૩. તિંસમત્તસુત્તં

૧૩૬. રાજગહે વિહરતિ વેળુવને. અથ ખો તિંસમત્તા પાવેય્યકા [પાઠેય્યકા (કત્થચિ) વિનયપિટકે મહાવગ્ગે કથિનક્ખન્ધકેપિ] ભિક્ખૂ સબ્બે આરઞ્ઞિકા સબ્બે પિણ્ડપાતિકા સબ્બે પંસુકૂલિકા સબ્બે તેચીવરિકા સબ્બે સસંયોજના યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. અથ ખો ભગવતો એતદહોસિ – ‘‘ઇમે ખો તિંસમત્તા પાવેય્યકા ભિક્ખૂ સબ્બે આરઞ્ઞિકા સબ્બે પિણ્ડપાતિકા સબ્બે પંસુકૂલિકા સબ્બે તેચીવરિકા સબ્બે સસંયોજના. યંનૂનાહં ઇમેસં તથા ધમ્મં દેસેય્યં યથા નેસં ઇમસ્મિંયેવ આસને અનુપાદાય આસવેહિ ચિત્તાનિ વિમુચ્ચેય્યુ’’ન્તિ. અથ ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘ભિક્ખવો’’તિ. ‘‘ભદન્તે’’તિ તે ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ –

‘‘અનમતગ્ગોયં, ભિક્ખવે, સંસારો. પુબ્બા કોટિ ન પઞ્ઞાયતિ અવિજ્જાનીવરણાનં સત્તાનં તણ્હાસંયોજનાનં સન્ધાવતં સંસરતં. તં કિં મઞ્ઞથ, ભિક્ખવે, કતમં નુ ખો બહુતરં, યં વા વો ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના સન્ધાવતં સંસરતં સીસચ્છિન્નાનં લોહિતં પસ્સન્નં પગ્ઘરિતં, યં વા ચતૂસુ મહાસમુદ્દેસુ ઉદક’’ન્તિ? ‘‘યથા ખો મયં, ભન્તે, ભગવતા ધમ્મં દેસિતં આજાનામ, એતદેવ, ભન્તે, બહુતરં, યં નો ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના સન્ધાવતં સંસરતં સીસચ્છિન્નાનં લોહિતં પસ્સન્નં પગ્ઘરિતં, ન ત્વેવ ચતૂસુ મહાસમુદ્દેસુ ઉદક’’ન્તિ.

‘‘સાધુ સાધુ, ભિક્ખવે, સાધુ ખો મે તુમ્હે, ભિક્ખવે, એવં ધમ્મં દેસિતં આજાનાથ. એતદેવ, ભિક્ખવે, બહુતરં, યં વો ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના સન્ધાવતં સંસરતં સીસચ્છિન્નાનં લોહિતં પસ્સન્નં પગ્ઘરિતં, ન ત્વેવ ચતૂસુ મહાસમુદ્દેસુ ઉદકં. દીઘરત્તં વો, ભિક્ખવે, ગુન્નં સતં ગોભૂતાનં સીસચ્છિન્નાનં લોહિતં પસ્સન્નં પગ્ઘરિતં, ન ત્વેવ ચતૂસુ મહાસમુદ્દેસુ ઉદકં. દીઘરત્તં વો, ભિક્ખવે, મહિંસાનં [મહિસાનં (સી. પી.)] સતં મહિંસભૂતાનં સીસચ્છિન્નાનં લોહિતં પસ્સન્નં પગ્ઘરિતં …પે… દીઘરત્તં વો, ભિક્ખવે, ઉરબ્ભાનં સતં ઉરબ્ભભૂતાનં…પે… અજાનં સતં અજભૂતાનં… મિગાનં સતં મિગભૂતાનં… કુક્કુટાનં સતં કુક્કુટભૂતાનં… સૂકરાનં સતં સૂકરભૂતાનં… દીઘરત્તં વો, ભિક્ખવે, ચોરા ગામઘાતાતિ ગહેત્વા સીસચ્છિન્નાનં લોહિતં પસ્સન્નં પગ્ઘરિતં. દીઘરત્તં વો, ભિક્ખવે, ચોરા પારિપન્થિકાતિ ગહેત્વા સીસચ્છિન્નાનં લોહિતં પસ્સન્નં પગ્ઘરિતં. દીઘરત્તં વો, ભિક્ખવે, ચોરા પારદારિકાતિ ગહેત્વા સીસચ્છિન્નાનં લોહિતં પસ્સન્નં પગ્ઘરિતં, ન ત્વેવ ચતૂસુ મહાસમુદ્દેસુ ઉદકં. તં કિસ્સ હેતુ? અનમતગ્ગોયં, ભિક્ખવે, સંસારો…પે… અલં વિમુચ્ચિતુ’’ન્તિ.

‘‘ઇદમવોચ ભગવા. અત્તમના તે ભિક્ખૂ ભગવતો ભાસિતં અભિનન્દુન્તિ. ઇમસ્મિઞ્ચ પન વેય્યાકરણસ્મિં ભઞ્ઞમાને તિંસમત્તાનં પાવેય્યકાનં ભિક્ખૂનં અનુપાદાય આસવેહિ ચિત્તાનિ વિમુચ્ચિંસૂ’’તિ. તતિયં.