૫. કચ્ચાનગોત્તસુત્તં

૧૫. સાવત્થિયં વિહરતિ. અથ ખો આયસ્મા કચ્ચાનગોત્તો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા કચ્ચાનગોત્તો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘‘સમ્માદિટ્ઠિ સમ્માદિટ્ઠી’તિ, ભન્તે, વુચ્ચતિ. કિત્તાવતા નુ ખો, ભન્તે, સમ્માદિટ્ઠિ હોતી’’તિ?

‘‘દ્વયનિસ્સિતો ખ્વાયં, કચ્ચાન, લોકો યેભુય્યેન – અત્થિતઞ્ચેવ નત્થિતઞ્ચ. લોકસમુદયં ખો, કચ્ચાન, યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતો યા લોકે નત્થિતા સા ન હોતિ. લોકનિરોધં ખો, કચ્ચાન, યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતો યા લોકે અત્થિતા સા ન હોતિ. ઉપયુપાદાનાભિનિવેસવિનિબન્ધો [ઉપાયુપાદાનાભિનિવેસવિનિબન્ધો (સી. સ્યા. કં. પી.)] ખ્વાયં, કચ્ચાન, લોકો યેભુય્યેન. તઞ્ચાયં ઉપયુપાદાનં ચેતસો અધિટ્ઠાનં અભિનિવેસાનુસયં ન ઉપેતિ ન ઉપાદિયતિ નાધિટ્ઠાતિ – ‘અત્તા મે’તિ. ‘દુક્ખમેવ ઉપ્પજ્જમાનં ઉપ્પજ્જતિ, દુક્ખં નિરુજ્ઝમાનં નિરુજ્ઝતી’તિ ન કઙ્ખતિ ન વિચિકિચ્છતિ અપરપચ્ચયા ઞાણમેવસ્સ એત્થ હોતિ. એત્તાવતા ખો, કચ્ચાન, સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ.

‘‘‘સબ્બં અત્થી’તિ ખો, કચ્ચાન, અયમેકો અન્તો. ‘સબ્બં નત્થી’તિ અયં દુતિયો અન્તો. એતે તે, કચ્ચાન, ઉભો અન્તે અનુપગમ્મ મજ્ઝેન તથાગતો ધમ્મં દેસેતિ – ‘અવિજ્જાપચ્ચયા સઙ્ખારા; સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં…પે… એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ. અવિજ્જાય ત્વેવ અસેસવિરાગનિરોધા સઙ્ખારનિરોધો; સઙ્ખારનિરોધા વિઞ્ઞાણનિરોધો…પે… એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ નિરોધો હોતી’’’તિ. પઞ્ચમં.