૧૧. અન્તવગ્ગો

૧. અન્તસુત્તં

૧૦૩. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘ચત્તારોમે, ભિક્ખવે, અન્તા. કતમે ચત્તારો? સક્કાયન્તો, સક્કાયસમુદયન્તો, સક્કાયનિરોધન્તો, સક્કાયનિરોધગામિનિપ્પટિપદન્તો. કતમો ચ, ભિક્ખવે, સક્કાયન્તો? પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધાતિસ્સ વચનીયં. કતમે પઞ્ચ? સેય્યથિદં – રૂપુપાદાનક્ખન્ધો, વેદનુપાદાનક્ખન્ધો, સઞ્ઞુપાદાનક્ખન્ધો, સઙ્ખારુપાદાનક્ખન્ધો, વિઞ્ઞાણુપાદાનક્ખન્ધો – અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સક્કાયન્તો’’.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, સક્કાયસમુદયન્તો? યાયં તણ્હા પોનોભવિકા નન્દિરાગસહગતા તત્રતત્રાભિનન્દિની, સેય્યથિદં – કામતણ્હા, ભવતણ્હા, વિભવતણ્હા. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સક્કાયસમુદયન્તો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, સક્કાયનિરોધન્તો? યો તસ્સાયેવ તણ્હાય અસેસવિરાગનિરોધો ચાગો પટિનિસ્સગ્ગો મુત્તિ અનાલયો – અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સક્કાયનિરોધન્તો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, સક્કાયનિરોધગામિનિપ્પટિપદન્તો? અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો. સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ, સમ્માસઙ્કપ્પો, સમ્માવાચા, સમ્માકમ્મન્તો, સમ્માઆજીવો, સમ્માવાયામો, સમ્માસતિ, સમ્માસમાધિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સક્કાયનિરોધગામિનિપ્પટિપદન્તો. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો અન્તા’’તિ. પઠમં.

૨. દુક્ખસુત્તં

૧૦૪. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘દુક્ખઞ્ચ વો, ભિક્ખવે, દેસેસ્સામિ દુક્ખસમુદયઞ્ચ દુક્ખનિરોધઞ્ચ દુક્ખનિરોધગામિનિઞ્ચ પટિપદં. તં સુણાથ. કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, દુક્ખં? પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધાતિસ્સ વચનીયં. કતમે પઞ્ચ? સેય્યથિદં – રૂપુપાદાનક્ખન્ધો…પે… વિઞ્ઞાણુપાદાનક્ખન્ધો. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, દુક્ખં. કતમો ચ, ભિક્ખવે, દુક્ખસમુદયો? યાયં તણ્હા પોનોભવિકા…પે… કામતણ્હા, ભવતણ્હા, વિભવતણ્હા – અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, દુક્ખસમુદયો. કતમો ચ, ભિક્ખવે, દુક્ખનિરોધો? યો તસ્સાયેવ તણ્હાય અસેસવિરાગનિરોધો ચાગો પટિનિસ્સગ્ગો મુત્તિ અનાલયો – અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, દુક્ખનિરોધો. કતમા ચ, ભિક્ખવે, દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા? અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો. સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’’તિ. દુતિયં.

