ્ચતિ સઞ્ઞાય, પરિમુચ્ચતિ સઙ્ખારેહિ, પરિમુચ્ચતિ વિઞ્ઞાણમ્હા, પરિમુચ્ચતિ જાતિયા જરામરણેન સોકેહિ પરિદેવેહિ દુક્ખેહિ દોમનસ્સેહિ ઉપાયાસેહિ, પરિમુચ્ચતિ દુક્ખસ્માતિ વદામી’’તિ. સત્તમં.

૮. દુતિયઅનુધમ્મસુત્તં

૪૦. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘ધમ્માનુધમ્મપ્પટિપન્નસ્સ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો અયમનુધમ્મો હોતિ યં રૂપે અનિચ્ચાનુપસ્સી વિહરેય્ય…પે… પરિમુચ્ચતિ દુક્ખસ્માતિ વદામી’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. તતિયઅનુધમ્મસુત્તં

૪૧. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘ધમ્માનુધમ્મપ્પટિપન્નસ્સ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો અયમનુધમ્મો હોતિ યં રૂપે દુક્ખાનુપસ્સી વિહરેય્ય…પે… પરિમુચ્ચતિ દુક્ખસ્માતિ વદામી’’તિ. નવમં.

૧૦. ચતુત્થઅનુધમ્મસુત્તં

૪૨. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘ધમ્માનુધમ્મપ્પટિપન્નસ્સ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો અયમનુધમ્મો હોતિ યં રૂપે અનત્તાનુપસ્સી વિહરેય્ય, વેદનાય… સઞ્ઞાય… સઙ્ખારેસુ… વિઞ્ઞાણે અનત્તાનુપસ્સી વિહરેય્ય. યો રૂપે અનત્તાનુપસ્સી વિહરન્તો…પે… રૂપં પરિજાનાતિ, વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં પરિજાનાતિ, સો રૂપં પરિજાનં, વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં પરિજાનં પરિમુચ્ચતિ રૂપમ્હા, પરિમુચ્ચતિ વેદનાય, પરિમુચ્ચતિ સઞ્ઞાય, પરિમુચ્ચતિ સઙ્ખારેહિ, પરિમુચ્ચતિ વિઞ્ઞાણમ્હા, પરિમુચ્ચતિ જાતિયા જરામરણેન સોકેહિ પરિદેવેહિ દુક્ખેહિ દોમનસ્સેહિ ઉપાયાસેહિ, પરિમુચ્ચતિ દુક્ખસ્માતિ વદામી’’તિ. દસમં.

નતુમ્હાકંવગ્ગો ચતુત્થો.

તસ્સુદ્દાનં –

નતુમ્હાકેન દ્વે વુત્તા, ભિક્ખૂહિ અપરે દુવે;

આનન્દેન ચ દ્વે વુત્તા, અનુધમ્મેહિ દ્વે દુકાતિ.