૩. કુમ્મસુત્તં

૧૫૯. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘દારુણો, ભિક્ખવે, લાભસક્કારસિલોકો…પે… અધિગમાય. ભૂતપુબ્બં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતરસ્મિં ઉદકરહદે મહાકુમ્મકુલં ચિરનિવાસિ અહોસિ. અથ ખો, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતરો કુમ્મો અઞ્ઞતરં કુમ્મં એતદવોચ – ‘મા ખો ત્વં, તાત કુમ્મ, એતં પદેસં અગમાસી’તિ. અગમાસિ ખો, ભિક્ખવે, સો કુમ્મો તં પદેસં. તમેનં લુદ્દો પપતાય વિજ્ઝિ. અથ ખો, ભિક્ખવે, સો કુમ્મો યેન સો કુમ્મો તેનુપસઙ્કમિ. અદ્દસા ખો, ભિક્ખવે, સો કુમ્મો તં કુમ્મં દૂરતોવ આગચ્છન્તં. દિસ્વાન તં કુમ્મં એતદવોચ – ‘કચ્ચિ ત્વં, તાત કુમ્મ, ન તં પદેસં અગમાસી’તિ? ‘અગમાસિં ખ્વાહં, તાત કુમ્મ, તં પદેસ’ન્તિ. ‘કચ્ચિ પનાસિ, તાત કુમ્મ, અક્ખતો અનુપહતો’તિ? ‘અક્ખતો ખોમ્હિ, તાત કુમ્મ, અનુપહતો, અત્થિ ચ મે ઇદં સુત્તકં પિટ્ઠિતો પિટ્ઠિતો અનુબન્ધ’ન્તિ. ‘તગ્ઘસિ, તાત કુમ્મ, ખતો, તગ્ઘ ઉપહતો. એતેન હિ તે, તાત કુમ્મ, સુત્તકેન પિતરો ચ પિતામહા ચ અનયં આપન્ના બ્યસનં આપન્ના. ગચ્છ દાનિ ત્વં, તાત કુમ્મ, ન દાનિ ત્વં અમ્હાક’’’ન્તિ.

‘‘લુદ્દોતિ ખો, ભિક્ખવે, મારસ્સેતં પાપિમતો અધિવચનં. પપતાતિ ખો, ભિક્ખવે, લાભસક્કારસિલોકસ્સેતં અધિવચનં. સુત્તકન્તિ ખો, ભિક્ખવે, નન્દિરાગસ્સેતં અધિવચનં. યો હિ કોચિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ઉપ્પન્નં લાભસક્કારસિલોકં અસ્સાદેતિ નિકામેતિ – અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ગિદ્ધો પપતાય [ભિક્ખુ પપતાય (સ્યા. કં.), ભિક્ખુ વિદ્ધો પપતાય (?)] અનયં આપન્નો બ્યસનં આપન્નો યથાકામકરણીયો પાપિમતો. એવં દારુણો ખો, ભિક્ખવે, લાભસક્કારસિલોકો…પે… એવઞ્હિ વો, ભિક્ખવે, સિક્ખિતબ્બ’’ન્તિ. તતિયં.