૫. નખસિખાસુત્તં

૯૭. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો ભિક્ખુ ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અત્થિ નુ ખો, ભન્તે, કિઞ્ચિ રૂપં યં રૂપં નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં સસ્સતિસમં તથેવ ઠસ્સતિ? અત્થિ નુ ખો, ભન્તે, કાચિ વેદના યા વેદના નિચ્ચા ધુવા સસ્સતા અવિપરિણામધમ્મા સસ્સતિસમં તથેવ ઠસ્સતિ? અત્થિ નુ ખો, ભન્તે, કાચિ સઞ્ઞા…પે… કેચિ સઙ્ખારા, યે સઙ્ખારા નિચ્ચા ધુવા સસ્સતા અવિપરિણામધમ્મા સસ્સતિસમં તથેવ ઠસ્સન્તિ? અત્થિ નુ ખો, ભન્તે, કિઞ્ચિ વિઞ્ઞાણં, યં વિઞ્ઞાણં નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં સસ્સતિસમં તથેવ ઠસ્સતી’’તિ? ‘‘નત્થિ ખો, ભિક્ખુ, કિઞ્ચિ રૂપં, યં રૂપં નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં સસ્સતિસમં તથેવ ઠસ્સતિ. નત્થિ ખો, ભિક્ખુ, કાચિ વેદના… કાચિ સઞ્ઞા… કેચિ સઙ્ખારા…પે… કિઞ્ચિ વિઞ્ઞાણં, યં વિઞ્ઞાણં નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં સસ્સતિસમં તથેવ ઠસ્સતી’’તિ.

અથ ખો ભગવા પરિત્તં નખસિખાયં પંસું આરોપેત્વા તં ભિક્ખું એતદવોચ – ‘‘એત્તકમ્પિ ખો, ભિક્ખુ, રૂપં નત્થિ નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં સસ્સતિસમં તથેવ ઠસ્સતિ. એત્તકં ચેપિ, ભિક્ખુ, રૂપં અભવિસ્સ નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં, નયિદં બ્રહ્મચરિયવાસો પઞ્ઞાયેથ સમ્મા દુક્ખક્ખયાય. યસ્મા ચ ખો, ભિક્ખુ, એત્તકમ્પિ રૂપં નત્થિ નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં, તસ્મા બ્રહ્મચરિયવાસો પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખક્ખયાય’’.

‘‘એત્તકાપિ ખો, ભિક્ખુ, વેદના નત્થિ નિચ્ચા ધુવા સસ્સતા અવિપરિણામધમ્મા સસ્સતિસમં તથેવ ઠસ્સતિ. એત્તકા ચેપિ, ભિક્ખુ, વેદના અભવિસ્સ નિચ્ચા ધુવા સસ્સતા અવિપરિણામધમ્મા, ન યિદં બ્રહ્મચરિયવાસો પઞ્ઞાયેથ સમ્મા દુક્ખક્ખયાય. યસ્મા ચ ખો, ભિક્ખુ, એત્તકાપિ વેદના નત્થિ નિચ્ચા ધુવા સસ્સતા અવિપરિણામધમ્મા, તસ્મા બ્રહ્મચરિયવાસો પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખક્ખયાય.

‘‘એત્તકાપિ ખો, ભિક્ખુ, સઞ્ઞા નત્થિ…પે… એત્તકાપિ ખો, ભિક્ખુ, સઙ્ખારા નત્થિ નિચ્ચા ધુવા સસ્સતા અવિપરિણામધમ્મા સસ્સતિસમં તથેવ ઠસ્સન્તિ. એત્તકા ચેપિ, ભિક્ખુ, સઙ્ખારા અભવિસ્સંસુ નિચ્ચા ધુવા સસ્સતા અવિપરિણામધમ્મા, ન યિદં બ્રહ્મચરિયવાસો પઞ્ઞાયેથ સમ્મા દુક્ખક્ખયાય. યસ્મા ચ ખો, ભિક્ખુ, એત્તકાપિ સઙ્ખારા નત્થિ નિચ્ચા ધુવા સસ્સતા અવિપરિણામધમ્મા, તસ્મા બ્રહ્મચરિયવાસો પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખક્ખયાય.

‘‘એત્તકમ્પિ ખો, ભિક્ખુ, વિઞ્ઞાણં નત્થિ નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં સસ્સતિસમં તથેવ ઠસ્સતિ. એત્તકમ્પિ ખો, ભિક્ખુ, વિઞ્ઞાણં અભવિસ્સ નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં, ન યિદં બ્રહ્મચરિયવાસો પઞ્ઞાયેથ સમ્મા દુક્ખક્ખયાય. યસ્મા ચ ખો, ભિક્ખુ, એત્તકમ્પિ વિઞ્ઞાણં નત્થિ નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં, તસ્મા બ્રહ્મચરિયવાસો પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખક્ખયાય.

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, ભિક્ખુ, રૂપં નિચ્ચં વા અનિચ્ચં વા’’તિ? ‘‘અનિચ્ચં, ભન્તે’’. ‘‘વેદના… સઞ્ઞા… સઙ્ખારા… વિઞ્ઞાણં નિચ્ચં વા અનિચ્ચં વા’’તિ? ‘‘અનિચ્ચં ભન્તે’’…પે… ‘‘તસ્માતિહ…પે… એવં પસ્સં…પે… નાપરં ઇત્થત્તાયાતિ પજાનાતી’’તિ. પઞ્ચમં.