૩. સક્કાયસુત્તં

૧૦૫. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘સક્કાયઞ્ચ વો, ભિક્ખવે, દેસેસ્સામિ સક્કાયસમુદયઞ્ચ સક્કાયનિરોધઞ્ચ સક્કાયનિરોધગામિનિઞ્ચ પટિપદં. તં સુણાથ. કતમો ચ, ભિક્ખવે, સક્કાયો? પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધાતિસ્સ વચનીયં. કતમે પઞ્ચ? સેય્યથિદં – રૂપુપાદાનક્ખન્ધો, વેદનુપાદાનક્ખન્ધો, સઞ્ઞુપાદાનક્ખન્ધો, સઙ્ખારુપાદાનક્ખન્ધો, વિઞ્ઞાણુપાદાનક્ખન્ધો. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સક્કાયો. કતમો ચ, ભિક્ખવે, સક્કાયસમુદયો? યાયં તણ્હા પોનોભવિકા…પે… કામતણ્હા, ભવતણ્હા, વિભવતણ્હા – અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સક્કાયસમુદયો. કતમો ચ, ભિક્ખવે, સક્કાયનિરોધો? યો તસ્સાયેવ તણ્હાય…પે… અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સક્કાયનિરોધો. કતમા ચ, ભિક્ખવે, સક્કાયનિરોધગામિની પટિપદા? અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો. સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સક્કાયનિરોધગામિની પટિપદા’’તિ. તતિયં.

૪. પરિઞ્ઞેય્યસુત્તં

૧૦૬. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘પરિઞ્ઞેય્યે ચ, ભિક્ખવે, ધમ્મે દેસેસ્સામિ પરિઞ્ઞઞ્ચ પરિઞ્ઞાતાવિઞ્ચ પુગ્ગલં. તં સુણાથ. કતમે ચ, ભિક્ખવે, પરિઞ્ઞેય્યા ધમ્મા? રૂપં, ભિક્ખવે, પરિઞ્ઞેય્યો ધમ્મો. વેદના…પે… સઞ્ઞા… સઙ્ખારા… વિઞ્ઞાણં પરિઞ્ઞેય્યો ધમ્મો. ઇમે વુચ્ચન્તિ, ભિક્ખવે, પરિઞ્ઞેય્યા ધમ્મા. કતમા ચ, ભિક્ખવે, પરિઞ્ઞા? રાગક્ખયો, દોસક્ખયો, મોહક્ખયો – અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, પરિઞ્ઞા. કતમો ચ, ભિક્ખવે, પરિઞ્ઞાતાવી પુગ્ગલો? અરહાતિસ્સ વચનીયં. ય્વાયં આયસ્મા એવંનામો એવંગોત્તો – અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, પરિઞ્ઞાતાવી પુગ્ગલો’’તિ. ચતુત્થં.

૫. સમણસુત્તં

૧૦૭. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, ઉપાદાનક્ખન્ધા. કતમે પઞ્ચ? સેય્યથિદં – રૂપુપાદાનક્ખન્ધો…પે… વિઞ્ઞાણુપાદાનક્ખન્ધો. યે હિ કેચિ, ભિક્ખવે, સમણા વા બ્રાહ્મણા વા ઇમેસં પઞ્ચન્નં ઉપાદાનક્ખન્ધાનં અસ્સાદઞ્ચ આદીનવઞ્ચ નિસ્સરણઞ્ચ યથાભૂતં નપ્પજાનન્તિ…પે… પજાનન્તિ, સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરન્તી’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. દુતિયસમણસુત્તં

૧૦૮. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, ઉપાદાનક્ખન્ધા. કતમે પઞ્ચ? સેય્યથિદં – રૂપુપાદાનક્ખન્ધો, વેદનુપાદાનક્ખન્ધો, સઞ્ઞુપાદાનક્ખન્ધો, સઙ્ખારુપાદાનક્ખન્ધો, વિઞ્ઞાણુપાદાનક્ખન્ધો. યે હિ કેચિ, ભિક્ખવે, સમણા વા બ્રાહ્મણા વા ઇમેસં પઞ્ચન્નં ઉપાદાનક્ખન્ધાનં સમુદયઞ્ચ અત્થઙ્ગમઞ્ચ અસ્સાદઞ્ચ આદીનવઞ્ચ નિસ્સરણઞ્ચ યથાભૂતં નપ્પજાનન્તિ…પે… પજાનન્તિ, સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરન્તી’’તિ. છટ્ઠં.

