૧. ભારસુત્તં

૨૨. સાવત્થિયં … તત્ર ખો … ‘‘ભારઞ્ચ વો, ભિક્ખવે, દેસેસ્સામિ ભારહારઞ્ચ ભારાદાનઞ્ચ ભારનિક્ખેપનઞ્ચ. તં સુણાથ. કતમો ચ, ભિક્ખવે, ભારો? પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા તિસ્સ વચનીયં. કતમે પઞ્ચ? રૂપુપાદાનક્ખન્ધો, વેદનુપાદાનક્ખન્ધો, સઞ્ઞુપાદાનક્ખન્ધો, સઙ્ખારુપાદાનક્ખન્ધો, વિઞ્ઞાણુપાદાનક્ખન્ધો; અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભારો’’.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, ભારહારો? પુગ્ગલો તિસ્સ વચનીયં. ય્વાયં આયસ્મા એવંનામો એવંગોત્તો; અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભારહારો.

‘‘કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભારાદાનં? યાયં તણ્હા પોનોભવિકા [પોનોબ્ભવિકા (સ્યા. કં. ક.)] નન્દીરાગસહગતા [નન્દિરાગસહગતા (સબ્બત્થ)] તત્રતત્રાભિનન્દિની, સેય્યથિદં – કામતણ્હા, ભવતણ્હા, વિભવતણ્હા. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભારાદાનં.

‘‘કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભારનિક્ખેપનં? યો તસ્સાયેવ તણ્હાય અસેસવિરાગનિરોધો ચાગો પટિનિસ્સગ્ગો મુત્તિ અનાલયો. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભારનિક્ખેપન’’ન્તિ.

ઇદમવોચ ભગવા. ઇદં વત્વાન [વત્વા (સી.) એવમીદિસેસુ ઠાનેસુ] સુગતો અથાપરં એતદવોચ સત્થા –

‘‘ભારા હવે પઞ્ચક્ખન્ધા, ભારહારો ચ પુગ્ગલો;

ભારાદાનં દુખં લોકે, ભારનિક્ખેપનં સુખં.

‘‘નિક્ખિપિત્વા ગરું ભારં, અઞ્ઞં ભારં અનાદિય;

સમૂલં તણ્હમબ્બુય્હ [તણ્હમબ્ભુય્હ (પી. ક.)], નિચ્છાતો પરિનિબ્બુતો’’તિ. પઠમં;