૧. નાનત્તવગ્ગો

૧. ધાતુનાનત્તસુત્તં

૮૫. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ધાતુનાનત્તં વો, ભિક્ખવે, દેસેસ્સામિ. તં સુણાથ, સાધુકં મનસિ કરોથ; ભાસિસ્સામી’’તિ. ‘‘એવં, ભન્તે’’તિ ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ –

‘‘કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં? ચક્ખુધાતુ રૂપધાતુ ચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ, સોતધાતુ સદ્દધાતુ સોતવિઞ્ઞાણધાતુ, ઘાનધાતુ ગન્ધધાતુ ઘાનવિઞ્ઞાણધાતુ, જિવ્હાધાતુ રસધાતુ જિવ્હાવિઞ્ઞાણધાતુ, કાયધાતુ ફોટ્ઠબ્બધાતુ કાયવિઞ્ઞાણધાતુ, મનોધાતુ ધમ્મધાતુ મનોવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્ત’’ન્તિ. પઠમં.

૨. ફસ્સનાનત્તસુત્તં

૮૬. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ધાતુનાનત્તં, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં. કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં? ચક્ખુધાતુ સોતધાતુ ઘાનધાતુ જિવ્હાધાતુ કાયધાતુ મનોધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં’’.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં? ચક્ખુધાતું, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુસમ્ફસ્સો. સોતધાતું પટિચ્ચ… ઘાનધાતું પટિચ્ચ … જિવ્હાધાતું પટિચ્ચ… કાયધાતું પટિચ્ચ… મનોધાતું પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મનોસમ્ફસ્સો. એવં ખો, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્ત’’ન્તિ. દુતિયં.

૩. નોફસ્સનાનત્તસુત્તં

૮૭. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ધાતુનાનત્તં, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, નો ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્તં. કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં? ચક્ખુધાતુ…પે… મનોધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં’’.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, નો ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્તં? ચક્ખુધાતું, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુસમ્ફસ્સો, નો ચક્ખુસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુધાતુ…પે… મનોધાતું પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મનોસમ્ફસ્સો, નો મનોસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મનોધાતુ. એવં ખો, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, નો ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્ત’’ન્તિ. તતિયં.

૪. વેદનાનાનત્તસુત્તં

૮૮. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ધાતુનાનત્તં, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ વેદનાનાનત્તં. કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં? ચક્ખુધાતુ …પે… મનોધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં’’.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ વેદનાનાનત્તં? ચક્ખુધાતું, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુસમ્ફસ્સો, ચક્ખુસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુસમ્ફસ્સજા વેદના…પે… મનોધાતું પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મનોસમ્ફસ્સો, મનોસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મનોસમ્ફસ્સજા વેદના. એવં ખો, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ વેદનાનાનત્ત’’ન્તિ. ચતુત્થં.

૫. દુતિયવેદનાનાનત્તસુત્તં

૮૯. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ધાતુનાનત્તં, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ વેદનાનાનત્તં, નો વેદનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, નો ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્તં. કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં? ચક્ખુધાતુ…પે… મનોધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં’’.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ વેદનાનાનત્તં, નો વેદનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, નો ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્તં? ચક્ખુધાતું, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુસમ્ફસ્સો, ચક્ખુસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુસમ્ફસ્સજા વેદના, નો ચક્ખુસમ્ફસ્સજં વેદનં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુસમ્ફસ્સો, નો ચક્ખુસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુધાતુ…પે… મનોધાતું પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મનોસમ્ફસ્સો, મનોસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મનોસમ્ફસ્સજા વેદના, નો મનોસમ્ફસ્સજં વેદનં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મનોસમ્ફસ્સો, નો મનોસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મનોધાતુ. એવં ખો, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ વેદનાનાનત્તં, નો વેદનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, નો ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્ત’’ન્તિ. પઞ્ચમં.

