૫. ચઙ્કમસુત્તં

૯૯. એકં સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ ગિજ્ઝકૂટે પબ્બતે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા સારિપુત્તો સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ભગવતો અવિદૂરે ચઙ્કમતિ; આયસ્માપિ ખો મહામોગ્ગલ્લાનો સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ભગવતો અવિદૂરે ચઙ્કમતિ; આયસ્માપિ ખો મહાકસ્સપો સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ભગવતો અવિદૂરે ચઙ્કમતિ; આયસ્માપિ ખો અનુરુદ્ધો સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ભગવતો અવિદૂરે ચઙ્કમતિ; આયસ્માપિ ખો પુણ્ણો મન્તાનિપુત્તો સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ભગવતો અવિદૂરે ચઙ્કમતિ; આયસ્માપિ ખો ઉપાલિ સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ભગવતો અવિદૂરે ચઙ્કમતિ; આયસ્માપિ ખો આનન્દો સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ભગવતો અવિદૂરે ચઙ્કમતિ; દેવદત્તોપિ ખો સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ભગવતો અવિદૂરે ચઙ્કમતિ.

અથ ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘પસ્સથ નો તુમ્હે, ભિક્ખવે, સારિપુત્તં સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ચઙ્કમન્ત’’ન્તિ? ‘‘એવં, ભન્તે’’. ‘‘સબ્બે ખો એતે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ મહાપઞ્ઞા. પસ્સથ નો તુમ્હે, ભિક્ખવે, મોગ્ગલ્લાનં સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ચઙ્કમન્ત’’ન્તિ? ‘‘એવં, ભન્તે’’. ‘‘સબ્બે ખો એતે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ મહિદ્ધિકા. પસ્સથ નો તુમ્હે, ભિક્ખવે, કસ્સપં સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ચઙ્કમન્ત’’ન્તિ? ‘‘એવં, ભન્તે’’. ‘‘સબ્બે ખો એતે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ ધુતવાદા. પસ્સથ નો તુમ્હે, ભિક્ખવે, અનુરુદ્ધં સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ચઙ્કમન્ત’’ન્તિ? ‘‘એવં, ભન્તે’’. ‘‘સબ્બે ખો એતે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ દિબ્બચક્ખુકા. પસ્સથ નો તુમ્હે, ભિક્ખવે, પુણ્ણં મન્તાનિપુત્તં સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ચઙ્કમન્ત’’ન્તિ? ‘‘એવં, ભન્તે’’. ‘‘સબ્બે ખો એતે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ ધમ્મકથિકા. પસ્સથ નો તુમ્હે, ભિક્ખવે, ઉપાલિં સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ચઙ્કમન્ત’’ન્તિ? ‘‘એવં, ભન્તે’’. ‘‘સબ્બે ખો એતે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ વિનયધરા. પસ્સથ નો તુમ્હે, ભિક્ખવે, આનન્દં સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ચઙ્કમન્ત’’ન્તિ? ‘‘એવં, ભન્તે’’. ‘‘સબ્બે ખો એતે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ બહુસ્સુતા. પસ્સથ નો તુમ્હે, ભિક્ખવે, દેવદત્તં સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ચઙ્કમન્ત’’ન્તિ? ‘‘એવં, ભન્તે’’. ‘‘સબ્બે ખો એતે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ પાપિચ્છા’’.

‘‘ધાતુસોવ, ભિક્ખવે, સત્તા સંસન્દન્તિ સમેન્તિ. હીનાધિમુત્તિકા હીનાધિમુત્તિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દન્તિ સમેન્તિ; કલ્યાણાધિમુત્તિકા કલ્યાણાધિમુત્તિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દન્તિ સમેન્તિ. અતીતમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, અદ્ધાનં ધાતુસોવ સત્તા સંસન્દિંસુ સમિંસુ. હીનાધિમુત્તિકા હીનાધિમુત્તિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દિંસુ સમિંસુ; કલ્યાણાધિમુત્તિકા કલ્યાણાધિમુત્તિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દિંસુ સમિંસુ.

‘‘અનાગતમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, અદ્ધાનં ધાતુસોવ સત્તા સંસન્દિસ્સન્તિ સમેસ્સન્તિ. હીનાધિમુત્તિકા હીનાધિમુત્તિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દિસ્સન્તિ સમેસ્સન્તિ; કલ્યાણાધિમુત્તિકા કલ્યાણાધિમુત્તિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દિસ્સન્તિ સમેસ્સન્તિ.

‘‘એતરહિપિ ખો, ભિક્ખવે, પચ્ચુપ્પન્નં અદ્ધાનં ધાતુસોવ સત્તા સંસન્દન્તિ સમેન્તિ. હીનાધિમુત્તિકા હીનાધિમુત્તિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દન્તિ સમેન્તિ; કલ્યાણાધિમુત્તિકા કલ્યાણાધિમુત્તિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દન્તિ સમેન્તી’’તિ. પઞ્ચમં.