૧૦. ગોતમસુત્તં

૧૦. ‘‘પુબ્બેવ મે, ભિક્ખવે, સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો એતદહોસિ – ‘કિચ્છં વતાયં લોકો આપન્નો જાયતિ ચ જીયતિ ચ મીયતિ ચ ચવતિ ચ ઉપપજ્જતિ ચ. અથ ચ પનિમસ્સ દુક્ખસ્સ નિસ્સરણં નપ્પજાનાતિ જરામરણસ્સ. કુદાસ્સુ નામ ઇમસ્સ દુક્ખસ્સ નિસ્સરણં પઞ્ઞાયિસ્સતિ જરામરણસ્સા’’’તિ?

‘‘તસ્સ મય્હં, ભિક્ખવે, એતદહોસિ – ‘કિમ્હિ નુ ખો સતિ જરામરણં હોતિ, કિંપચ્ચયા જરામરણ’ન્તિ? તસ્સ મય્હં, ભિક્ખવે, યોનિસો મનસિકારા અહુ પઞ્ઞાય અભિસમયો – ‘જાતિયા ખો સતિ જરામરણં હોતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણ’’’ન્તિ.

‘‘તસ્સ મય્હં, ભિક્ખવે, એતદહોસિ – ‘કિમ્હિ નુ ખો સતિ જાતિ હોતિ…પે… ભવો… ઉપાદાનં… તણ્હા… વેદના… ફસ્સો… સળાયતનં… નામરૂપં… વિઞ્ઞાણં… સઙ્ખારા હોન્તિ, કિંપચ્ચયા સઙ્ખારા’તિ? તસ્સ મય્હં, ભિક્ખવે, યોનિસો મનસિકારા અહુ પઞ્ઞાય અભિસમયો – ‘અવિજ્જાય ખો સતિ સઙ્ખારા હોન્તિ, અવિજ્જાપચ્ચયા સઙ્ખારા’’’તિ.

‘‘ઇતિ હિદં અવિજ્જાપચ્ચયા સઙ્ખારા; સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં…પે… એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ. ‘સમુદયો, સમુદયો’તિ ખો મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ, ઞાણં ઉદપાદિ, પઞ્ઞા ઉદપાદિ, વિજ્જા ઉદપાદિ, આલોકો ઉદપાદિ.

‘‘તસ્સ મય્હં, ભિક્ખવે, એતદહોસિ – ‘કિમ્હિ નુ ખો અસતિ જરામરણં ન હોતિ, કિસ્સ નિરોધા જરામરણનિરોધો’તિ? તસ્સ મય્હં, ભિક્ખવે, યોનિસો મનસિકારા અહુ પઞ્ઞાય અભિસમયો – ‘જાતિયા ખો અસતિ જરામરણં ન હોતિ, જાતિનિરોધા જરામરણનિરોધો’’’તિ.

‘‘તસ્સ મય્હં, ભિક્ખવે, એતદહોસિ – ‘કિમ્હિ નુ ખો અસતિ જાતિ ન હોતિ…પે… ભવો… ઉપાદાનં… તણ્હા… વેદના… ફસ્સો… સળાયતનં… નામરૂપં… વિઞ્ઞાણં… સઙ્ખારા ન હોન્તિ, કિસ્સ નિરોધા સઙ્ખારનિરોધો’તિ? તસ્સ મય્હં, ભિક્ખવે, યોનિસો મનસિકારા અહુ પઞ્ઞાય અભિસમયો – ‘અવિજ્જાય ખો અસતિ સઙ્ખારા ન હોન્તિ, અવિજ્જાનિરોધા સઙ્ખારનિરોધો’’’તિ.

‘‘ઇતિ હિદં અવિજ્જાનિરોધા સઙ્ખારનિરોધો; સઙ્ખારનિરોધા વિઞ્ઞાણનિરોધો…પે… એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ નિરોધો હોતિ. ‘નિરોધો, નિરોધો’તિ ખો મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ, ઞાણં ઉદપાદિ, પઞ્ઞા ઉદપાદિ, વિજ્જા ઉદપાદિ, આલોકો ઉદપાદી’’તિ. દસમો.

બુદ્ધવગ્ગો પઠમો.

તસ્સુદ્દાનં –

દેસના વિભઙ્ગપટિપદા ચ,

વિપસ્સી સિખી ચ વેસ્સભૂ;

કકુસન્ધો કોણાગમનો કસ્સપો,

મહાસક્યમુનિ ચ ગોતમોતિ.