૭. સોતાપન્નસુત્તં

૧૦૯. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, ઉપાદાનક્ખન્ધા. કતમે પઞ્ચ? સેય્યથિદં – રૂપુપાદાનક્ખન્ધો…પે… વિઞ્ઞાણુપાદાનક્ખન્ધો. યતો ખો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો ઇમેસં પઞ્ચન્નં ઉપાદાનક્ખન્ધાનં સમુદયઞ્ચ અત્થઙ્ગમઞ્ચ અસ્સાદઞ્ચ આદીનવઞ્ચ નિસ્સરણઞ્ચ યથાભૂતં પજાનાતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો સોતાપન્નો અવિનિપાતધમ્મો નિયતો સમ્બોધિપરાયનો’’તિ. સત્તમં.

૮. અરહન્તસુત્તં

૧૧૦. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, ઉપાદાનક્ખન્ધા. કતમે પઞ્ચ? સેય્યથિદં – રૂપુપાદાનક્ખન્ધો…પે… વિઞ્ઞાણુપાદાનક્ખન્ધો. યતો ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ઇમેસં પઞ્ચન્નં ઉપાદાનક્ખન્ધાનં સમુદયઞ્ચ અત્થઙ્ગમઞ્ચ અસ્સાદઞ્ચ આદીનવઞ્ચ નિસ્સરણઞ્ચ યથાભૂતં વિદિત્વા અનુપાદાવિમુત્તો હોતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અરહં ખીણાસવો વુસિતવા કતકરણીયો ઓહિતભારો અનુપ્પત્તસદત્થો પરિક્ખીણભવસંયોજનો સમ્મદઞ્ઞાવિમુત્તો’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. છન્દપ્પહાનસુત્તં

૧૧૧. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘રૂપે, ભિક્ખવે, યો છન્દો યો રાગો યા નન્દી યા તણ્હા, તં પજહથ. એવં તં રૂપં પહીનં ભવિસ્સતિ ઉચ્છિન્નમૂલં તાલાવત્થુકતં અનભાવંકતં આયતિં અનુપ્પાદધમ્મં. વેદનાય…પે… સઞ્ઞાય… સઙ્ખારેસુ… વિઞ્ઞાણે યો છન્દો યો રાગો યા નન્દી યા તણ્હા, તં પજહથ. એવં તં વિઞ્ઞાણં પહીનં ભવિસ્સતિ ઉચ્છિન્નમૂલં તાલાવત્થુકતં અનભાવંકતં આયતિં અનુપ્પાદધમ્મ’’ન્તિ. નવમં.

૧૦. દુતિયછન્દપ્પહાનસુત્તં

૧૧૨. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘રૂપે, ભિક્ખવે, યો છન્દો યો રાગો યા નન્દી યા તણ્હા યે ઉપયુપાદાના ચેતસો અધિટ્ઠાનાભિનિવેસાનુસયા, તે પજહથ. એવં તં રૂપં પહીનં ભવિસ્સતિ ઉચ્છિન્નમૂલં…પે… વેદનાય… સઞ્ઞાય… સઙ્ખારેસુ યો છન્દો…પે… એવં તે સઙ્ખારા પહીના ભવિસ્સન્તિ ઉચ્છિન્નમૂલા તાલાવત્થુકતા અનભાવંકતા આયતિં અનુપ્પાદધમ્મા. વિઞ્ઞાણે યો છન્દો યો રાગો યા નન્દી યા તણ્હા યે ઉપયુપાદાના ચેતસો અધિટ્ઠાનાભિનિવેસાનુસયા, તે પજહથ. એવં તં વિઞ્ઞાણં પહીનં ભવિસ્સતિ ઉચ્છિન્નમૂલં તાલાવત્થુકતં અનભાવંકતં આયતિં અનુપ્પાદધમ્મ’’ન્તિ. દસમં.

અન્તવગ્ગો એકાદસમો.

તસ્સુદ્દાનં –

અન્તો દુક્ખઞ્ચ સક્કાયો, પરિઞ્ઞેય્યા સમણા દુવે;

સોતાપન્નો અરહા ચ, દુવે ચ છન્દપ્પહાનાતિ.