૬. બાહિરધાતુનાનત્તસુત્તં

૯૦. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ધાતુનાનત્તં વો, ભિક્ખવે, દેસેસ્સામિ. તં સુણાથ…પે… કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં? રૂપધાતુ સદ્દધાતુ ગન્ધધાતુ રસધાતુ ફોટ્ઠબ્બધાતુ ધમ્મધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્ત’’ન્તિ. છટ્ઠં.

૭. સઞ્ઞાનાનત્તસુત્તં

૯૧. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ભદન્તે’’તિ તે ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ – ‘‘ધાતુનાનત્તં, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં, સઙ્કપ્પનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ છન્દનાનત્તં, છન્દનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહનાનત્તં, પરિળાહનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિયેસનાનાનત્તં. કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં? રૂપધાતુ…પે… ધમ્મધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં’’.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં, સઙ્કપ્પનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ છન્દનાનત્તં, છન્દનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહનાનત્તં, પરિળાહનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિયેસનાનાનત્તં?

‘‘રૂપધાતું, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપસઞ્ઞા, રૂપસઞ્ઞં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપસઙ્કપ્પો, રૂપસઙ્કપ્પં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપચ્છન્દો, રૂપચ્છન્દં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપપરિળાહો, રૂપપરિળાહં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપપરિયેસના…પે… ધમ્મધાતું પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસઞ્ઞા, ધમ્મસઞ્ઞં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસઙ્કપ્પો, ધમ્મસઙ્કપ્પં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મચ્છન્દો, ધમ્મચ્છન્દં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મપરિળાહો, ધમ્મપરિળાહં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મપરિયેસના.

‘‘એવં, ખો, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં, સઙ્કપ્પનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ છન્દનાનત્તં, છન્દનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહનાનત્તં, પરિળાહનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિયેસનાનાનત્ત’’ન્તિ. સત્તમં.

૮. નોપરિયેસનાનાનત્તસુત્તં

૯૨. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ધાતુનાનત્તં, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં, સઙ્કપ્પનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ છન્દનાનત્તં, છન્દનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહનાનત્તં, પરિળાહનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિયેસનાનાનત્તં; નો પરિયેસનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહનાનત્તં, નો પરિળાહનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ છન્દનાનત્તં, નો છન્દનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં, નો સઙ્કપ્પનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, નો સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્તં. કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં? રૂપધાતુ…પે… ધમ્મધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં’’.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ…પે… પરિયેસનાનાનત્તં; નો પરિયેસનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહનાનત્તં, નો પરિળાહનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ છન્દનાનત્તં, નો છન્દનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં, નો સઙ્કપ્પનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, નો સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્તં?

‘‘રૂપધાતું, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપસઞ્ઞા…પે… ધમ્મધાતું પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસઞ્ઞા, ધમ્મસઞ્ઞં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ…પે… ધમ્મપરિયેસના; નો ધમ્મપરિયેસનં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મપરિળાહો, નો ધમ્મપરિળાહં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મચ્છન્દો, નો ધમ્મચ્છન્દં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસઙ્કપ્પો, નો ધમ્મસઙ્કપ્પં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસઞ્ઞા, નો ધમ્મસઞ્ઞં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મધાતુ.

‘‘એવં ખો, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ…પે… પરિયેસનાનાનત્તં; નો પરિયેસનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહનાનત્તં, નો પરિળાહનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ છન્દનાનત્તં, નો છન્દનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં, નો સઙ્કપ્પનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, નો સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્ત’’ન્તિ. અટ્ઠમં.

૯. બાહિરફસ્સનાનત્તસુત્તં

૯૩. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ધાતુનાનત્તં, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં, સઙ્કપ્પનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ વેદનાનાનત્તં, વેદનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ છન્દનાનત્તં, છન્દનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહનાનત્તં, પરિળાહનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિયેસનાનાનત્તં, પરિયેસનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ લાભનાનત્તં. કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં? રૂપધાતુ…પે… ધમ્મધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં’’.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ…પે… લાભનાનત્તં?

‘‘રૂપધાતું, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપસઞ્ઞા, રૂપસઞ્ઞં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપસઙ્કપ્પો, રૂપસઙ્કપ્પં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપસમ્ફસ્સો, રૂપસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપસમ્ફસ્સજા વેદના, રૂપસમ્ફસ્સજં વેદનં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપચ્છન્દો, રૂપચ્છન્દં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપપરિળાહો, રૂપપરિળાહં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપપરિયેસના, રૂપપરિયેસનં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપલાભો…પે… ધમ્મધાતું પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસઞ્ઞા, ધમ્મસઞ્ઞં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસઙ્કપ્પો, ધમ્મસઙ્કપ્પં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસમ્ફસ્સો, ધમ્મસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસમ્ફસ્સજા વેદના, ધમ્મસમ્ફસ્સજં વેદનં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મચ્છન્દો, ધમ્મચ્છન્દં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મપરિળાહો, ધમ્મપરિળાહં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મપરિયેસના, ધમ્મપરિયેસનં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મલાભો.

‘‘એવં ખો, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ…પે… પરિયેસનાનાનત્તં, પરિયેસનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ લાભનાનત્ત’’ન્તિ. નવમં.

૧૦. દુતિયબાહિરફસ્સનાનત્તસુત્તં

૯૪. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ધાતુનાનત્તં, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં, ફસ્સ… વેદના… છન્દ… પરિળાહ… પરિયેસનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ લાભનાનત્તં; નો લાભનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિયેસનાનાનત્તં, નો પરિયેસનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહનાનત્તં, નો પરિળાહનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ…પે… છન્દ… વેદના… ફસ્સ… સઙ્કપ્પ… સઞ્ઞાનાનત્તં, નો સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્તં. કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં? રૂપધાતુ…પે… ધમ્મધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં’’.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં? ફસ્સ… વેદના… છન્દ… પરિળાહ… પરિયેસના… લાભ… નો લાભનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિયેસનાનાનત્તં, નો પરિયેસનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહ… છન્દ… વેદના… ફસ્સ… નો સઙ્કપ્પનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, નો સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્તં?

‘‘રૂપધાતું, ભિક્ખવે, પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ રૂપસઞ્ઞા…પે… ધમ્મધાતું પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસઞ્ઞા, ધમ્મસઞ્ઞં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ…પે… ધમ્મપરિયેસના, ધમ્મપરિયેસનં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મલાભો; નો ધમ્મલાભં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મપરિયેસના, નો ધમ્મપરિયેસનં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મપરિળાહો, નો ધમ્મપરિળાહં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મચ્છન્દો, નો ધમ્મચ્છન્દં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસમ્ફસ્સજા વેદના, નો ધમ્મસમ્ફસ્સજં વેદનં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસમ્ફસ્સો, નો ધમ્મસમ્ફસ્સં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસઙ્કપ્પો, નો ધમ્મસઙ્કપ્પં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મસઞ્ઞા, નો ધમ્મસઞ્ઞં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધમ્મધાતુ.

‘‘એવં ખો, ભિક્ખવે, ધાતુનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ…પે… સઙ્કપ્પ… ફસ્સ… વેદના… છન્દ… પરિળાહ… પરિયેસના… લાભ… નો લાભનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિયેસનાનાનત્તં, નો પરિયેસનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ પરિળાહનાનત્તં, નો પરિળાહનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ છન્દનાનત્તં, નો છન્દનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ વેદનાનાનત્તં, નો વેદનાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ફસ્સનાનત્તં, નો ફસ્સનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઙ્કપ્પનાનત્તં, નો સઙ્કપ્પનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સઞ્ઞાનાનત્તં, નો સઞ્ઞાનાનત્તં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ ધાતુનાનત્ત’’ન્તિ. દસમં.

નાનત્તવગ્ગો પઠમો.

તસ્સુદ્દાનં –

ધાતુફસ્સઞ્ચ નો ચેતં, વેદના અપરે દુવે;

એતં અજ્ઝત્તપઞ્ચકં, ધાતુસઞ્ઞઞ્ચ નો ચેતં;

ફસ્સસ્સ અપરે દુવે, એતં બાહિરપઞ્ચકન્તિ.